Tescil ön araştırması

Kısa açıklama

Bir ad dilde temiz çıktıktan sonra sorulacak soru şudur: bu ad, aynı ürünler ya da onlara yakın ürünler için başka biri tarafından tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış mı? Türkiye'de bu sorunun ilk cevabı Türk Patent ve Marka Kurumu'nun, kısaca TÜRKPATENT'in kayıtlarında aranır. Kurumun internet sitesinde, marka başlığı altında bir araştırma bölümü bulunur.

Araştırmanın temeli bu sınıflandırmadır. Dünya Fikrî Mülkiyet Teşkilatı'nın, kısaca WIPO'nun açıklamasına göre sınıflandırma 1957 tarihli Nice Anlaşması ile kurulmuştur. Mallar için 34 sınıf vardır; sonradan hizmetler için 11 sınıf eklenmiştir. Her üç yılda bir yeni baskı, 2013'ten beri de her yıl yeni bir sürüm yayımlanır. 2026 sürümünde kahve, çay ve kakao 30. sınıfın başlığında yer alır; yiyecek ve içecek sunma hizmetleri ise 43. sınıftadır.

Sınıflar önemlidir, çünkü bir ad kural olarak her şey için değil, seçilen sınıflardaki mal ve hizmetler için korunur. Kahve için kullanılan bir kelime, tamamen ilgisiz bir sınıfta başkasının elinde olabilir. Ama sınıf sınırı mutlak bir duvar değildir; benzer mal ve hizmetler farklı sınıflarda durabilir.

Kanun da araştırmanın neden aynı adlarla yetinmemesi gerektiğini gösterir. SMK'nin beşinci maddesine göre Kurum, aynı ya da aynı türdeki mal ve hizmetler için tescilli ya da önceden başvurusu yapılmış bir markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretleri kendiliğinden reddeder. Benzerlik bundan daha zayıfsa, altıncı madde devreye girer.

Altıncı maddeye göre böyle bir ihtimal varsa, önceki markanın sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir. On sekizinci madde, bültende yayımlanan bir başvuruya itirazın yayımdan itibaren iki ay içinde yapılacağını söyler. Yani Kurum benzer bir adı kendiliğinden geçirebilir, ama önceki marka sahibi itiraz ederse başvuru düşebilir. Ön araştırma bu yüzden yalnız birebir aynı adları değil, benzerlerini de arar.

Kontrol listesi

1. Markanın bugün satacağı mal ve hizmetleri ve önümüzdeki yıllarda satabileceklerini yaz; her birinin Nice sınıfını WIPO'nun güncel sürümünden bul.
2. TÜRKPATENT'in marka araştırma bölümünde her adayı bu sınıflarda ara; birebir aynı kayıtları not et.
3. Aynı aramayı benzer yazılışlarla tekrarla: bir harfi değişmiş, Türkçe harfleri sadeleşmiş, eklenmiş ya da çıkarılmış biçimler.
4. Sesçe yakın biçimleri ve aynı anlamı taşıyan kelimeleri ayrıca dene; karıştırılma yalnız yazımdan doğmaz.
5. Bulduğun her kaydın durumunu yaz: tescilli mi, başvuru aşamasında mı, hangi sınıflarda, kimin adına?
6. Yakın sınıflara da bak; ürününle aynı rafta ya da aynı müşteriye satılan mallar başka bir sınıfta olabilir.
7. Ürün yurt dışında satılacaksa, o ülkelerin ya da bölgelerin kayıtlarını da listeye ekle.
8. Sonuçları üç gruba ayır: temiz görünen, riskli, elenmiş; riskli adlar için bir marka vekiline danışmayı plana yaz.

Sık hatalar

Resmî kaynak notu

Kendi markanda

Sonraki derse köprü

Sicilde temiz görünen bir ad, internette başka birinin elinde olabilir. M08-D07 «Dijital müsaitlik», alan adının ve sosyal medya kullanıcı adlarının nasıl kontrol edileceğini ele alıyor.