Tutarlılık geliştirme

Açılış sahnesi

Bir seramik fabrikasının üretim müdürü, bir sonbahar pazartesisi yeni bir alışkanlık başlatıyor. Her perşembe öğleden sonra bir saatini üretim hattında geçirecek, operatörlerle konuşacak ve gördüğü sorunları bir deftere yazacak.

İlk on bir hafta aksamadan gidiyor. Operatörler onu beklemeye başlıyor; bazıları perşembeye kadar sorunlarını biriktiriyor. Defter doluyor. Hattaki iki kronik arıza, bu konuşmalardan çıkan fikirlerle çözülüyor.

On ikinci hafta müdür yıllık izne çıkıyor. On üçüncü hafta döndüğünde, bir müşteri şikâyeti onu bütün hafta masasına bağlıyor. On dördüncü hafta perşembe günü genel müdürlükte bir toplantı var.

On beşinci hafta perşembe öğleden sonra takvimi boş. Müdür hatta gitmeyi düşünüyor, ama bir şey onu durduruyor.

Üç haftadır gitmemişti. Operatörler onun artık gelmeyeceğini düşünüyor olabilirdi. Birden ortaya çıkması tuhaf görünebilirdi. Ve zaten alışkanlık bozulmuştu; yeniden başlamak, ilk seferki gibi zor olacaktı.

Müdür o perşembe masasında kalıyor. Bir sonraki perşembe de.

Aylar sonra bir operatör ona perşembe ziyaretlerinin neden bittiğini soruyor. Müdürün verecek bir cevabı yok. Karar vermemişti; yalnızca bir kez dönmemiş, sonra dönmenin zor olduğunu düşünmüştü.

Konumuz bu kopuş: bir davranışın ilk heyecan geçtikten ve ilk kesinti geldikten sonra nasıl sürdürüleceği ve bir kesintinin nasıl bir sona değil, bir duraklamaya dönüştürüleceği.

Bu derste ne olacak

Bu modül bir davranışı başlatmayı, onu alışkanlığa dönüştürmeyi, çevreyi düzenlemeyi ve ertelemeyle baş etmeyi ele aldı. Bu ders bir soru daha soruyor: başlayan bir davranış nasıl sürüyor?

Bir terimi baştan ayırmak gerekiyor. Seride daha önce, bir liderin söyledikleri ile yaptıklarının uyumu anlamında bir tutarlılıktan söz edilmişti. Bu dersin konusu başka bir tutarlılık: bir davranışın zaman içinde tekrarlanması.

Önce bu anlamda tutarlılığın neden mükemmellikten daha değerli olduğunu göreceğiz. Sonra tutarlılığı en çok bozan anlara, yani kesintilere ve kesintilerden sonra zihinde olanlara bakacağız.

Ardından kesintiden sonra geri dönmeyi kolaylaştıran bir bulguya ve ilerlemeyi izlemenin rolüne geçeceğiz. Model, bir davranışı aylarca ayakta tutmanın dört yolunu gösteriyor.

Karar noktasında, tutarlılığın ne zaman bir erdem, ne zaman bir inat olduğunu soracağız.

Bu dersteki fabrikalar, şirketler ve kişiler kurgu. Bir insanın bir alışkanlığı nasıl bıraktığını tanınan bir isme bağlamak, hepimizin tanıdığı bir kopuşu onun kişisel bir yenilgisi gibi göstermek olurdu.

Sıfır noktası — tutarlılık neden önemli

Yöneticilik davranışlarının büyük kısmı tek seferlik değil, yinelenerek anlam kazanan davranışlar. Birebir görüşmeler, geri bildirimler, sahada geçirilen zaman, ekip toplantıları; hepsinin değeri tekrarlandıkça ortaya çıkıyor.

Açılıştaki müdürün perşembe ziyaretlerini değerli kılan da buydu. Operatörler sorunlarını perşembeye kadar biriktiriyordu, çünkü müdürün geleceğini biliyorlardı.

Ziyaretler aksadığında kaybolan şey yalnızca bir saatlik konuşma değildi. Operatörlerin sorunlarını nereye getireceklerine dair beklenti de kayboldu.

Bu yüzden tutarlılık çoğu zaman mükemmellikten daha değerli. Her ay bir kez yapılan kusursuz bir görüşme, her hafta yapılan sıradan bir görüşmeden daha az şey sağlıyor; çünkü ikincisi bir beklenti kuruyor, birincisi kurmuyor.

Mekanizma — tutarlılık nerede kırılıyor

Bir davranış çoğu zaman yavaş yavaş sönmüyor. Bir kesintiyle kırılıyor.

Kesinti kaçınılmaz. Hastalık, izin, bir kriz, beklenmedik bir toplantı; uzun bir zaman diliminde her davranış bir gün aksıyor.

Sorun kesintinin kendisinde değil, kesintiden sonra zihinde olanda.

Açılıştaki müdürün izni bir sapmaydı. Müşteri şikâyeti ve genel müdürlük toplantısı da. Kopuş ise on beşinci haftada, takvim boşken geri dönmediği anda gerçekleşti.

Bu anda müdürün zihninde bir şey olmuştu. Üç haftalık aradan sonra alışkanlığın bozulduğunu, artık yeniden başlamanın bir anlamı olmadığını düşünmüştü.

Geri dönmeyi kolaylaştırmak

Bir kesintiden sonra geri dönmek, bir davranışı ilk kez başlatmak kadar zor gelebiliyor. Ama zamanın kendisi, geri dönüşü kolaylaştıracak işaretler sunuyor.

Model — sürdürülebilir bir davranış kurmak

Model, bir davranışı uzun vadede sürdürmek için dört araç öneriyor.

İlk araç kötü gün sürümü. Her davranış için, en yoğun, en yorgun ya da en kötü günde bile yapılabilecek en küçük bir sürüm belirle.

İkinci araç sapmayı önceden planlamak. Bir kesintinin kaçınılmaz olduğu dönemler, izinler, yoğun proje dönemleri, önceden görülebilir. Bu dönemler için davranışı iptal etmek yerine, açık bir duraklama ve açık bir yeniden başlama tarihi belirle.

Üçüncü araç ilerlemeyi görünür kaydetmek.

Dördüncü araç kesintiden sonra ilk fırsatta dönmek.Dördüncü araç kesintiden sonra ilk fırsatta dönmek. Bir sapma yaşandığında, ne kadar sürmüş olursa olsun, bir sonraki olağan fırsatta davranışa geri dön. Geçmişi telafi etmeye çalışma; yalnızca devam et.

Karar noktası — tutarlılık ne zaman inat olur

Tutarlılığın değerini gördün ve bir davranışı uzun süredir kesintisiz sürdürüyorsun. Ama bir süredir o davranışın eskisi kadar işe yaramadığını hissediyorsun.

Bu noktada tutarlılık ile inat arasında bir çizgi var.

Önerilen yol, düzenli aralıklarla iki soru sormak.

Bu davranış hâlâ ilk başladığı amaca hizmet ediyor mu? Birebir görüşmeler hâlâ ekip üyelerinin sorunlarını ortaya çıkarıyor mu, yoksa bir formaliteye mi dönüştü?

Amaç hâlâ geçerliyse ama davranış işe yaramıyorsa, davranışı bırakmak yerine biçimini değiştir. Toplantı süresini kısalt, gündemi yenile, sıklığı ayarla.

Amaç artık geçerli değilse, davranışı bilinçli olarak bitir.Amaç artık geçerli değilse, davranışı bilinçli olarak bitir. Bir davranışı sessizce bırakmak bir kopuştur; onu gerekçesiyle ve açıkça bitirmek ise bir karardır.

Tutarlılık bir davranışı sürdürmek değil, bir amaca sürekli hizmet etmek. Amaç değiştiğinde, tutarlı olmak davranışı değiştirmeyi de gerektirebilir.

Sınırlılıklar ve eleştiri

Tutarlılık üzerine yapılan çalışmaların ağırlığı sağlık davranışlarında: egzersiz, beslenme, sigara bırakma. Karmaşık liderlik davranışlarının uzun vadede nasıl sürdürüldüğü daha az incelendi.

Yeni başlangıç etkisi davranışın başlatılmasını artırıyor, ama bu başlangıçların ne kadarının kalıcı olduğu belirsiz. Yeni yıl kararlarının çoğunun birkaç hafta içinde bırakıldığı yaygın bir gözlem; yeni başlangıç anı bir kapı açıyor, ama kapıdan geçtikten sonrası ayrı bir çaba istiyor.

Kötü gün sürümü güçlü bir araç, ama bazı davranışların küçültülmüş hâli asıl davranışın değerini taşımayabilir. Beş dakikalık bir telefon bir birebir görüşmenin yerini her zaman tutmuyor; kötü gün sürümü, davranışın kendisi değil, onun köprüsü.

İlerlemeyi görünür kaydetmek, bazı kişilerde bir baskı ve kaygı kaynağına dönüşebiliyor. Bir kayıt, özellikle başkalarıyla paylaşıldığında, bir yardımdan çok bir denetime dönüşebilir.

Son olarak, tutarlılığı bireysel bir disiplin meselesi olarak ele aldık. Kurumların, liderlerin tutarlı davranışlarını destekleyecek biçimde takvimleri, iş yüklerini ve öncelikleri düzenlemesi, bireysel çabanın ötesinde bir sorumluluk.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Liderlikte tutarlılığın değeri çoğu zaman davranışın ekip tarafından beklenebilir olmasından geliyor. Sıradan ama sürekli uygulamalar, kusursuz ama seyrek uygulamalardan daha fazlasını sağlıyor.

Her davranış bir gün aksıyor. Tutarlılığı belirleyen, sapmaların bir kopuşa dönüşüp dönüşmediği.

Tek bir sapmanın ardından "bozuldu artık" düşüncesi, bir aksamayı bir kopuşa dönüştüren en yaygın tuzak.

Yeni bir haftanın, ayın ya da dönemin başlangıcı, kesintiden sonra geri dönmek için güçlü bir işaret olabilir.

Tutarlılık için dört araç: kötü gün sürümü, önceden planlanmış duraklamalar, görünür kayıt ve ilk fırsatta dönmek.

Tutarlılık davranışın değil, amacın sürekliliği. Amacı tükenmiş bir davranışı sürdürmek inat; onu gerekçesiyle bitirmek ise bir karar.

Sonraki derse köprü

Bu modül boyunca istenen davranışları kurmak ve sürdürmek üzerine konuştuk. Yeni bir alışkanlık başlatmak, onu bir ipucuna bağlamak, çevreyi düzenlemek, ertelemeyle baş etmek ve kesintilerden sonra geri dönmek.

Ama bir liderin hayatındaki davranışların önemli bir kısmı, kurulması gereken yeni davranışlar değil, zaten var olan ve değiştirilmesi gereken davranışlar.

Toplantılarda söz kesmek, gece yarısı e-posta göndermek, stres altında sesini yükseltmek, her kararı tek başına vermek. Bunlar çoğu zaman yıllar içinde kurulmuş, otomatikleşmiş ve kişinin fark etmeden tekrarladığı alışkanlıklar.

Açılıştaki müdürün perşembe ziyaretleri üç haftalık bir aradan sonra kaybolmuştu. Oysa istenmeyen bir alışkanlık üç haftalık bir aradan sonra genellikle kaybolmuyor; ilk fırsatta, eski ipucuyla birlikte geri geliyor.

Sonraki ders modülü bu soruyla kapatıyor: kötü alışkanlıkları dönüştürme. Orada açılan soru, istenmeyen bir alışkanlığın neden bu kadar dirençli olduğu, onu ortadan kaldırmanın mı yoksa başka bir davranışla değiştirmenin mi daha işe yaradığı ve insanın kendi istenmeyen alışkanlıklarıyla nasıl çalışabileceği.