Fiziksel enerji

Açılış sahnesi

Bir otomotiv yedek parça fabrikasının genel müdürü, yıl sonunda kendi kararlarını gözden geçiriyor. Yönetim kurulu ondan, yıl içinde verdiği önemli kararların bir değerlendirmesini istemiş.

Genel müdür listeyi çıkarıyor: bir tedarikçi değişikliği, iki üst düzey atama, bir yatırım ertelemesi, bir müşteriyle yapılan zor bir fiyat pazarlığı ve birkaç kriz müdahalesi.

Kararları iyi giden ve pişman olduğu kararlar diye iki sütuna ayırıyor. Sonra bir şey dikkatini çekiyor.

Pişman olduğu kararların neredeyse hepsi akşamüstü verilmişti. Dördü saat beşten sonra, ikisi akşam yedide, biri gece yarısına yakın bir telefon görüşmesinde.

Bu kararların verildiği günleri hatırlamaya çalışıyor. Çoğu, sabah yedide başlayıp öğle yemeği atlanarak süren, masadan kalkılmadan geçen, kahveyle ayakta tutulan günlerdi.

Genel müdür kararlarının içeriğine bakıyor. Hiçbiri bilgisizlikten kaynaklanmamıştı. Her birinde, sabah olsa sorabileceği bir soruyu sormamış, düşünebileceği bir seçeneği düşünmemişti.

Kararları veren kişi aynıydı. Bilgisi aynıydı, deneyimi aynıydı. Değişen tek şey, o saatte bedeninin ve zihninin ne durumda olduğuydu.

Konumuz bu durum: bir liderin fiziksel enerjisi, onun kararlarını ve davranışlarını nasıl etkiliyor ve bu enerjinin nasıl yönetilebileceği.

Bu derste ne olacak

Önceki modül istenen davranışları kurmak ve istenmeyenleri dönüştürmek üzerine kuruldu. Son dersinde, istenmeyen davranışların yorgunluk anlarında öne çıktığını gördük.

Bu modül o gözlemin temeline iniyor: bir liderin enerjisine. Fiziksel, zihinsel ve duygusal enerji, uyku ve yenilenme, ve bunların uzun vadede sürdürülebilir bir çalışma biçimine nasıl dönüştüğü.

Bu ilk ders fiziksel enerjiye odaklanıyor. Uyku bu modülün ayrı bir dersinde ayrıntılı olarak ele alınacağı için, burada hareket, dinlenme molaları, beslenme düzeni ve günün içindeki enerji dalgalanmalarına bakacağız.

Önce enerjinin zamandan neden farklı bir kaynak olduğunu göreceğiz. Sonra bedenin karar verme ve davranış üzerindeki etkisine dair kanıtlara geçeceğiz.

Modelde, gündelik enerjiyi düzenlemenin dört adımı var. Karar noktasında, bir liderin kendi enerji alışkanlıklarının ekibine nasıl yansıdığını soracağız.

Bir sınırı baştan belirtmek gerekiyor: bu ders sağlık tavsiyesi vermiyor. Beslenme, egzersiz ve dinlenme üzerine anlatılanlar genel liderlik gözlemleri; süreğen yorgunluk, uyku sorunu ya da bir sağlık endişesi olan birinin başvuracağı kişi bir hekim.

Burada anlatılan fabrika, stüdyo, banka ve yöneticiler kurgudan geliyor; bir insanın yorgunluğunu adıyla anlatmak, sağlığına dair özel bir alanı açmak olurdu.

Sıfır noktası — zaman değil enerji

Yöneticilik eğitimlerinin önemli bir kısmı zamanı yönetmek üzerine. Takvimler, öncelik listeleri, toplantı düzenleri.

Zaman sınırlı ve eşit bir kaynak; herkesin bir günü aynı sayıda saatten oluşuyor. Ama o saatlerin her birinde ne kadar iyi düşünülebildiği, ne kadar sabırlı olunabildiği ve ne kadar dikkat verilebildiği eşit değil.

Açılıştaki genel müdürün takvimi iyi yönetilmişti. Her toplantı zamanında başlıyor, her karar son tarihinden önce veriliyordu. Ama akşamüstü verilen kararlar, tükenmiş bir bedenin kararlarıydı.

Bu ayrımı yapmak, bir liderin kendi günlerine başka bir soruyla bakmasını sağlıyor. Yalnızca "bu işi ne zaman yapacağım" değil, "bu işi yaptığımda ne durumda olacağım" sorusu.

Mekanizma — beden kararları nasıl etkiliyor

Fiziksel enerjinin düşmesi, bir liderin davranışını birkaç farklı yoldan etkiliyor.

Dikkat daralıyor. Yorgun bir zihin, bir durumun yalnızca en belirgin yanını görüyor; ikinci bir seçeneği ya da bir yan etkiyi düşünmek zorlaşıyor.

Sabır azalıyor. Bir çalışanın uzun bir açıklaması, dinç bir anda ilgiyle dinlenirken, yorgun bir anda bir engel gibi hissediliyor.

Otomatik davranışlar güçleniyor. Bir önceki dersin gösterdiği gibi, yorgunluk anlarında eski ve istenmeyen alışkanlıklar geri geliyor.

Bu etkilerin en önemli kaynağı uyku ve bu modülün ayrı bir dersinde ele alınıyor. Ama uykunun yanında, gün içindeki beden düzeni de önemli bir rol oynuyor.

Beden düzeninin ikinci önemli parçası, uzun çalışma sürelerinin arasına giren kısa molalar.

Günün içindeki dalgalanma

Fiziksel enerji gün boyunca sabit kalmıyor. Çoğu insanda gün içinde belirgin yükselişler ve düşüşler oluyor.

Kendi enerji eğrisini tanımak, bir liderin en önemli işlerini en uygun saatlere yerleştirmesini sağlıyor.

Enerji eğrisinin önemli bir sinyali de bedenin kendisinden geliyor.

Model — günlük enerji yönetimi

Günlük enerjiyi düzenlemek için dört adım var; hiçbiri büyük bir program gerektirmiyor.

İlk adımda kendi enerji eğrini çıkar. İki hafta, her iş saatinin bitiminde enerjine sıfırdan ona bir puan ver. Hangi saatlerin yüksek, hangilerinin düşük olduğunu gör.

İkinci adımda işleri enerjiye göre yerleştir. En zor kararları, en önemli görüşmeleri ve en çok dikkat isteyen işleri yüksek enerji saatlerine; rutin işleri, e-postaları ve kısa toplantıları düşük enerji saatlerine taşı.

Üçüncü adımda günün içine molalar yerleştir. Uzun toplantı blokları arasına birkaç dakikalık aralar koy, öğle yemeğini masadan kalkarak ye ve günün ortasında kısa bir hareket molası ver.

Dördüncü adımda beden sinyallerini öğren. Enerjinin düştüğünü haber veren kendi işaretlerini fark et ve bu işaretleri gördüğünde önemli bir karar vermeden önce kısa bir ara vermeyi alışkanlık hâline getir.

Karar noktası — liderin enerjisi ekibe yansıyor

Kendi enerjini yönetmeye başladın. Ama bir liderin enerji alışkanlıkları yalnızca kendisini etkilemiyor.

Bir lider öğle yemeğini masada yiyorsa, ekibindeki birçok kişi de masadan kalkmakta çekinebiliyor. Bir lider gece yarısı e-posta gönderiyorsa, ekip bu saatte de ulaşılabilir olmaları gerektiğini düşünebiliyor.

Önerilen yol, kendi enerji yönetimini görünür kılmak.

Mola verdiğini, öğle yemeğine çıktığını, akşamları e-postalara cevap vermediğini ekibinin görmesine izin ver. Bu bir zayıflık değil, ekibe dinlenmenin kabul edildiğini gösteren bir işaret.

Ekibin enerji eğrisini de hesaba kat. En önemli toplantıları cuma öğleden sonraya ya da uzun bir günün sonuna koymak, ekibin en düşük enerjili anında en önemli kararları vermesini istemek demek.

Sınırlılıklar ve eleştiri

Fiziksel enerji ile iş performansı arasındaki ilişki üzerine araştırmaların büyük kısmı laboratuvar görevleriyle ya da belirli meslek gruplarıyla yapıldı. Yöneticilik kararlarına doğrudan aktarılmaları dikkat gerektiriyor.

Hareket ve mola araştırmalarında bulunan etkiler çoğu zaman küçük. Bu küçük etkiler bir gün boyunca birikebilir, ama tek başına mucizevi sonuçlar beklemek gerçekçi değil.

İnsanların enerji eğrileri birbirine pek benzemiyor. Genel önerilerin yerine, herkesin kendi eğrisini tanıması gerekiyor; herkes için doğru tek bir saat düzeni yok.

Enerji yönetimi bireysel bir mesele olarak anlatıldığında, kurumların iş yüklerini ve çalışma sürelerini düzenleme sorumluluğu gözden kaçabilir. Bir çalışanın ya da liderin fiziksel enerjisi, ona verilen iş yükünden bağımsız değil.

Bir hatırlatma daha: anlatılanlar bir sağlık programının yerini tutmuyor. Süreğen yorgunluk, uyku bozuklukları ya da başka sağlık sorunları için bir hekimden destek almak gerekiyor.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Zaman ile enerji farklı kaynaklar. Aynı saat, dinç bir anda ve tükenmiş bir anda çok farklı kararlar üretiyor.

Fiziksel enerji, zihinsel ve duygusal enerjinin üzerine kurulduğu temel. Uyku, hareket, beslenme ve dinlenme düzeninden besleniyor.

Fiziksel enerji düştüğünde dikkat daralıyor, sabır azalıyor ve istenmeyen alışkanlıklar güçleniyor.

Kısa bir hareketin ve kısa molaların küçük ama gerçek etkileri olabiliyor. Ağır zihinsel yükten toparlanmak için ise daha uzun aralar gerekebiliyor.

Kendi enerji eğrini tanı ve en önemli işlerini en yüksek enerji saatlerine yerleştir.

Beden sinyallerini öğren. Enerjinin düştüğünü haber veren işaretleri gördüğünde, önemli bir karar vermeden önce kısa bir ara ver.

Liderin enerji alışkanlıkları ekibe yayılıyor. Kendi molalarını görünür kılmak, ekibe dinlenmenin kabul edildiğini gösteriyor.

Sonraki derse köprü

Bu derste bedenin yorgunluğu ele alındı. Ama açılıştaki genel müdürün akşamüstü kararlarında yalnızca bedeni yorgun değildi.

O günlerin çoğunda sabahtan akşama kadar onlarca karar vermiş, yüzlerce e-posta okumuş, bir toplantıdan diğerine konu değiştirmişti. Akşamüstü geldiğinde yalnızca bedeni değil, dikkati de dağılmış, düşünme kapasitesi de tükenmişti.

Bir yürüyüş molası bedeni biraz dinlendirebiliyordu. Ama gün boyunca bir işten diğerine atlayan, her an bir bildirimle bölünen bir zihnin tükenişi, farklı bir yorgunluktu.

Zihinsel enerji dersi bu ikinci yorgunluğu ele alıyor. Orada sorulan şey, dikkatin ve düşünme kapasitesinin gün içinde neden tükendiği, işler arasında geçiş yapmanın ve sürekli bölünmenin bu kapasiteyi nasıl etkilediği ve bir liderin zihinsel enerjisini nasıl koruyabileceği.