Anlatım
Formül bir konum kümesidir
Üç nokta düzeninin üç ayrı soruyu sorduğunu Bölüm 1'de gördün: biçim, gölge derinliği, ayrım. Bu ders o soruları tekrarlamıyor; düzenin KONUM tarafına bakıyor.
Anlatıldığı hâliyle formül şu üç konumdur: anahtar kameranın bir yanında +45° azimut ve 30° yükseklik, dolgu tam karşı yanda −45° ve 30°, arka ünite 180°'de ve 40° yükseklikte. Üçü de özneden 2,2 m'de, üçü de özneye nişanlı.
Bu konumların ortak bir özelliği var ve sette gözle görülmüyor: anahtar ile dolgu birbirinin AYNA GÖRÜNTÜSÜ. Armatürü, softbox'ı, mesafesi ve yüksekliği ortak; yalnız azimutun işareti ters. Ölçüm motorunun yüz ve gölge probları da birbirinin aynası (x = +0,12 ve −0,12, normalleri ters işaretli). Yani formül konumu, ölçüme simetrik bir sahne sunuyor.
Simetrik bir sahnede biçim nereden gelir? Tek bir yerden: kaydırıcıdan. Sonraki dört adım bunu ölçüyor.
Formül konumunda anahtar ile dolgu birbirinin ayna görüntüsüdür. Geometri iki taraf arasında hiçbir fark üretmez; farkı yalnız yüzde üretir.
Sözlük
- Ana ışık (Key light)
- Sahnenin baskın gölge yönünü belirleyen ışık. Yüzün biçimini kuran kaynaktır.Sık yapılan hata: Anahtar ışık her zaman en güçlü armatür olmak zorunda değildir. Belirleyici olan güç değil, gölgenin yönünü kimin belirlediğidir.
- Stop (Stop)
- Işık miktarının iki katına çıkması veya yarıya inmesi. stop = log₂(oran).
- Ten tonu (Skin tone)
- Öznenin cildinin ışığı geri yansıtma oranı ve speküler karakteri. Aynı rig farklı tende farklı çalışır.Sık yapılan hata: Klasik pozlama tabloları açık tenler varsayılarak yazılmıştır; diğer tonlarda doğrudan uygulanırsa yanlış sonuç verir.
Sette
Üç nokta düzenini mekanik gösteren, kaç ünite yandığı değil, konumların hiçbir şeyin dayatması olmamasıdır; bu cümlenin ölçüsü var. Formül konumunda anahtar (+45°/30°) ile dolgu (−45°/30°) birbirinin ayna görüntüsüdür ve motorun yüz/gölge probları da öyle: üç ünite de %40'tayken kontrast tam 0,000 stop çıkıyor, dolgu %10'a inince 1,471 oluyor, iki yüzde takas edilince −1,471'e birebir aynalanıyor. Hangi ünitenin anahtar olduğu kurulumda değil bir kaydırıcıda yazılı. Üçüncü ünite formül konumunda üç proba 0,00 / 0,00 / 0,13 lüks veriyor; saçtaki kenarı bu motor ölçmediği için o etki niteliksel kalıyor. Dik aydınlığı 1.423,3 lükse çıksa da göstergeye girmiyor; baskınlık yüzeye düşen paydan seçilir. Mekândaki tutamağın ölçümdeki karşılığı nettir: SceneState'te motivasyon diye bir alan yok, `role` yalnız bir etiket. Tutamak yalnız konumu kısıtlayarak görünür ve değişimin yönü tutamağın yerinden gelir — pencere kontrastı 1,471'den 2,693 stop'a çıkarıyor, sehpadaki lamba 2,546'ya indiriyor. Arka üniteyi kapı köşesine taşımak yüz tarafında tek haneyi oynatmıyor; onu değiştiren şey nişanın arka plana dönmesi oldu (arka plan 117,00 → 524,99 lüks, ayrım +1,889 → −0,276 stop). Aynı kurulum ten tonu 6'da gölge tarafını 7,65 IRE'ye indiriyor ve motor gürültü uyarısını basıyor. Bu ders anahtarın nereye konduğunu sordu, ne kadar yükseldiğini değil. Sıradaki ders tek bir kaynakla yüksekliği tarıyor ve ölçülen büyüklüğün yüz düzlemine GELİŞ AÇISI olduğunu gösteriyor: bedeli doğrusal değil, ilk on derece bedavayken son on derece neredeyse bir stop. Konunun adındaki göz çukurunun bu motorda neden okunamadığı da orada — modelde kaş kemiği yok.
Kaynakça
- docs/CURRICULUM.md §7 — Bölüm 3, Ders 59
- content/curriculum/f01-lighting-a.ts — no:59 kaydı, slug bu derste eklendi
- content/lessons/lessons-01-05.ts — Ders 58 (lessonKeyLight): anahtarın baskın gölge yönünden tanımı, s2 ve s6'da doğrudan kullanıldı
- content/lessons/lessons-temeller.ts — Ders "Üç nokta ışıklandırma": üç sorunun (biçim, gölge derinliği, ayrım) kurulduğu ders; bu ders o soruları tekrar etmez, konum tarafına bakar
- content/lessons/lessons-06-10.ts — Ders 61 (lessonFill): setNote'taki köprü bu dersin s1 ve s4'ünden okundu (odanın kendisinin dolgu olması, negatif dolgunun negatif ışık olmaması)
- engine/measurement/measure.ts — measurePoint (baskınlık surfaceLux'tan seçilir; dik aydınlık ile yüzeye düşen payın ayrımı s6), measureScene (kontrast face/shadow probu, faceToBackgroundStops), gölge IRE < 8 uyarısı
- engine/photometry/contrast.ts — contrastRatio: (anahtar taraf toplamı) / (gölge tarafı), docs/PHYSICS.md §3
- engine/camera/ire.ts — luxToIre, skinToneReflectance (s12'deki ton 3 / ton 6 farkı)
- engine/scene/defaults.ts — emptyScene probları (probe-face x=+0,12 ve probe-shadow x=−0,12, ters işaretli normaller), defaultSubject.skinTone = 3
- types/scene.ts — LightInstance: motivasyon/gerekçe alanı YOK, `role` yalnız etiket (s7)
- data/fixtures.json — bu derste DEĞİŞTİRİLMEDİ; üç ünite kataloğun mevcut jenerik kayıtlarından (cob-600-bicolor, cob-300-daylight, verified:false)
- content/rigs.ts — three-point-textbook, -dimmed-fill, -swapped, -window-key, -lamp-fill, -door-back, -anchored, -anchored-dark-skin (bu derste eklendi)