← DerslerTüp ve şerit kaynaklarSeviye 118 dk
1 / 11

Anlatım

Kadrajda yaşayan armatür

Bu modüldeki bütün armatürler kadrajın dışında durur. Tüp farklıdır: çoğu zaman görünür. Bir rafın altına, bir masanın kenarına, arabanın torpidosuna, duvarın dibine yerleştirilir ve seyirci onu bir mekân öğesi olarak okur.

Fiziksel biçimi de bu işe göredir. Kataloğumuzdaki gövde 120 santimetre uzunluğunda ve 5 santimetre genişliğinde ışıyan bir yüzeye sahip; toplam gücü 60 watt. Yani bu modülün en zayıf armatürü — 6 kW space light'ın yüzde biri.

Sinema tüplerinin çoğu bugün RGB'dir ve 2.000 ile 10.000 K arasında herhangi bir beyazı ya da doymuş bir rengi üretebilir. Efekt tarafı buradan gelir: polis ışığı, ekran parlaması, neon tabela, gece kulübü — hepsi tüple kurulur.

Bu dersin sorusu şu: 60 watt ne işe yarar? Cevabı ölçümde ve cevap "aydınlatmak" değil.

Kataloğun tüpü: 60 W, ışıyan yüzey 1,2 × 0,05 m, 2.000–10.000 K. Bu modülün en zayıf, en uzun ve en çok kadrajda görünen armatürü.

Sözlük

Görünen açısal boyut (Apparent angular size)
Kaynağın özneden bakıldığında gökyüzünde kapladığı açı: θ = 2·atan(S / 2d). Yumuşaklığın tek gerçek ölçüsüdür.Sık yapılan hata: Kaynağın fiziksel boyutuyla karıştırılır. Güneş devasadır ama 0.53° görünür — bu yüzden çok serttir.
Yumuşak ışık (Soft light)
Gölge kenarı geniş bir bantla biten ışık. Kaynağın görünen açısal boyutu büyüdükçe artar.Sık yapılan hata: Yumuşaklık bir ayar değildir. Kaynağın boyutundan, mesafesinden ve difüzyonundan türer — bu yüzden bu uygulamada "yumuşaklık slider'ı" yoktur.
IRE (IRE)
Video sinyal seviyesi ölçeği. Rec.709 izlemede %18 gri yaklaşık 41 IRE, kırpma 100 IRE.Sık yapılan hata: Tek bir "doğru ten IRE'si" yoktur. Koyu ten aynı gelen ışıkta daha düşük okur; bu pozlama hatası değildir.
Kontrast oranı (Contrast ratio)
Anahtar tarafın aydınlığının gölge tarafına bölümü. 1:4 = 2 stop.Sık yapılan hata: Sektörde iki farklı tanım dolaşır — anahtar tarafın toplamı mı yoksa yalnız anahtar mı. Hangisini kullandığını belirtmezsen sayılar karşılaştırılamaz.
Praktikal (Practical)
Kadrajda görünen ve sahne içinde gerçekten yanan ışık kaynağı: masa lambası, avize, mum, ekran.Sık yapılan hata: Praktikal genellikle sahneyi pozlamaya yetmez ve kadraj dışından desteklenir. Fabrika hâliyle kullanılması nadirdir — ampul değiştirilir veya dimmer'a alınır.
Kick tüp (Kick tube)
Özneye yakın konumlanan ince, uzun tek tüp. Kenar ışığı, yakın dolgu ya da kadrajda görünen praktikal olarak kullanılır.Sık yapılan hata: Anahtar ışığı değildir: 120 cm'lik bir tüp 2 metreden yüze yalnız birkaç on lux düşürür. Yeri yarım metre ile bir metre arasıdır.
Yakın alan (Near field)
Kaynağın özneden bakıldığında nokta sayılamayacak kadar büyük göründüğü mesafe bölgesi. Bu bölgede aydınlık ters kare yasasından çok daha yavaş düşer.Sık yapılan hata: Ters kare yasası her kaynağa uygulanmaz. 1,2 m genişliğinde bir bank 1,2 m'den 2,4 m'ye çekildiğinde iki stop değil, yaklaşık üçte bir stop kaybeder.

Sette

Tüpü sete koyarken önce nereye SIĞACAĞINI, sonra ne kadar ışık vereceğini sor — sırayı tersine çeviren ekip onu anahtar sanır ve kaybeder. Kadrajda görünecekse pozisyonunu görüntü yönetmeni değil, sanat yönetmeniyle birlikte belirle; seyirci onu dekor olarak okuyacak. Renkli çalışacaksan pozlamayı beyazken değil, o renkteyken ölç. Sıradaki ders aynı yönsüzlüğü çok daha büyük ölçekte kuruyor: space light, ipek bir silindir içinde altı ampulle bir stüdyonun tamamına taban kurar ve orada ışığın tepeden gelmesinin yüze ne kadar ulaştığını kosinüs yasasıyla ölçeceksin.

Kaynakça

  • docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 2, Ders 26
  • docs/PHYSICS.md §6 — Açısal boyut → gölge geçiş bandı
  • engine/photometry/softness.ts — largestDimension: kaynak boyutu en uzun kenardan alınır
  • engine/measurement/measure.ts — hsi ölçüme girmez; doymuş renk çıkış kaybı modellenmez
  • data/fixtures.json — tube-4ft-rgb, panel-1x1-rgbww, cob-300-daylight, practical-100w (verified: false, ≈)
3D görünüm yükleniyor…