← DerslerTM-30: Rf ve RgSeviye 118 dk
1 / 11

Anlatım

Dördüncü ölçüt: tek sayı değil iki

Ders 34 CRI'ın (Ra) sekiz pastel örneğin ortalaması olduğunu, ders 35 TLCI'ın aynı ortalamayı hangi gözlemciyle (kamera) tekrarladığını, ders 36 SSI'ın gözlemciyi tamamen atlayıp doğrudan spektrum karşılaştırdığını gösterdi. Üçü de aynı kalıba uyuyor: bir yöntem, tek bir sayı. TM-30 bu kalıbı kırıyor — TEK değil İKİ sayı veriyor ve ikisi farklı şey söylüyor.

TM-30, Amerikan Aydınlatma Mühendisliği Derneği'nin (IES — Illuminating Engineering Society) 2015'te yayınladığı IES TM-30-15 belgesiyle tanımlandı. Yöntem CRI ile aynı aileden: test kaynağı, aynı renk sıcaklığındaki bir referansla karşılaştırılıyor — ama örnek sayısı sekizden 99'a (CES — Color Evaluation Samples) çıkıyor ve sonuç iki ayrı sayıya, Rf (fidelity) ve Rg (gamut), indirgeniyor.

Kataloğun (data/fixtures.json) durumu net: 22 kayıttan hiçbiri tm30, rf ya da rg alanı taşımıyor — 0/22. types/scene.ts'teki LightDefinition.colorMetrics tipinde de böyle bir alan yok; yalnızca cri, tlci, ssiTungsten, ssiDaylight tanımlı. CRI'da 22/22, TLCI'da 12/22, SSI'da 18/22 kayıt en azından bir sayı taşıyordu (ders 34-36) — TM-30'da bu sayı sıfır.

IES TM-30-15 (Illuminating Engineering Society, 2015): 99 renk örneği (CES), iki sayı — Rf ve Rg. Katalogda (data/fixtures.json) 0/22 kayıt bu alanlardan birini taşıyor.

Sözlük

Ten tonu (Skin tone)
Öznenin cildinin ışığı geri yansıtma oranı ve speküler karakteri. Aynı rig farklı tende farklı çalışır.Sık yapılan hata: Klasik pozlama tabloları açık tenler varsayılarak yazılmıştır; diğer tonlarda doğrudan uygulanırsa yanlış sonuç verir.
CRI (Renksel Geriverim İndeksi) (Colour Rendering Index (Ra))
Bir kaynağın sekiz düşük doygunluklu referans rengi, aynı renk sıcaklığındaki referans kaynağa (blackbody/gün ışığı) göre ne kadar sadık gösterdiğinin 0-100 ortalaması.Sık yapılan hata: Yüksek CRI, doymuş renklerde (özellikle kırmızı, R9) veya ten tonunda iyi sonuç garanti etmez — bu örnekler ortalamaya hiç girmez.
TM-30 (Rf ve Rg) (IES TM-30 Fidelity (Rf) and Gamut (Rg) Index)
CRI/TLCI/SSI'nin aksine TEK değil İKİ sayı veren renk ölçütü: Rf (sadakat) test kaynağının 99 renk örneğini (CES) referansa ne kadar yakın gösterdiğini, Rg (gamut) aynı örneklerin ortalama olarak referanstan daha doygun mu (100 üstü) daha soluk mu (100 altı) çıktığını ölçer.Sık yapılan hata: Rf ve Rg birbirinden bağımsız eksenlerdir; yalnızca birine bakıp diğerini varsaymak yanıltıcıdır — yüksek Rf düşük Rg'yle (doğru ama soluk) ya da orta Rf yüksek Rg'yle (kaymış ama doygun) bir arada bulunabilir.

Sette

Sette Rf/Rg birlikte okunur, tek başına değil: bir datasheet yalnızca Rf veriyorsa (Rg'siz), doygunluk tarafında bilgi eksik demektir — üreticiden ikisini birden iste. Rf yüksek ama Rg belirgin biçimde 100'ün altındaysa, doymuş kostüm ya da ten renginde bir test çekimi yapmadan karar verme; TM-30 raporunun tam versiyonu (renk vektör grafiği) mümkünse iste, yalnızca iki sayıyla yetinme. Bir sonraki ders bu dört ölçütten armatürün kendisine döner: bi-color kaynaklar aynı gövdede iki ayrı LED dizisi taşır ve her ara CCT'yi bu ikisini karıştırarak üretir — bu karışımın çıkışa ve renk tavanına gerçek bir bedeli var, motorun bunu ölçüp ölçmediğini bir sonraki ders sınar.

Kaynakça

  • docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 2, Ders 37
  • docs/PHYSICS.md §10 — Kaynak politikası: doğrulanmamış veri, alan yoksa "≈" bile yazılmaz
  • types/scene.ts — LightDefinition.colorMetrics alan tanımı (cri, tlci, ssiTungsten, ssiDaylight) — tm30/Rf/Rg alanı YOK
  • data/fixtures.json — 22 kayıt, tm30/Rf/Rg alanı taşıyan kayıt sayısı: 0
  • engine/color/, engine/measurement/measure.ts — CRI/TLCI/SSI/TM-30 hesaplayan hiçbir fonksiyon yok
  • data/skinTones.json — ton başına yansıtma ve speküler tablo (ders 34-36'nın ten tonu ekseni)
  • IES TM-30-15 — Illuminating Engineering Society, "IES Method for Evaluating Light Source Color Rendition" (2015)
3D görünüm yükleniyor…