← DerslerSoftlight ve indirect (dolaylı) armatürlerSeviye 118 dk
1 / 11

Anlatım

Bounce'ın armatürün içine taşınmış hâli

Ders 20'de openface'i bir panoya çevirmiştik: ışık önce panoya gidiyor, oradan yansıyıp özneye geliyordu. Softlight bu yolu armatürün içine alır. Ampul öne değil, gövdenin iç yüzeyine bakar; ışık o beyaz yüzeyden yansıyıp açık ağızdan çıkar. Kaynağın ışıyan yüzeyi artık ampul değil, o iç yüzeydir.

Sektörde bu aileye indirect ya da dolaylı armatür denir. Kataloğumuzdaki gövdenin ışıyan yüzeyi 60 × 40 santimetre — bir fresnel merceğinin on altı katı alan. Yumuşaklığı buradan gelir ve önüne hiçbir şey asmadan gelir.

Kolaylığı açıktır: pano taşımazsın, çerçeve kurmazsın, tek parça asarsın. Ders 20'de openface ile temiz bir bounce kurmak bir flag ve bir buçuk stop'a mal olmuştu; softlight aynı yumuşaklığı kutunun içinde hazır verir.

Faturası da vardır ve bu dersin işi o faturayı okumak. İki kalemden oluşuyor: iç yüzeyde kaybedilen ışık ve geniş ağızdan kaçan kontrol.

Softlight, bounce panosunun armatüre gömülmüş hâlidir. Işıyan yüzey 60 × 40 cm — yumuşaklık gövdenin kendisinde.

Sözlük

Görünen açısal boyut (Apparent angular size)
Kaynağın özneden bakıldığında gökyüzünde kapladığı açı: θ = 2·atan(S / 2d). Yumuşaklığın tek gerçek ölçüsüdür.Sık yapılan hata: Kaynağın fiziksel boyutuyla karıştırılır. Güneş devasadır ama 0.53° görünür — bu yüzden çok serttir.
Yarı gölge (Penumbra)
Aydınlıktan tam gölgeye geçen ara bant. Genişliği w ≈ S × (özne-yüzey mesafesi / kaynak-özne mesafesi).Sık yapılan hata: Gölgenin yumuşaklığı öznenin duvara yakınlığıyla değil, UZAKLIĞIYLA artar.
Yumuşak ışık (Soft light)
Gölge kenarı geniş bir bantla biten ışık. Kaynağın görünen açısal boyutu büyüdükçe artar.Sık yapılan hata: Yumuşaklık bir ayar değildir. Kaynağın boyutundan, mesafesinden ve difüzyonundan türer — bu yüzden bu uygulamada "yumuşaklık slider'ı" yoktur.
Difüzyon (Diffusion)
Kaynağın önüne gerilen yarı saydam malzeme. Etkin kaynak boyutunu çerçeveye taşır ve ışığı kısar.Sık yapılan hata: Kayıp yalnız kumaşın geçirgenliğinden gelmez; aynı akının çok daha geniş bir açıya yayılmasından da gelir ve bu genellikle daha büyüktür.
Yayılım (Spill)
Kaynağın hedeflenen alanın dışına kaçan ışığı. Grid, flag ve barndoor ile kısılır.
Kontrast oranı (Contrast ratio)
Anahtar tarafın aydınlığının gölge tarafına bölümü. 1:4 = 2 stop.Sık yapılan hata: Sektörde iki farklı tanım dolaşır — anahtar tarafın toplamı mı yoksa yalnız anahtar mı. Hangisini kullandığını belirtmezsen sayılar karşılaştırılamaz.
Grid (Grid / honeycomb)
Işığın geçebildiği açıyı sınırlayan petek yapı. Eksene yakın ışınları geçirir, eğik ışınları emer; yayılımı daraltır.Sık yapılan hata: "Grid yumuşaklığı değiştirmez" yanlıştır. Etkin kaynak boyutunu bir miktar küçültür: 30° grid yaklaşık %22, 60° grid yaklaşık %6 kırpar.
Bounce (Bounce)
Işığın bir yüzeye vurdurulup yansıyan kısmıyla aydınlatma. Işığın geldiği yön armatürün değil, yüzeyin yönüdür.Sık yapılan hata: Ucuz bir teknik değildir: ışık iki yol gider ve ters kare yasası toplam yola işler. Aynı pozlama için doğrudan aydınlatmanın birkaç katı bağlı güç gerekebilir.

Sette

Softlight'ı sete kurarken ilk kararın mesafe olsun: bu armatür uzakta hem zayıf hem kontrolsüzdür, yakında ise seçilme sebebi olan her şeyi verir. Kadraja girmeye en yakın mesafeyi bul, oradan bir adım geri çekil ve pozlamayı diyaframla kur. Arka planı ayrı düşün — bu ailede fon aydınlığı bir tercih değil, anahtarın yan etkisidir; istemiyorsan grid, negatif dolgu ya da mesafe ile ayrıca çözersin. Sıradaki ders ışıyan yüzeyi kutudan çıkarıp bir çizgiye indiriyor: 120 santimetrelik bir tüpün 60 watt'la ne yapabildiğini ve neden aydınlık değil sarmalama sattığını ölçeceksin.

Kaynakça

  • docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 2, Ders 25
  • docs/PHYSICS.md §6 — Açısal boyut → gölge geçiş bandı
  • data/fixtures.json §_derivation — Ω = 2π(1−cos(demet/2)); I = Φ/Ω
  • data/fixtures.json — softlight-1k (örtük optik verim 0,60), fresnel-650-tungsten (0,50); verified: false, ≈
  • engine/measurement/measure.ts — grid kaynağın görünen boyutunu küçültür (gridSizeFactor)
3D görünüm yükleniyor…