← DerslerPAR ve parabolik reflektörlerSeviye 120 dk
1 / 12

Anlatım

Parabol: koniden çıkma denemesi

İki derstir ışığı bir koniye yayıyoruz. Mercek koninin açısını seçiyordu, lenssiz gövde hiç seçemiyordu. Parabolik reflektörün amacı ise koniden tümden çıkmak: ideal bir paraboloidin odağına konmuş noktasal bir kaynağın bütün ışınları, yüzeyden yansıdıktan sonra eksene paralel çıkar. Paralel demet, tanımı gereği mesafeyle genişlemeyen demettir.

Gerçekte hiçbir kaynak nokta değildir, dolayısıyla hiçbir demet paralel kalmaz. Sapmanın büyüklüğü basit bir orana bağlıdır: ışıyan cismin boyu s, reflektörün odak uzaklığı f ise ışınların yarı sapması kabaca s / f radyandır. Mertebe için: 12 milimetrelik bir tel, 50 milimetre odaklı bir çanakta yaklaşık 0,24 radyan — 14 derece — açar. Bu bir katalog kaydı değil büyüklük hesabıdır, ama paralel demet diye anılan ailenin demetlerinin neden onlu derecelerde ölçüldüğünü açıklar.

Sinemadaki biçimine PAR denmesinin sebebi bu üç kelimedir: parabolik alüminize reflektör. Kullanılan gövde kapalı demettir: lamba, çanak ve ön cam tek takımdır, değiştirdiğin şey ampul değil takımın tamamıdır. Gövde numarası çapı verir: PAR 64, 64 × 1/8 inç, yani 20 santimetre.

Odaktaki nokta kaynak paralel ışın verir; gerçek kaynağın boyu s, odak f ise sapma ≈ s / f radyan. PAR = parabolik alüminize reflektör; 64 = 64/8 inç = 20 cm çap.

Sözlük

Ters kare yasası (Inverse square law)
Noktasal bir kaynaktan gelen aydınlık, mesafenin karesiyle ters orantılı azalır. Mesafe iki katına çıkarsa ışık dörtte bire iner (−2 stop).Sık yapılan hata: Yasa yalnız noktasal kaynaklar içindir. Geniş bir softbox'a kaynağın boyutunun ~5 katından yakında düşüm belirgin biçimde yavaşlar.
Görünen açısal boyut (Apparent angular size)
Kaynağın özneden bakıldığında gökyüzünde kapladığı açı: θ = 2·atan(S / 2d). Yumuşaklığın tek gerçek ölçüsüdür.Sık yapılan hata: Kaynağın fiziksel boyutuyla karıştırılır. Güneş devasadır ama 0.53° görünür — bu yüzden çok serttir.
Yayılım (Spill)
Kaynağın hedeflenen alanın dışına kaçan ışığı. Grid, flag ve barndoor ile kısılır.
Stop (Stop)
Işık miktarının iki katına çıkması veya yarıya inmesi. stop = log₂(oran).
IRE (IRE)
Video sinyal seviyesi ölçeği. Rec.709 izlemede %18 gri yaklaşık 41 IRE, kırpma 100 IRE.Sık yapılan hata: Tek bir "doğru ten IRE'si" yoktur. Koyu ten aynı gelen ışıkta daha düşük okur; bu pozlama hatası değildir.
Demet açısı (Beam angle)
Merkez şiddetin yarısına (1 stop düşüşe) karşılık gelen tam açı. Kaynağın ışığı hangi koniye gönderdiğini tanımlar.Sık yapılan hata: "Işığın bittiği açı" değildir. Demet açısının dışında da belirgin miktarda ışık vardır — orası field açısının alanıdır ve spill'in bir kısmı oradan gelir.
Tungsten (akkor) kaynak (Tungsten / incandescent)
Elektrikle ısıtılan tungsten telin ışıdığı kaynak. 3.200 K stüdyo standardı, sürekli spektrum, CRI 100 (tanım gereği); bedeli ısı, güç ve dim edilince renk kayması.Sık yapılan hata: Dimmer tungsten'de yalnız pozlama aracı değildir: teli soğutur ve rengi düşürür. Pozlama scrim, ND, mesafe ya da diyaframla kurulur.
PAR (PAR / sealed beam)
Parabolik alüminize reflektörlü kapalı demet armatür. Lamba, çanak ve ön lens tek optik takımdır; demet açısı gövdeden değil takılan lens plakasından gelir. Watt başına şiddeti yüksektir, uzun atışta kullanılır.Sık yapılan hata: Demet açısının ayarlanabilir olduğunu sanmak. Bu ailede açı bir ayar değil bir parçadır: değiştirmek için plakayı, yani optik takımı değiştirirsin — ve karar armatür kurulmadan önce verilir.
Katı açı (Solid angle)
Bir koninin kapladığı uzay açısı, steradyan (sr) cinsinden: Ω = 2π(1 − cos(demet/2)). Işık şiddeti bu açıdan türetilir: I = Φ / Ω, yani aynı akı daha dar açıya sıkıştığında şiddet artar.Sık yapılan hata: Demeti daraltmanın "daha çok ışık" ürettiğini sanmak. Akı sabittir; değişen tek şey aynı lümenin kaç steradyana dağıldığıdır.

Sette

PAR kiralarken gövdeyle plakayı ayrı kalem konuş: hangi plakalarla geleceğini söylemeden ekipman listesi tamamlanmaz. Sete çıkınca elipsin yönünü kontrol et: lambayı çeyrek tur çevirmek demetin oyuncunun boyunu mu yolun genişliğini mi kapsadığını belirler. Barn door bu ailede kenarı kesmez, yalnız saçılan payı toplar; keskin bir kesim istiyorsan bu gövde onu sana vermez. Sıradaki ders tam oraya bakıyor: profil armatür demetin kenarını mercekle görüntüye çevirir, gövdedeki bıçaklarla kadrajı keser ve deliğine konan maskeyi duvara desen olarak yansıtır. Bedeli kataloğun en düşük optik verimi — 0,40, yani buradaki plakaların taşıdığı payın yaklaşık yarısı.

Kaynakça

  • docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 2, Ders 21
  • docs/PHYSICS.md §1 — E = I/d²; menzil d = √(I/E)
  • docs/PHYSICS.md §6 — Açısal boyut → gölge geçiş bandı
  • data/fixtures.json §_derivation — Φ = W × lm/W × optikVerimi; Ω = 2π(1−cos(demet/2)); PAR optik verimi 0,70 (türetilmiş)
  • engine/scene/catalog.ts — referenceCandela: şiddet, kaydın en uzak fotometrik noktasından okunur
  • data/fixtures.json — par-1k-narrow, par-1k-medium, par-1k-wide, fresnel-2k-tungsten, openface-1k-tungsten, hmi-4k-fresnel, ellipsoidal-750 (verified: false, ≈)
3D görünüm yükleniyor…