← DerslerMor ve macenta — gökkuşağında olmayan renkSeviye 1420 dk
1 / 10

Anlatım

Menekşe ile macenta aynı şey değil

Gündelik dilde “mor” iki ayrı şeyi karşılar. Menekşe (violet) spektrumun kısa ucudur, yaklaşık 380 ile 450 nm arası; göz buraya çok az duyarlıdır: CIE eğrisinde 420 nm’de 0,004, 440 nm’de 0,023, 450 nm’de 0,038. Macenta (magenta) ise spektrumda hiç yoktur: tek bir dalga boyu onu üretmez. Göz macentayı, spektrumun iki ucundan, kırmızıdan ve maviden aynı anda ışık aldığında görür.

CIE renk diyagramında spektral renkler at nalı biçimli bir eğrinin üstündedir; bu eğrinin iki ucunu, en kısa mavi ile en uzun kırmızıyı birleştiren düz çizgiye “morlar doğrusu” denir. Macenta ve kırmızımsı morlar bu çizginin üstünde ya da yakınındadır. Bu dersin yazımında CMF tablosundan hesapladığımız eşit güçte 450 + 650 nm karışımı xy (0,244; 0,057) noktasına düşer: gökkuşağında karşılığı olmayan bir renk.

Menekşe ≈ 380–450 nm, göz az duyarlı: V(420) 0,004, V(450) 0,038. Macenta tek dalga boyu değil: kırmızı + mavi; CIE diyagramında morlar doğrusunda. Eşit güçte 450 + 650 nm: xy (0,244; 0,057). Gökkuşağında yok.

Sözlük

IRE (IRE)
Video sinyal seviyesi ölçeği. Rec.709 izlemede %18 gri yaklaşık 41 IRE, kırpma 100 IRE.Sık yapılan hata: Tek bir "doğru ten IRE'si" yoktur. Koyu ten aynı gelen ışıkta daha düşük okur; bu pozlama hatası değildir.

Sette

Menekşe spektrumun kısa ucudur (≈ 380–450 nm; V(420) 0,004, V(450) 0,038); macenta ise tek dalga boyu değildir, kırmızı ile mavinin birlikte algılanmasıdır ve CIE diyagramında morlar doğrusundadır (eşit güçte 450 + 650 nm: xy (0,244; 0,057)). Aynı güçte doygun macenta, 555 nm yeşile göre ≈ 1/14 parlak görünür. Işıkta macenta yönü eksi yeşildir, negatif Duv’dur (5600 K’de tam ≈ −0,010, yarım ≈ −0,005); yeşil kaymayı düzeltmek içindir, ölçmeden takılırsa nötr kaynağı macentaya çeker. Laboratuvar RGB rengini ölçmez: sonuç nötr kaynakla aynı çıkar; sette renk ölçer ve vektörskop gerekir. Doğada seyrek olmaları mor ve macentayı fark edilir kılar: gizem ve rüya ya da yapaylık ve neon; tarihsel pahalı boya lüks çağrışımına kök olmuştur. Hiçbiri evrensel değil. Koyu tende mavi bileşen parlak noktalarda yapay parlaklık bırakabilir, açık tende yüz pembe-mor görünebilir. Renkli ışıklardan sonra renksizliğe geçiyoruz: sıradaki ders beyaz ve griyi, nötrlüğü, klinik havayı ve boşluğu, nötr olmanın da bir tercih olduğunu işliyor.

Kaynakça

  • CIE 1931 2° renk eşleme fonksiyonları (engine/color/cmf.ts); 450 + 650 nm karışımı ve birim güç parlaklığı bu dersin yazımında tablodan hesaplandı
  • Duv ve tint (engine/color/chromaticity.ts, Ders 394, 401); eksi yeşil jel verisi verified: false
  • Ders 39 — rgb-fullcolor-saturated-red (-dark-skin): laboratuvar HSI rengini ölçmez; Ders 222 — pn-plan
  • Kültürel örnekler genel düzeyde (bazı antik Akdeniz toplumlarında pahalı mor boya, bazı Hristiyan ayin takvimleri); sayı ve tarih verilmedi; marka yok
3D görünüm yükleniyor…