← DerslerIşığın dört temel özelliğiSeviye 020 dk
1 / 9

Anlatım

Bu ders eğitimin bel kemiğidir

Bir öğrenci "iki tane LED var" der. Bir profesyonel aynı sahneye bakıp dört ayrı değişken görür: yön, yoğunluk, kalite, renk.

Bu dördü birbirinden BAĞIMSIZ kontrol edilebilir. Birini değiştirmek diğerlerini zorunlu olarak değiştirmez — ve bu, ışık tasarımının tamamının dayandığı temeldir.

Bundan sonraki her ders, bu dört değişkenden birini veya birkaçını derinleştirecek. Bu yüzden burada her birinin ölçüm panelinde nereye karşılık geldiğini netleştiriyoruz.

Yön → yatay/yükseklik açısı. Yoğunluk → pozlama. Kalite → açısal boyut ve gölge geçişi. Renk → efektif Kelvin.

Sözlük

Görünen açısal boyut (Apparent angular size)
Kaynağın özneden bakıldığında gökyüzünde kapladığı açı: θ = 2·atan(S / 2d). Yumuşaklığın tek gerçek ölçüsüdür.Sık yapılan hata: Kaynağın fiziksel boyutuyla karıştırılır. Güneş devasadır ama 0.53° görünür — bu yüzden çok serttir.
Yumuşak ışık (Soft light)
Gölge kenarı geniş bir bantla biten ışık. Kaynağın görünen açısal boyutu büyüdükçe artar.Sık yapılan hata: Yumuşaklık bir ayar değildir. Kaynağın boyutundan, mesafesinden ve difüzyonundan türer — bu yüzden bu uygulamada "yumuşaklık slider'ı" yoktur.
Sarma (Wrap)
Işığın yüzün kenarından dolanarak gölge tarafına ulaşması. Kaynak büyüdükçe artar.
Kosinüs yasası (Lambert's cosine law)
Yüzeye eğik gelen ışığın aydınlığı cos(θ) ile azalır. 60°'de tam bir stop düşer.Sık yapılan hata: "Sadece açıyı değiştirdim, pozlama aynı kalır" yanlıştır. Yön değişimi pozlamayı da değiştirir.
Renk sıcaklığı (Colour temperature (CCT))
Bir kaynağın rengini siyah cisim ışıması ölçeğinde ifade eden değer, Kelvin cinsinden. Düşük = turuncu, yüksek = mavi.Sık yapılan hata: Kelvin tek başına rengi tanımlamaz. Yeşil/magenta ekseni (Duv) ve spektrumun kendisi ayrı değişkenlerdir.
Stop (Stop)
Işık miktarının iki katına çıkması veya yarıya inmesi. stop = log₂(oran).

Sette

Sette bu dört değişken hep aynı sırayla konuşulur: önce yön ("ışık nereden gelsin?"), sonra kalite ("sert mi yumuşak mı?"), sonra renk, en son yoğunluk. Sebebi pratiktir: yön değiştirmek dakikalar, dim etmek saniyeler alır. Pahalı kararı önce ver.

Kaynakça

  • docs/PHYSICS.md §6 — Açısal boyut ve yumuşaklık
  • docs/PHYSICS.md §2 — Kosinüs yasası
  • docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 1, Ders 5
3D görünüm yükleniyor…