← DerslerFener (lantern) ve küresel kaynaklarSeviye 120 dk
1 / 12

Anlatım

Yönü olmayan kaynak

Bu modülün bütün armatürleri şimdiye kadar tek bir şeyi yapmaya çalıştı: ışığı bir yöne göndermek. Fresnel merceğiyle topladı, openface reflektörüyle yaydı, PAR paralel demete çevirdi. Fener tam tersini yapar — ışığı hiçbir yöne göndermez.

Yapısı basit: bir nokta kaynağın etrafına geçirilen küresel bir kumaş küre. Kökeni kâğıt Çin feneridir ve sektördeki adı da buradan gelir. Kaynak içeride yandığında kumaş küre baştan aşağı ışır; ışık yukarı, aşağı, dört yana aynı anda çıkar.

Bu bir kusur değil, bir işlev tanımıdır. Bir yönü aydınlatmak istemiyorsan, bir HACMİ aydınlatmak istiyorsan doğru araç budur. Dar bir odada tavana asılan bir fener, oyuncu masanın etrafında dönerken pozlamanın peşinden koşmayan tek kurulumdur.

Bedeli de aynı cümlenin içinde: yön yoksa biçim de yoktur. Bu dersin tamamı o bedeli ölçmek ve geri kazanmakla geçecek.

Fener ışığı adreslemez, hacmi doldurur. Yön kaybı bir kusur değil, bu ailenin tanımıdır — ve biçim kaybı onun faturasıdır.

Sözlük

Negatif dolgu (Negative fill)
Öznenin gördüğü yarıkürenin bir bölümünü koyu yüzeyle kapatarak ortam yansımasını azaltma tekniği.Sık yapılan hata: Negatif ışık değildir — fizikte negatif ışık yoktur. Işık emer, üretmez. Siyah stüdyoda emilecek yansıma olmadığı için neredeyse hiçbir etkisi olmaz.
Görünen açısal boyut (Apparent angular size)
Kaynağın özneden bakıldığında gökyüzünde kapladığı açı: θ = 2·atan(S / 2d). Yumuşaklığın tek gerçek ölçüsüdür.Sık yapılan hata: Kaynağın fiziksel boyutuyla karıştırılır. Güneş devasadır ama 0.53° görünür — bu yüzden çok serttir.
Yumuşak ışık (Soft light)
Gölge kenarı geniş bir bantla biten ışık. Kaynağın görünen açısal boyutu büyüdükçe artar.Sık yapılan hata: Yumuşaklık bir ayar değildir. Kaynağın boyutundan, mesafesinden ve difüzyonundan türer — bu yüzden bu uygulamada "yumuşaklık slider'ı" yoktur.
Difüzyon (Diffusion)
Kaynağın önüne gerilen yarı saydam malzeme. Etkin kaynak boyutunu çerçeveye taşır ve ışığı kısar.Sık yapılan hata: Kayıp yalnız kumaşın geçirgenliğinden gelmez; aynı akının çok daha geniş bir açıya yayılmasından da gelir ve bu genellikle daha büyüktür.
Yayılım (Spill)
Kaynağın hedeflenen alanın dışına kaçan ışığı. Grid, flag ve barndoor ile kısılır.
Göz ışığı yansıması (Catchlight)
Kaynağın gözün ıslak yüzeyindeki yansıması. Boyutu ve biçimi doğrudan kaynağın boyutunu ve biçimini gösterir.Sık yapılan hata: Catchlight'ın boyutu kaynağın gücüne değil, görünen boyutuna bağlıdır.
Kontrast oranı (Contrast ratio)
Anahtar tarafın aydınlığının gölge tarafına bölümü. 1:4 = 2 stop.Sık yapılan hata: Sektörde iki farklı tanım dolaşır — anahtar tarafın toplamı mı yoksa yalnız anahtar mı. Hangisini kullandığını belirtmezsen sayılar karşılaştırılamaz.
Fener (Lantern / china ball)
Nokta kaynağın etrafına geçirilen küresel kumaş küre. Işığı her yöne yayar; yumuşak ve yönsüz bir ortam ışığı üretir, gözde yuvarlak catchlight bırakır.Sık yapılan hata: Merkeze asıldığında kontrast oranını sıfırlar — yüzün iki yanı eşit aydınlanır. Biçim, feneri yükseltmekle değil merkezden çıkarmakla kazanılır.

Sette

Feneri asmadan önce iki karar ver: hangi yükseklikte duracak ve merkezden ne kadar sapacak. Yükseklik çene altı gölgesini ve pozlamayı, sapma yüzün biçimini belirler; ikisini karıştıran ekip fenerin yüksekliğiyle oynayıp durur ve düzlük geçmez. Yanına mutlaka bir etek al — bu armatürün spill'i gövdesinde değil, önüne astığın kumaşta kontrol edilir. Sıradaki ders armatürün önünden çıkıp kâğıdına bakıyor: üreticinin verdiği lux–mesafe tablosunu, demet açısını ve güç çekişini nasıl okuyacağını, ve o tablonun hangi koşullarda ölçüldüğünün senin setinden neden farklı olduğunu göreceksin.

Kaynakça

  • docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 2, Ders 28
  • docs/PHYSICS.md §5 — Işık kaybı = −log2(geçirgenlik)
  • docs/PHYSICS.md §6 — Yumuşaklık ve gölge: açısal boyut → geçiş bandı
  • data/modifiers.json — lantern-65 (geçirgenlik 0,45), softbox-90 (0,38), softbox-120 (0,35); verified: false, ≈
  • engine/measurement/measure.ts — fener softbox olarak işlenir; küresel yayılım ve etek modellenmez
3D görünüm yükleniyor…