Anlatım
Armatür değil, yüzey
Ders 52 ve 53'ün praktikalleri birer ARMATÜRDÜ ve katalogdaki her armatür watt üzerinden tanımlanır (data/fixtures.json'un `_derivation` notu: Φ = W × etkinlik × optik verimi).
Ekran bu formüle girmiyor: watt'ı çıkışını söylemez, çünkü ekran PARLAKLIKLA tanımlanır — birim yüzeyinden çıkan ışık (cd/m²). Lambert yüzeyi için şiddet I = L × A, yani parlaklık çarpı ALAN. Bu derse eklenen üç kayıt BİLEREK aynı L'yi taşıyor (100 cd/m², jenerik SDR referans beyazı — VARSAYIM, üretici verisi değil; marka ya da model sayısı kullanılmadı) ve tek fark yüzey alanı.
Armatürün çıkışını GÜCÜ, ekranınkini ALANI belirler: I = L × A. Üç kaydın parlaklığı aynı, şiddetleri 1,03 / 15,88 / 83,39 cd.
Sette
Sette ekran ışığı kararı ders 52 ve 53'ün praktikal kararından bir noktada ayrılıyor: ekranın çıkışını gücü değil YÜZEY ALANI belirliyor. Telefon, monitör ve televizyon tipik kullanım mesafelerinde (0,3 / 0,5 / 1,0 m — seçilmiş değerler) yüze neredeyse aynı aydınlığı veriyor: 6,637 / 9,603 / 9,830 lüks, üçü de tek başına pozlamaya yetmiyor. Ekran seçmek pozlama değil, yumuşaklık ve düşüş kararı. Televizyonun yayıcı yüzeyi kataloğun 4×4 difüzyon çerçevesinden büyük — softness 1,000, 1→3 m'de yalnızca −2,225 stop; aynı ailedeki telefon 0,3→1,2 m'de −4,000 stop'la tam ters kare. Renkte biri hesaplanan, öteki hesaplanamayan iki sorun var: 6500 K'nin tungsten dengesine göre kayması −158,65 mired, bir Full CTO'nun 0,998 katı ama ters yönde; içerikle değişen renk ise motorda yok, çünkü sahne içerik taşımıyor ve cctKelvin yalnız Planck eğrisi üzerinde bir nokta veriyor. Tazeleme ders 50'nin şebeke flicker'ıyla karıştırılmamalı: şebekede darbe frekansı ikiye katlanır, kare tazelemede katlanmaz — 60 Hz için pulseHz 60'tır, 24 fps / 180°'de 1,250 darbeyle risk 1,000, 144°'de tam 1 darbe ve sıfır. Hangi periyodun ışığı modüle ettiği katalogda kayıtlı değil: aritmetiği motor yapar, girdiyi sette ölçersin. Ekran motivasyon kaynağıysa ölçüt pozlamayı doğruya getirmek değil, baskın katkının ekranda kalmasıdır: takviye ekranı geçtiği anda ölçülen yumuşaklık ekranı değil takviyeyi tarif ediyor (1,000'den 0,081'e). Bu bütçe koyu tende daha erken doluyor, çünkü aynı aydınlıkta ton6 ton1'in üçte birinde kalıyor. Modülün sıradaki kaydı ışığı bir adım daha uca taşıyor: burada süreklilik vardı ve shutter'ı darbeye uydurabildik — peki kaynak sürekli değil de tek bir anda patlıyorsa, uyduracak bir ritim kalır mı, yoksa soru "hangi shutter tam darbe yakalar"dan "darbe pozlamanın içine düşüyor mu"ya mı döner?
Kaynakça
- docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 2, Ders 54 ("Ekran ışığı: telefon, monitör, televizyon")
- content/curriculum/f01-lighting-a.ts — no:54 kaydı, slug bu derste eklendi
- data/fixtures.json — "screen-phone", "screen-monitor-24", "screen-tv-55" (bu derste eklendi: category practical, technology emissive — kataloğun ilk emissive kayıtları; photometrics I = L × A ve lux = I/d² ile türetildi, L=100 cd/m² VARSAYIM jenerik SDR referans beyazı, verified:false, source:null, marka/model verisi YOK)
- engine/photometry/falloff.ts — illuminanceAtDistance, falloffStops, falloffExponent, nearFieldBoundaryM (alan kaynağında yakın alan sınırı 0,675 / 2,657 / 6,088 m)
- engine/camera/ire.ts — luxToIre, skinToneReflectance (dört ton, s13)
- engine/camera/exposure.ts — requiredIlluminanceLux
- engine/camera/flicker.ts — flickerRisk, mainsToPulseHz (ŞEBEKEYE özgü ikiye katlama — ekranda uygulanmaz, s9), FlickerWaveform
- engine/measurement/measure.ts — measureScene, measurePoint (softness/softnessLabel yalnız BASKIN katkıdan okunur — s10-s12'nin ölçütü), incidentLux vs surfaceLux (kosinüs, s7)
- engine/photometry/power.ts — technology "emissive" güç yükünden dışlanır (ekran ışık distrosuna bağlanmaz)
- engine/scene/catalog.ts — referenceCandela, findFixture
- types/scene.ts — SceneState (içerik alanı yok, s8), LightCategory/LightTechnology
- docs/PHYSICS.md §5 — mired aritmetiği ve kamera beyaz dengesi formülü; §9 test vektörü #10 (Full CTO = 159 mired); §10 kaynak politikası
- content/lessons/lessons-kontrol-guc.ts — Ders 50 (flicker): şebeke darbesinin NEDEN ikiye katlandığı, ekranınkinin neden katlanmadığı (s9)
- content/lessons/lessons-praktikaller.ts — Ders 52 (motorda luminance yok, s10'un ikinci kısıtı) ve Ders 53 (mum 1,00 cd, +228,04 mired — s2 ve s8'in karşılaştırma tarafı)
- content/rigs.ts — screen-phone-close, -close-dark-skin, -underlit, screen-monitor-near, screen-tv-mid, -dark-skin, screen-motivated, -overpowered, -mismatched (bu derste eklendi)