← DerslerCOB ve tek nokta LEDSeviye 118 dk
1 / 11

Anlatım

Modülün ters yüzü

Bu modülün önceki dersleri hep aynı soruyu farklı biçimde sordu: ışığı nereye göndereceğine kim karar verir? Fresnel merceğiyle, PAR paralel demetiyle, ellipsoidal projeksiyonla cevap verdi — üçü de armatürün İÇİNE bir optik koyarak ışığı topladı. Ellipsoidal dersi bir soruyla bitmişti: armatür sana şekillendirecek bir düzlem vermiyorsa, o düzlemi kim kurar ve faturası kime yazılır? Bu dersin cevabı basit: sen kurarsın, fatura diyaframdan ödenir.

COB (chip-on-board) ve tek nokta LED ailesi optiği neredeyse tamamen çıkarır. Kataloğumuzdaki üç gövdenin ışıyan yüzeyi 18, 20 ve 24 santimetre — güç 300 watt'tan 1.200 watt'a, yani dört katına çıkarken yüzey neredeyse sabit kalıyor. Bu ailenin imzası budur: küçük bir alandan çok yüksek çıkış.

Sonucu tahmin edilebilir: küçük yüzey + yüksek çıkış = sert gölge kenarı ve kolay aşırı pozlama. Bu dersin ölçtüğü şey tam olarak bu takas — çıplak COB'un verdiği ve softbox'ın geri aldığı.

Kataloğun COB'ları: 300 W (18×18 cm), 600 W (20×20 cm), 1.200 W (24×24 cm). Güç dört kat artarken yüzey neredeyse sabit — bu ailenin tanımı budur.

Sözlük

Ters kare yasası (Inverse square law)
Noktasal bir kaynaktan gelen aydınlık, mesafenin karesiyle ters orantılı azalır. Mesafe iki katına çıkarsa ışık dörtte bire iner (−2 stop).Sık yapılan hata: Yasa yalnız noktasal kaynaklar içindir. Geniş bir softbox'a kaynağın boyutunun ~5 katından yakında düşüm belirgin biçimde yavaşlar.
Görünen açısal boyut (Apparent angular size)
Kaynağın özneden bakıldığında gökyüzünde kapladığı açı: θ = 2·atan(S / 2d). Yumuşaklığın tek gerçek ölçüsüdür.Sık yapılan hata: Kaynağın fiziksel boyutuyla karıştırılır. Güneş devasadır ama 0.53° görünür — bu yüzden çok serttir.
Yarı gölge (Penumbra)
Aydınlıktan tam gölgeye geçen ara bant. Genişliği w ≈ S × (özne-yüzey mesafesi / kaynak-özne mesafesi).Sık yapılan hata: Gölgenin yumuşaklığı öznenin duvara yakınlığıyla değil, UZAKLIĞIYLA artar.
Difüzyon (Diffusion)
Kaynağın önüne gerilen yarı saydam malzeme. Etkin kaynak boyutunu çerçeveye taşır ve ışığı kısar.Sık yapılan hata: Kayıp yalnız kumaşın geçirgenliğinden gelmez; aynı akının çok daha geniş bir açıya yayılmasından da gelir ve bu genellikle daha büyüktür.
IRE (IRE)
Video sinyal seviyesi ölçeği. Rec.709 izlemede %18 gri yaklaşık 41 IRE, kırpma 100 IRE.Sık yapılan hata: Tek bir "doğru ten IRE'si" yoktur. Koyu ten aynı gelen ışıkta daha düşük okur; bu pozlama hatası değildir.
Kontrast oranı (Contrast ratio)
Anahtar tarafın aydınlığının gölge tarafına bölümü. 1:4 = 2 stop.Sık yapılan hata: Sektörde iki farklı tanım dolaşır — anahtar tarafın toplamı mı yoksa yalnız anahtar mı. Hangisini kullandığını belirtmezsen sayılar karşılaştırılamaz.
Yakın alan (Near field)
Kaynağın özneden bakıldığında nokta sayılamayacak kadar büyük göründüğü mesafe bölgesi. Bu bölgede aydınlık ters kare yasasından çok daha yavaş düşer.Sık yapılan hata: Ters kare yasası her kaynağa uygulanmaz. 1,2 m genişliğinde bir bank 1,2 m'den 2,4 m'ye çekildiğinde iki stop değil, yaklaşık üçte bir stop kaybeder.

Sette

COB'u sete koyarken önce faturayı kabul et: bu ailede yumuşaklık ücretsiz değildir, diyaframdan ödenir. Çıplak gücü cazip gelse de gölgeyi mesafeyle düzeltmeye çalışma — kontrast oranı fırlar, gölge tarafı gürültüye düşer. Softbox, fener ya da bounce her zaman hazır dursun; bu armatürü kutusuz sete çıkarmak nadiren doğru karardır. Sıradaki ders aynı şekillendirmeyi armatürün İÇİNE alıyor: softlight, bir bounce panosunu gövdenin içine gizler ve iç yüzeyde kaybedilen ışığı senin yerine öder — bedelinin tam üç stop olduğunu ve bu üç stobun neden COB'un iki buçuk stop'undan farklı bir hesaptan geldiğini göreceksin.

Kaynakça

  • docs/CURRICULUM.md §7b — Bölüm 2, Ders 23
  • docs/PHYSICS.md §1 — Ters kare yasası ve yakın alan istisnası (falloffExponent)
  • docs/PHYSICS.md §6 — Açısal boyut → gölge geçiş bandı
  • data/modifiers.json — softbox-90 (geçirgenlik 0,38)
  • data/fixtures.json — cob-300-daylight, cob-600-bicolor, cob-1200-fullcolor (verified: false, ≈)
  • engine/photometry/falloff.ts — falloffExponent: near-field yaklaşımı eğitimsel, tam çözüm değil
  • content/rigs-sources.ts — cob-bare-key, cob-boxed-cost, cob-bare-close, target-cob-boxed
3D görünüm yükleniyor…