Anlatım
İki yön, iki odak
Kadrajın kenarından eğik gelen bir ışık demeti objektife asimetrik görünür. Merkeze dik uzanan (teğetsel) çizgiler ile merkeze doğru uzanan (sagital) çizgiler iki ayrı derinlikte odaklanır. Bu astigmatizmadır. Odağı birine göre kurarsan öteki bulanıktır; ikisinin arasında her ikisi de biraz yumuşak olur. Merkezde yoktur; kenara doğru alan yüksekliğinin karesiyle büyür, bulanıklığı açıklıkla orantılıdır (∝ y·h², Ders 308).
İmzası yönlüdür: kadrajın kenarında bir tuğla duvarın ya da kumaş deseninin bir yöndeki çizgileri keskin, öteki yöndekiler yumuşaktır. Kadrajın yarısında köşedekinin dörtte biridir; bir durak kısmak onu ≈ 0,71’e indirir.
Astigmatizma: kenarda teğetsel ve sagital çizgiler ayrı derinlikte odaklanır; ∝ y·h². Yarıda köşenin 1/4’ü; bir durak kısmak ≈ 0,71.