Canlı yayında anlık kurgu

Açılış sahnesi

Kongre salonunun arkasındaki küçük yayın odasında Saadettin, önünde dört küçük ekran ve iki büyük ekranla oturuyor. Küçük ekranlarda üç kameranın ve sunum bilgisayarının görüntüsü var; büyük ekranlardan biri bir sonraki görüntüyü, öteki şu anda internete çıkan görüntüyü gösteriyor. Masasında düğmelerden oluşan bir panel. Yanında canlı yayın yönetmeni Mehtap, kulaklığıyla üç kameramana bağlı.

Prova sırasında Saadettin bir kurgu odasında çalışır gibi çalıştı: bir konuşmacının yakın planından seyircinin geniş planına geçmek için doğru anı bekledi, kesmeyi bir cümlenin sonuna koymak istedi, bir anlığına kararsız kaldı. O anlık kararsızlıkta konuşmacı sahnenin kenarına yürüdü, yakın plan boşaldı ve internete, dört saniye boyunca, boş bir kürsü çıktı.

Kurgu odasında bir kararı geri almak bir tuşa bakar. Canlı yayında her kesme, verildiği anda seyirciye ulaşır ve geri alınamaz. Burada kurgu, olaydan sonra değil, olayla birlikte yapılır; ve bunu mümkün kılan, olaydan önce kurulmuş bir plandır.

Bu derste ne olacak

Bu modülde reklamın saniyelerinden eğitim videosunun adımlarına kadar, her kurguyu malzeme çekildikten sonra, istediğimiz kadar deneyerek kurduk. Bu modülün son dersinde, malzeme ile kurgunun aynı anda var olduğu bir duruma geçiyoruz: birden çok kameranın aynı anda çektiği ve görüntülerden birinin, olay sürerken, yayına seçildiği canlı yayın.

Önce canlı yayın düzeninin araçlarına, görüntü karıştırıcıya ve onun iki çıkışına bakacağız. Ardından kameraların rollerinin, konuşma sırasının ve grafiklerin yayından önce bir plana nasıl döküldüğüne geçeceğiz. Son olarak yayın sırasında yönetmen, kameramanlar ve görüntü karıştırıcıdaki kişi arasındaki iletişimin nasıl kurulduğuna ve beklenmeyenin nasıl karşılandığına bakacağız.

Saadettin'in kongrenin açılış oturumunu canlı yayımladığını izleyecek, canlı olarak yayımlanmış bir televizyon filmini anacak ve sahne ışığının, provaya katılmamış koyu tenli bir konuşmacının yüzünü canlı yayında nasıl karartabildiğine ve kurgucunun buna, geri alınamaz bir ortamda nasıl yer açtığına bakacağız.

Bu derste geçen kişiler ve projeler ders için yazılmış kurgusal örneklerdir. Film örnekleri ve kaynaklar gerçektir.

Sıfır noktası

Canlı yayında birden çok kamera aynı anda çeker ve her birinin görüntüsü yayın odasına ulaşır. Bu görüntülerden hangisinin, hangi anda yayına çıkacağına, yayın odasındaki bir aygıtın başındaki kişi karar verir. Bu, aksiyon modülünde tanıdığımız çok kameralı klibin canlı karşılığıdır: orada açılar arasında sonradan seçim yapılıyordu, burada seçim olay sürerken yapılır.

Görüntü karıştırıcının başındaki kişi çoğu zaman tek başına karar vermez. Canlı yayın yönetmeni, kameramanlara ve karıştırıcıdaki kişiye kulaklıktan sırayla komut verir. Bu komutların bir dili vardır.

Mekanizma

Kameraların rolleri

Canlı yayından önce her kameranın bir rolü belirlenir. Yaygın bir düzende bir kamera olayın bütününü gösteren geniş planı sabit olarak tutar; bu, her şey ters gittiğinde güvenle dönülecek görüntüdür. Bir başka kamera konuşan kişinin yakın planını izler. Üçüncüsü seyircinin tepkilerini, soru soranları ya da sahnenin başka bir bölümünü çeker. Rolleri bilen kameramanlar, yönetmenin her komutunu beklemeden doğru planı kurar.

Geniş plan, canlı yayının sigortasıdır. Bir kameraman planını kaybettiğinde, bir konuşmacı beklenmedik bir yere yürüdüğünde ya da bir aygıt arızalandığında, karıştırıcıdaki kişi geniş plana döner ve sorun çözülene kadar orada kalır.

Plan ve sıra

Canlı yayından önce yayının akışı, dakikası dakikasına, bir belgeye dökülür: hangi konuşmacının ne zaman çıkacağı, hangi slaytın ne zaman gösterileceği, isim kartlarının ne zaman bineceği, ara müziğin ne zaman başlayacağı. Bu belge, yönetmenin, kameramanların ve karıştırıcıdaki kişinin ortak haritasıdır.

Prova, bu planın sınandığı yerdir. Konuşmacılar sahneye çıkar, kameramanlar onların yürüyeceği yerleri, ışığın düştüğü yerleri ve kürsünün konumunu görür; karıştırıcıdaki kişi her geçişi bir kez yapar. Provada çıkan her sorun, yayında çıkmamış bir sorundur.

İletişim ve beklenmeyen

Yayın sırasında yönetmenin komutları kısa, sırası sabittir. Kameramanlar komutları beklerken kendi planlarını kurar ve bir planın yayında olduğunu kameralarının üzerindeki kırmızı ışıktan bilir; o ışık yanarken planı değiştirmez. Karıştırıcıdaki kişi "al" komutunu duyduğu anda düğmeye basar.

Beklenmeyen bir şey olduğunda, bir konuşmacı akış belgesinin dışına çıktığında, bir mikrofon sustuğunda, bir slayt açılmadığında, ekip önceden konuşulmuş bir güvenli duruma döner: geniş plan, ya da hazırda tutulan bir bekleme görüntüsü. Sorun çözülene kadar yayın oradan sürer.

Kurgu odasında

Saadettin ile Mehtap yayının akış belgesini, açılış konuşmasından soru cevap bölümünün sonuna kadar, kırk iki dakika olarak yazıyor. Birinci kamera salonun arkasından sahnenin bütününü gösteren sabit geniş plan; ikinci kamera kürsüdeki konuşmacının yakın planı; üçüncü kamera seyircinin ve soru soranların planları. Dördüncü kaynak sunum bilgisayarı. Her konuşmacının isim kartı, konuşmacının ilk cümlesinin bitiminde binecek; slaytlar, konuşmacı "bir sonraki" dediğinde.

Prova, yayından bir saat önce yapılıyor. Saadettin her geçişi bir kez yapıyor ve prova sırasında yaşadığı boş kürsü anından bir ders çıkarıyor: konuşmacılar sahnede yürüyebiliyor; ikinci kameranın yakın planı, konuşmacı kürsüden ayrıldığında boşalıyor. Mehtap ile bir kural koyuyorlar: konuşmacı kürsüden ayrıldığında, Saadettin hiçbir komut beklemeden birinci kameranın geniş planına döner; ikinci kameraman konuşmacıyı yeniden bulduğunda Mehtap "hazır iki" der.

Yayında Saadettin, kesmeleri konuşmacıların cümle sonlarına değil, cümle sonundan sonraki nefese getirmeye çalışıyor; "al" komutunu duyduğu ile düğmeye bastığı an arasında, provada ölçtüğü kadarıyla, yaklaşık altı kare, çeyrek saniye geçiyor. Bu yüzden Mehtap komutunu, cümlenin son kelimesinin başında veriyor; geçiş, son kelimenin ardından gelen nefese düşüyor. Soru cevap bölümünde, salondan söz alan her kişiye üçüncü kamera dönerken, Saadettin önce birinci kameranın geniş planında kalıyor; üçüncü kamera soru soranı kadrajına aldığında kırmızı ışık yanıyor ve geçiş yapılıyor.

Usta katmanı

Deneyimli canlı yayın ekipleri, bir yayından sonra kaydı birlikte izler ve her hatanın nedenini konuşur: bir geç kesme, bir yanlış kart, bir boş kadraj. Neden çoğu zaman bir kişinin hatası değil, planda bir boşluktur; akış belgesinde yazılmamış bir sıra, provada denenmemiş bir geçiş, bir rol tanımında eksik kalmış bir durum. Belge güncellenir ve bir sonraki yayın, bir öncekinin hatasını tekrar etmez.

Bir başka incelik, canlı yayının çoğu zaman sonradan bir kurgu sürümüne de dönüştüğünün bilinmesidir. Karıştırıcının program çıkışının yanında, her kameranın ayrı kaydı da tutulur. Yayından sonra kurgucu, canlıda kaçırılmış bir tepkiyi, gecikmiş bir geçişi ya da karanlık kalmış bir yüzü, bu ayrı kayıtlardan düzelterek bir arşiv sürümü kurabilir. Canlıda geri alınamayan, kayıtta düzeltilebilir.

Kendin dene

Aklında kalsın

Canlı yayında kurgu olayla birlikte yapılır ve her kesme, verildiği anda seyirciye ulaşır; geri alınamaz. Bunu mümkün kılan, olaydan önce kurulmuş bir plandır: kameraların rolleri, dakikası dakikasına yazılmış bir akış belgesi ve her geçişin bir kez denendiği bir prova. Sabit bir geniş plan, her şey ters gittiğinde dönülecek güvenli görüntüdür.

Görüntü karıştırıcının ön izleme çıkışı bir sonraki görüntüyü hazırlar, program çıkışı yayında olanı gösterir. Yönetmen geçişleri "hazır" ve "al" komutlarıyla iki adımda bildirir; komut ile düğme arasındaki gecikme ölçülür ve komut, kesmenin düşmesi istenen andan önce verilir. Canlı yayında iyi kurgu doğru anı beklemek değil, onu hazırlayıp karşılamaktır; ve gerekli olduğu kadar kesmektir.

Sahne ışığı ve kamera pozlaması provada konuşmacılara göre ayarlanır; provaya katılamamış koyu tenli bir konuşmacı, başkalarına göre ayarlanmış bir yakın planda karanlık kalabilir. Karıştırıcıdaki kişi böyle bir yakın planı yayına almaz; ayar yapılırken geniş planda kalır ve akış belgesi, provaya katılamayan konuşmacılar için yayın öncesinde bir ışık denemesi öngörür.

Sonraki derse köprü

Kongre yayınından birkaç hafta sonra Helin, Saadettin'i bir sanat galerisine davet etti. Galeri, kooperatif belgeselinin kullanılmamış görüntülerinden, anlatıcısız, söyleşisiz ve hikâyesiz, beş dakikalık bir yerleştirme parçası istiyordu: sütün döküldüğü eller, boş ahırlar, kışın kuru dalları. Saadettin'in on yıllardır kurduğu bütün kesmeler bir hikâyeye hizmet etmişti; bu parçada planları bir arada tutacak bir hikâye yoktu. Anlatı bağlantısı olmayan planları çağrışım ilişkisiyle dizerek bir anlam üretmek ve bu anlamı yazılı olarak açıklamak, M21-D01 "Çağrışımsal montaj" dersinin konusu.