Festival, sinema ve platform teslimi

Açılış sahnesi

Seçki sonuçları açıklandığında kısa filmin adı bir yarışma listesinde çıkıyor ve festivalin teknik ekibinden ilk e-posta geliyor: film, salonların sunucularında oynayacak bir dijital sinema paketi olarak, şifresiz, İngilizce altyazılı ve belirli bir tarihe kadar teslim edilmeli; ayrıca jüri için bir izleme bağlantısı istiyorlar.

Bir ay içinde iki alıcı daha geliyor. Bir sinema dağıtımcısı, filmi bir uzun metrajın önünde gösterilecek bir kısa film olarak salonlara vermek istiyor ve şifreli bir sinema paketi, Türkçe altyazılı bir sürüm ve bir fragman istiyor. Bir yayın kuruluşu ise filmi televizyonda yayınlamak istiyor ve kendi yayın biçiminde bir dosya, kendi ses yüksekliği standardında bir ses ve kendi altyazı biçiminde bir dosya istiyor.

Saadettin platform için hazırladığı teslim kopyasını açıyor ve onun bu üç alıcının hiçbirine olduğu gibi gönderilemeyeceğini görüyor. Aynı film, üç ayrı yolla, üç ayrı biçimde, üç ayrı belge listesiyle seyirciye ulaşacak.

Bu derste ne olacak

Bu ders, beşinci bölümü kapatıyor. Bölüm boyunca malzemenin kurgu odasına nasıl girdiğini, orada nasıl korunduğunu ve kurgu odasından nasıl çıktığını gördük. Önceki derste bir teslim listesini ve bir kalite kontrol raporunu tek bir alıcı için ele aldık. Bu derste aynı filmin farklı alıcılara, festivale, sinemaya ve yayına nasıl teslim edildiğine bakıyoruz. Yönetmenlik Akademisi'nin reklam postprodüksiyonu dersinde bir işin farklı mecralar için sürümlerinin nasıl çoğaltıldığını görmüştük; burada aynı mantığı bir filme uyguluyoruz.

Önce sinema salonları için teslim biçimine, dijital sinema paketine bakacağız. Ardından festival, sinema ve yayın teslimlerinin ayrıldığı noktaları, bir tablo üzerinden karşılaştıracağız. En sonda, bütün bu sürümlerin tek bir ana kopyadan nasıl türetildiğini ve birbirleriyle nasıl tutarlı kaldığını göreceğiz.

Saadettin'in üç alıcı için bir teslim matrisi kurmasını izleyecek, görüntüsü neredeyse baştan sona kare biçiminde kurulmuş ve bu biçimin kendisi anlatının parçası olan bir filmi anacak ve televizyon ekranı için renklendirilmiş bir gece sahnesinin, sinema perdesinin parlaklığında, bir yüzün ayrıntısını neden kaybedebildiğini göreceğiz.

Bu derste geçen kişiler ve projeler ders için yazılmış kurgusal örneklerdir. Film örnekleri ve kaynaklar gerçektir.

Sıfır noktası

Sinema salonları bugün filmleri, dijital sinema sunucularından ve projektörlerinden gösterir. Bu sistemler, filmleri belirli bir standart biçimde, belirli bir klasör yapısı içinde bekler. Biçimin kendisi, görüntünün nasıl sıkıştırılacağını, rengin nasıl kodlanacağını, sesin kaç kanal olacağını ve altyazıların nasıl taşınacağını tanımlar.

Sinema paketleri, özellikle ticari gösterimler için, şifrelenerek dağıtılır. Şifreli bir paket, ancak onu açacak bir anahtarla oynatılabilir ve bu anahtar her salonun sunucusuna ayrıca gönderilir.

Aynı film, farklı alıcılar için farklı sürümler gerektirdiğinde, bu sürümlerin hepsini tek bir yerde, birbirleriyle karşılaştırılabilir biçimde tutmak gerekir.

Mekanizma

Sinema paketi

Bir sinema paketi hazırlanırken görüntü, filmin teslim ana kopyasından, sinema projektörlerinin renk aralığına çevrilir ve standart bir kabın içine yerleştirilir. Kabın en boy oranı filminkine uymuyorsa, görüntü kabın içinde, üstünde ve altında ya da yanlarında siyah bantlarla durur. Ses, sinema salonlarının çok kanallı ses düzenine göre hazırlanır. Altyazılar, salonun sunucusunun gösterebileceği biçimde, ya görüntüye yazılı olarak ya da ayrı bir dosya olarak eklenir.

Paket hazırlandıktan sonra, mümkünse gerçek bir sinema salonunda, gerçek bir sunucu ve projektörle sınanır. Bilgisayar ekranında doğru görünen bir paket, bir salonda farklı görünebilir ya da hiç oynamayabilir.

Üç yolun ayrıldığı yerler

Festival, sinema ve yayın teslimleri birkaç noktada birbirinden ayrılır. Görüntü: festival ve sinema bir sinema paketi, yayın kendi yayın biçiminde bir dosya ister. Şifreleme: festival çoğu zaman şifresiz, ticari sinema gösterimi şifreli bir paket ister. Ses: sinema çok kanallı bir sinema miksi, yayın kendi ses yüksekliği standardına göre hazırlanmış bir miks ister. Altyazı: festival çoğu zaman festivalin dilinde ya da İngilizce, sinema ve yayın ülkenin dilinde ve kendi biçimlerinde altyazı ister. Belgeler: festival bir basın dosyası ve kareler, sinema bir fragman ve afiş, yayın lisans ve hak belgeleri ister.

Bu farklar, tek tek ele alındığında küçük görünür; ama birlikte, aynı filmin üç ayrı ürün gibi hazırlanmasını gerektirir.

Tek bir ana kopyadan türetmek

Bütün sürümler, tek bir ana kopyadan türetilir: filmin en yüksek kalitedeki, onaylanmış görüntüsü ve ses katmanları. Her sürüm, bu ana kopyaya belirli dönüşümler uygulanarak üretilir: renk aralığı çevrilir, ses yeniden dengelenir, altyazılar eklenir. Bir sürümde bir hata bulunursa, düzeltme ana kopyada yapılır ve bütün sürümler yeniden türetilir; böylece sürümler birbirinden ayrışmaz.

Kurgucu, kilitten sonra kurguda bir değişiklik yapılırsa, bunun bütün sürümlere yansıması gerektiğini bilir. Bir sürümü elle düzelten bir teslim, sonraki bir sürümde aynı hatanın geri dönmesine yol açar.

Kurgu odasında

Saadettin bir teslim matrisi kuruyor. Sütunlarda üç alıcı, festival, sinema dağıtımcısı ve yayın kuruluşu; satırlarda görüntü biçimi, şifreleme, ses, altyazı, ek kopyalar, belgeler ve son tarih. Matris, her satırda farkı açıkça gösteriyor: festival şifresiz bir sinema paketi ve İngilizce altyazı, dağıtımcı şifreli bir sinema paketi, Türkçe altyazı ve bir fragman, yayın kuruluşu ise kendi yayın biçiminde bir dosya, kendi standardında bir ses ve kendi biçiminde bir altyazı dosyası istiyor.

Bütün sürümler, platform için hazırlanan ve kalite kontrolden geçmiş ana kopyadan türetilecek. Saadettin sinema paketleri için, renk uzmanı Gülhanım'dan bir sinema renk geçişi istiyor; sinema projektörleri, televizyon ekranlarından farklı bir renk aralığında ve çok daha düşük bir parlaklıkta çalışıyor. Ses ekibinden, salonların çok kanallı düzenine göre bir sinema miksi istiyor.

Festival paketinin teknik belgesi, filmin başına ve sonuna birer saniyelik, yani yirmi dörder karelik siyah konmasını istiyor; Saadettin ana kopyanın başına ve sonuna bu kareleri, yalnızca festival sürümüne ekliyor ve matrise yazıyor. Dağıtımcının şifreli paketi için, filmin gösterileceği salonların listesini ve tarihlerini istiyor; anahtarlar, her salonun sunucusuna, gösterim tarihlerine göre ayrı ayrı üretilecek.

Paketler hazırlandığında, Saadettin ile Keriman, festival paketini bir sinema salonunda, gerçek bir projektörle izliyor. Altyazılar görünüyor, ses dengeli, görüntü kabın içinde doğru oranda duruyor. Keriman yalnızca bir şey soruyor: gece sahnelerinde yüzler perdede okunuyor mu? Sinema renk geçişi tam da bunun için yapılmıştı; ikisi perdeye yakın oturup üç gece sahnesini yeniden izliyor ve oyuncuların yüzleri, salonun karanlığında da seçiliyor.

Usta katmanı

Deneyimli kurgucular teslim matrisini, filmin ilk alıcısı belli olmadan önce kurar. Bir film, beklenmedik bir festivale seçilebilir, beklenmedik bir ülkeye satılabilir; ana kopya, bu sürümlerin hepsinin türetilebileceği biçimde, yazısız bir sürümüyle, ayrı ses katmanlarıyla ve ayrı altyazı dosyalarıyla hazırlanırsa, her yeni alıcı yalnızca yeni bir dönüşüm demektir.

Bir başka incelik, yazısız ana kopyadır. Film, üzerine yazılmış başlıklar, yer yazıları ve altyazılar olmadan da saklanır; farklı dillere satıldığında, yazılar o dilde yeniden üretilip bu yazısız kopyanın üzerine konur. Yazısız bir kopya olmadan, bir başka dile geçmek, görüntüdeki yazıları silmeyi gerektirebilir.

Kendin dene

Aklında kalsın

Aynı film, farklı alıcılara farklı biçimlerde teslim edilir. Sinema salonları için dijital sinema paketi hazırlanır; ticari gösterimler için paket şifrelenir ve her salona ayrı bir anahtar gönderilir, festival kopyaları çoğu zaman şifresizdir. Yayın kuruluşları kendi yayın biçimini, kendi ses yüksekliği standardını ve kendi altyazı biçimini ister.

Farklar bir teslim matrisinde, alıcılar sütunlarda, teslim maddeleri satırlarda olacak biçimde tutulur. Bütün sürümler tek bir ana kopyadan türetilir ve bir hata ana kopyada düzeltilip bütün sürümler yeniden türetilir. Yazısız bir ana kopya, ayrı ses katmanları ve ayrı altyazı dosyaları, yeni bir alıcıyı yalnızca yeni bir dönüşüme indirir. Her paket, mümkünse, kendi ekranında, bir sinema salonunda ya da bir yayın denetiminde sınanır.

Bir ekran için doğru olan karanlık, başka bir ekranda bir yüzü silebilir. Sinema perdesi, televizyon ekranından çok daha düşük bir parlaklıkta çalışır ve televizyon için ayarlanmış bir gece sahnesinde, koyu bir tenin gölge bölgeleri perdede birbirine karışabilir. Sinema teslimi için ayrı bir renk geçişi yapılır ve yüzler, perdenin kendi koşullarında denetlenir.

Sonraki derse köprü

Kısa filmin teslimleri tamamlandığında Saadettin'in masasına yeni bir iş geldi: iki yıl boyunca bir köydeki bir kooperatifin kuruluşunu izlemiş, yüz on saatlik malzemesi olan bir belgesel. Senaryo yoktu; çekim boyunca neyin önemli olacağı kimse tarafından bilinmiyordu. Saadettin malzemeyi açtığında, filmin yapısının çekimde değil, kurgu odasında yazılacağını gördü. Çekilmiş belgesel malzemesinden bir yapı önerisi çıkarıp bunu sahne kartlarıyla düzenlemek, M18-D01 "Belgeselde yapıyı kurgu yazar" dersinin konusu.