VFX planlarını takip etmek

Açılış sahnesi

Kısa filmin bitmiş kurgusunda üç plan, bilgisayarda değiştirilmeyi bekliyor. Birinde, oyuncunun arkasındaki pencereden görünen gökyüzü, çekim günü bulutluydu ve öyküde açık bir sabah olmalı; gökyüzü değiştirilecek. İkincisinde, kadrajın üst kenarına bir mikrofon girmiş; mikrofon silinecek. Üçüncüsünde, bir dükkânın tabelası, gerçek bir markanın adını taşıyor; tabelanın yazısı değiştirilecek.

Efektler bir görsel efekt şirketinde yapılıyor ve her plan için şirketten birkaç sürüm geliyor. Saadettin kurguya ikinci sürümleri yerleştirdiğinde Gülhanım, renk yazılımında, tabela planının hâlâ birinci sürümde olduğunu, gökyüzü planının ise kurgudakinden farklı bir sürümde olduğunu söylüyor. Görsel efekt şirketi ise üçüncü sürümlerin hazır olduğunu, ama kurgucunun ikinci sürümlerdeki notlarını henüz almadığını bildiriyor.

Üç planlık bir iş, üç ayrı yerde üç ayrı sürüm listesine dönüşmüştü. Her planın kaçıncı sürümde durduğunu, kimin neyi beklediğini, tek bir yerde tutan bir kayıt yoktu.

Bu derste ne olacak

Önceki derslerde kurgunun renk ekibine nasıl devredildiğini gördük. Bu derste kurgu ile görsel efekt ekibi arasındaki ilişkiye bakıyoruz. Bu ilişki, renk devrinden farklı olarak tek seferlik değildir: görsel efekt planları kurgu sırasında başlar, birçok sürümden geçer ve her sürüm kurguya geri döner. Kurgucu bu gidiş gelişin kaydını tutar.

Ders bu ilişkiyi üç adımda ele alıyor: görsel efekt planlarının listelenmesi ve kodlanması, malzemenin efekt ekibine nasıl çıkarıldığı ve geri dönen sürümlerin kurguda nasıl yönetildiği. Ortak araç tek bir tablo.

Saadettin'in üç planlık işi tek bir tabloya toplamasını izleyecek, görüntüsünün büyük bölümü bilgisayarda üretilmiş ve kurgucularından birinin daha önce görsel efekt kurgucusu olarak çalıştığı bir uzay filmini anacak ve yeşil perdeden yansıyan rengin temizlenmesinin, koyu bir tenin rengini nasıl değiştirebildiğini göreceğiz.

Bu derste geçen kişiler ve projeler ders için yazılmış kurgusal örneklerdir. Film örnekleri ve kaynaklar gerçektir.

Sıfır noktası

Bir görsel efekt planı, kurguda bir yer, bir süre ve bir görevle başlar. Kurgucu, kurgu sırasında efekt gerektiren her planı belirler ve onu bir kodla adlandırır. Kod, planın bütün yaşamı boyunca, kurgucu, efekt ekibi, renk ekibi ve yapımcı arasında aynı kalır.

Efekt ekibi planı, kurgucunun kullandığı çalışma kopyasıyla değil, özgün malzemenin en yüksek kalitedeki bir kopyasıyla yapar. Bu kopyanın kurgu odasından efekt ekibine çıkarılması ayrı bir iştir.

Efekt ekibi planı birkaç adımda yapar ve her adımda kurguya bir sürüm gönderir. Kurgucu her sürümü kurgudaki yerine koyar, izler, notlarını gönderir ve bir sonraki sürümü bekler.

Kurguya bir efekt planının bitmiş sürümü gelene kadar, kurgucu kurgunun anlaşılması için geçici bir çözüm kullanır.

Mekanizma

Listelemek ve kodlamak

Kurgucu, kurgu sırasında efekt gerektiren her plana, zaman çizelgesinde ayrı bir renkle bir işaretçi koyar ve bir kod verir. Kod, çoğu zaman sahnenin numarasını ve planın sırasını taşır ve proje boyunca değişmez. Bir plan kurgudan çıkarılırsa, kodu silinmez; tabloda "kullanılmıyor" olarak işaretlenir, çünkü efekt ekibi o plan üzerinde çalışmaya başlamış olabilir.

Kurgu ilerledikçe efekt planlarının sayısı değişir. Kurgucu tabloyu her gün günceller ve efekt ekibine, yeni eklenen, çıkarılan ve uzunluğu değişen planların listesini düzenli aralıklarla gönderir.

Malzemeyi çıkarmak

Efekt malzemesi çıkışı, kurgunun çalışma kopyalarından değil, özgün malzemeden yapılır. Kurgucu ya da asistanı, kurguda kullanılan bölümün iki yanına, efekt ekibiyle önceden anlaşılmış uzunlukta tutamak ekler; tutamaklar, kurgucunun kilitten önce kesmeyi biraz kaydırabilmesine ve efekt ekibinin hareket izleme gibi işler için planın öncesine ve sonrasına bakabilmesine yarar.

Malzeme, efekt ekibinin istediği biçimde, çoğu zaman her karenin ayrı bir dosya olarak kaydedildiği kayıpsız bir görüntü dizisi olarak çıkarılır. Her çıkışla birlikte, planın kodunu, kurguda başladığı ve bittiği zaman kodlarını, tutamakların uzunluğunu ve efektin görevini anlatan bir not gider.

Sürümleri yönetmek

Her efekt planı birçok sürümden geçer ve her sürüm bir sürüm numarasıyla gelir. Kurgucu her sürümü kurgudaki yerine koyar, ama eski sürümü silmez; zaman çizelgesinde bir alt izde tutar ve gerektiğinde karşılaştırır. Takip tablosunda, gelen en son sürüm ile kurguda kullanılan sürüm ayrı sütunlarda durur; ikisi farklıysa, bunun bir nedeni yazılır.

Kurgucunun her sürüme verdiği notlar, zaman kodlu ve somut olur: hangi karede, ne yanlış, ne isteniyor. Notlar tabloya da işlenir ve efekt ekibinin bir sonraki sürümü hangi notlara göre yaptığı izlenir.

Kurgu odasında

Saadettin üç planı tek bir tabloya topluyor. Her plana bir kod veriyor: gökyüzü planı KF_040, mikrofon planı KF_070, tabela planı KF_110; sayılar sahnelerin numarasından geliyor. Her satıra sahne ve plan bilgisini, kurguda başladığı ve bittiği zaman kodlarını, efektin görevini, efekt şirketine gönderilen tutamakları, en son gelen sürümü, kurguda kullanılan sürümü, bekleyen notları ve durumu yazıyor. Tabloyu efekt şirketi, Gülhanım ve yapımcıyla paylaşıyor.

Tabloyu kurarken, sorunların nereden geldiğini görüyor. KF_110'un ikinci sürümü efekt şirketinden gelmiş, ama Saadettin onu kurguya koymamış; renk ekibi bu yüzden birinci sürümü renklendiriyor. KF_040'ın üçüncü sürümü hazır, ama efekt şirketi, ikinci sürüme Saadettin'in notlarını beklediği için onu göndermemiş; Saadettin notları sözlü olarak, bir telefonda vermiş ve yazmamış. Saadettin notları tabloya ve zaman koduyla yazıp gönderiyor.

Bir sorun da kurgunun kendisinde çıkıyor. KF_070, mikrofonun silindiği plan, efekt şirketinden kurgudaki uzunluğuyla, doksan altı kare olarak gelmiş; şirket, çıkışla gönderilen sekizer karelik tutamakları bitmiş sürümün dışında bırakmış. Ama Keriman bu planın, gelen sürümü izledikten sonra, üç kare erken başlamasını istiyor; oyuncunun gözlerini yukarı çevirdiği an, kesmeden hemen önce kalıp görünmüyor. Saadettin efekt şirketinden, tutamaklarıyla birlikte, yüz on iki karelik bir üçüncü sürüm istiyor ve tabloya, bitmiş sürümlerin her zaman tutamaklarıyla gönderilmesini bir kural olarak yazıyor. Üçüncü sürüm geldiğinde kesmeyi üç kare öne alıyor.

Son olarak tabloya bir "onay" sütunu ekliyor. Bir efekt planının sürümü, ancak Keriman onu kurguda izleyip onayladıktan sonra "onaylandı" oluyor ve renk ekibi yalnızca onaylanmış sürümleri renklendiriyor. Üç plan iki hafta içinde onaylanıyor; renk ekibi her birini bir kez renklendiriyor.

Usta katmanı

Deneyimli kurgucular görsel efekt planlarının bir kurgu kararı olduğunu bilir. Bir efekt planının uzunluğu, kesmenin yeri, kadrajın ne kadarının görüneceği, efekt ekibinin işinin büyüklüğünü ve maliyetini doğrudan belirler. Kurgucu bir efekt planını gereğinden uzun tutarsa, efekt ekibi seyircinin göreceğinden fazlasını yapar; kilitten sonra uzatırsa, ekibin işini yeniden açar. Bu yüzden efekt planlarının uzunlukları, kurgunun geri kalanından önce kilitlenebilir.

Bir başka incelik, büyük yapımlarda görsel efekt kurgucusu adı verilen ayrı bir kişinin bulunmasıdır. Görsel efekt kurgucusu, kurgu ekibi ile efekt ekibi arasındaki bağı kurar, takip tablosunu yönetir, malzeme çıkışlarını yapar ve gelen sürümleri kurguya yerleştirir. Küçük yapımlarda bu iş kurgucuya ya da asistanına düşer.

Kendin dene

Aklında kalsın

Görsel efekt planları kurgu sırasında başlar, birçok sürümden geçer ve her sürüm kurguya geri döner. Kurgucu efekt gerektiren her plana proje boyunca değişmeyen bir kod verir ve bütün planları, kurgucunun, efekt ekibinin, renk ekibinin ve yapımcının aynı anda baktığı tek bir takip tablosunda tutar. Kurgudan çıkarılan planlar silinmez, işaretlenir.

Efekt malzemesi, özgün malzemeden, tutamaklarıyla birlikte ve kayıpsız bir biçimde çıkarılır; bitmiş sürümler de tutamaklarıyla geri gönderilir ki kurgucu kesmeyi kaydırabilsin. Her sürüm zaman kodlu, somut notlarla izlenir; eski sürümler silinmez. Renk ekibi yalnızca onaylanmış sürümleri renklendirir.

Bir efekt sürümü bir sorunu düzeltirken bir başka şeyi bozabilir. Yeşil perdeden yansıyan rengin temizlenmesi, koyu bir tenin sıcak tonlarını da çekip yüzü griye ve moru çalan bir tona kaydırabilir. Kurgucu her efekt sürümünü özgün planla aynı karede karşılaştırır ve tenin özgün plandaki tonunda kalmasını, açıkça not eder.

Sonraki derse köprü

Görsel efekt planları onaylandıktan sonra Saadettin kısa filmin yazılarına döndü: açılıştaki başlık, kapanış jeneriği, iki sahnedeki yer ve tarih yazıları ve filmin İngilizce altyazıları. Kurgu boyunca bunlar geçici yazılarla durmuştu; şimdi son hâllerine getirilmeleri, okunabilir olmaları ve platformun belirlediği güvenli alanın içinde kalmaları gerekiyordu. Ekran üstü grafikleri, jeneriği ve altyazıyı okunurluk ve güvenli alan ölçütleriyle yerleştirmek, M17-D05 "Grafik, jenerik ve altyazı" dersinin konusu.