Proxy iş akışı

Açılış sahnesi

Keriman'ın yeni kısa filminin ilk çekim günü bitiyor. DIT, malzemeyi akşam iki diske doğrulayarak kopyalıyor ve raporu kurgu odasına gönderiyor: dört saatlik kayıt, kayıt, algılayıcının verisini işlemeden saklayan bir sinema kamerasından geliyor. Disklerde neredeyse iki terabayt yer tutuyor.

Saadettin ilk planı açıyor. Dizüstü bilgisayarının fanı bir uçak motoru gibi dönmeye başlıyor; görüntü bir kare ilerliyor, duruyor, bir kare daha ilerliyor. Geri oynatmayı deniyor, yazılım donuyor. Bir sahneyi baştan sona izlemek, sahnenin kendisinden dört kat uzun sürüyor.

Bilgisayar değiştirmek bir seçenek değil; çekim on iki gün sürecek ve Saadettin her akşam bir önceki günün sahnelerini kurgulamak istiyor. Malzemenin kendisiyle değil, malzemenin hafif bir gölgesiyle çalışması gerekiyor.

Bu derste ne olacak

Performansı kurguda okuma dersinde çalışma kopyasını, yani proxy'yi tanımlamış ve sıkıştırmanın bir yüzün ince ayrıntılarını silebildiğini görmüştük. Codec dersinde de neden bazı dosyaların yazılımda ağır oynadığını konuştuk. Bu ders, bu iki bilgiyi bir iş akışına dönüştürüyor: çalışma kopyaları nasıl ve hangi ayarlarla üretilir, kurgu boyunca nasıl kullanılır ve kurgu bittiğinde asıl dosyalara nasıl, hiçbir kararı kaybetmeden, geri dönülür?

Ders bu soruları üç adımda izliyor. Önce çalışma kopyalarının özgün dosyalarla neyi paylaşmak zorunda olduğuna bakacağız; bunlar, sonradan geri bağlanmanın koşullarıdır. Ardından kopyaların hangi çözünürlükte ve hangi codec'le üretileceğine geçeceğiz. En sonda kurgu bittiğinde özgün dosyalara nasıl dönüldüğünü ve bu dönüşün nasıl sınandığını göreceğiz.

Saadettin'in on iki günlük çekimin malzemesini çalışma kopyalarıyla kurmasını izleyecek, bir bölümü ham kayıt yapan küçük dijital kameralarla çekilmiş, kalabalık bir şehirde geçen bir filmi anacak ve ham kayıtta bir yüzün renginin, çalışma kopyasında göründüğü gibi kayda kazınmış olmadığını göreceğiz.

Bu derste geçen kişiler ve projeler ders için yazılmış kurgusal örneklerdir. Film örnekleri ve kaynaklar gerçektir.

Sıfır noktası

Bir çalışma kopyası, özgün dosyanın her bakımdan daha hafif bir ikizidir: daha düşük çözünürlükte, kurgu yazılımının kolayca oynatabileceği bir codec'le ve çok daha küçük bir dosya olarak. Kurgucu kurgunun neredeyse tamamını bu ikizlerle yapar; kurgu bittiğinde yazılım, her ikizi özgün dosyasıyla değiştirir.

Bu değiştirmenin işleyebilmesi için, yazılımın her ikizin hangi özgün dosyaya karşılık geldiğini kesin olarak bilmesi gerekir. İkiz ile özgün, birkaç bilgiyi tıpatıp paylaşmak zorundadır.

Çalışma kopyaları en çok, özgün dosyaların çok büyük ya da yazılımda ağır olduğu durumlarda gerekir. Bunların başında, kameranın algılayıcısının gördüğünü neredeyse hiç işlemeden kaydeden biçimler gelir.

Mekanizma

Eşleşmeyi korumak

Çalışma kopyaları, dönüştürme yazılımında ya da kurgu yazılımının kendisinde üretilir. Üretilirken, özgün dosyanın adı, başlangıç zaman kodu, kare hızı ve ses kanalları aynen korunur; yalnızca çözünürlük ve codec değişir. Kopyalar, özgün dosyaların klasör yapısını tekrar eden ayrı bir klasöre yazılır.

Eşleşmeyi bozan en sık hatalar, insan eliyle yapılır: bir asistanın bir dosyayı yeniden adlandırması, bir dönüştürme ayarında kare hızının değiştirilmesi, ses kanallarından birinin atılması. Bu yüzden çalışma kopyalarının ayarları bir kez belirlenir, yazıya geçirilir ve bütün çekim boyunca değiştirilmez.

Çözünürlük ve codec seçmek

Çalışma kopyasının çözünürlüğü ve codec'i, kurgu bilgisayarının gücüne ve kurgucunun neyi görmesi gerektiğine göre seçilir. Pek çok kurgu odası, özgün dosyanın çözünürlüğünden bağımsız olarak, yüksek çözünürlüklü televizyon boyutunda, her kareyi ayrı sıkıştıran hafif bir codec'le çalışma kopyası üretir. Bu boyut, kurgucunun yüzleri ve ayrıntıları görebilmesine yeter ve dosyalar özgünlerin küçük bir kesri kadar yer tutar.

Çalışma kopyasının en boy oranı da özgün dosyanınkiyle aynı olmalıdır. Özgün dosya sinema oranında, çalışma kopyası televizyon oranında üretilirse, kurgucunun kadraj üzerine verdiği kararlar, bir planı biraz büyütmek ya da kaydırmak, özgün dosyaya geçildiğinde farklı bir kadraj verir.

Özgüne dönmek ve sınamak

Kurgu bittiğinde, kurgucu ya da asistanı, kurgu yazılımında çalışma kopyalarını özgün dosyalarla değiştirir. Bu dönüşten önce, kurgunun çalışma kopyalarıyla bir referans videosu alınır. Dönüşten sonra, özgün dosyalarla kurulmuş kurgu, bu referans videoyla baştan sona karşılaştırılır; iki görüntü üst üste konup farkları gösterilerek ya da yan pencerelerde birlikte oynatılarak. Bir karelik bir kayma bile, bu karşılaştırmada görünür.

Kurgu odasında

Saadettin ilk akşam, çalışma kopyası ayarlarını DIT ve kurgu asistanıyla birlikte bir sayfaya yazıyor: yüksek çözünürlüklü televizyon boyutu, özgünlerle aynı en boy oranı, her kareyi ayrı sıkıştıran hafif bir codec, özgün dosya adı, özgün zaman kodu, özgün kare hızı, dört ses kanalının dördü. DIT çalışma kopyalarını her akşam, doğrulamalı kopyalama bittikten sonra üretecek; kopyalar ayrı bir diske, özgünlerin klasör yapısını tekrar ederek yazılacak.

İlk günün dört saatlik malzemesinin çalışma kopyaları, iki terabaytın yerine seksen gigabayt tutuyor. Saadettin aynı planı açıyor; görüntü akıcı oynuyor, geri oynatma anında, kare kare ilerleme takılmıyor. On iki gün boyunca her akşam bir önceki günün sahnelerini kuruyor.

Çekim bittiğinde ve kurgu kilitlendiğinde, Saadettin önce çalışma kopyalarıyla bir referans videosu alıyor, sonra kurguyu özgün dosyalara bağlıyor. Yazılım üç yüz on iki klibin üç yüz on birini eşleştiriyor; bir klip boş kalıyor. Saadettin klibin adına bakıyor: asistan, çekimin altıncı gününde, bir planın özgün dosyasına "_iyi" eki koymuş; çalışma kopyası eski adla duruyor. Dosyanın adı eski hâline döndürülüyor ve klip eşleşiyor.

Son olarak referans videoyla karşılaştırma yapıyor. Kırk yedi kesmenin kırk dördü kare kare tutuyor. Üçü, dokuzuncu günün bir sahnesinde, bir kare kaymış: o günün çalışma kopyaları, DIT'in başka bir bilgisayarda kullandığı bir dönüştürme ayarıyla, ilk kareyi atlayarak üretilmiş. Saadettin bu üç kesmeyi, referans videoya bakarak bir kare geri kaydırıyor ve DIT'e o günün çalışma kopyalarının ayarını soruyor; ayar düzeltiliyor ve bir sonraki çekim için ortak ayar dosyası tek bir bilgisayarda tutulmaya başlanıyor.

Usta katmanı

Usta kurgucuların gözünde çalışma kopyası bir sözleşmedir: çalışma kopyası ile özgün dosya arasındaki her eşleşme ölçütü, kurgunun sonunda kararların eksiksiz geri gelmesinin güvencesidir. Bu yüzden çalışma kopyası ayarlarını çekimden önce, DIT ve görüntü yönetmeniyle birlikte belirler, yazıya geçirir ve çekim boyunca değiştirmez.

Bir başka incelik, hangi kararların çalışma kopyasında verilmemesi gerektiğini bilmektir. Bir yüzün en ince ifadesi, bir planın keskinliği, bir arka plandaki küçük bir hata, bir rengin gerçek tonu, çalışma kopyasında yanıltıcı olabilir. Deneyimli kurgucular bu tür kararlar için, kurgu sırasında da, birkaç planı özgün dosyasıyla açıp bakar; bazı yazılımlar çalışma kopyası ile özgün arasında tek bir düğmeyle geçişe izin verir.

Kendin dene

Aklında kalsın

Çalışma kopyası, özgün dosyanın hafif bir ikizidir; kurgu onunla yapılır, son aşamada özgün dosyalara dönülür. Dönüşün işleyebilmesi için ikiz ile özgün dosya adı, başlangıç zaman kodu, süre, kare hızı ve ses kanalı sayısı bakımından tıpatıp eşleşmelidir; en boy oranı da aynı olmalıdır. Bu ayarlar bir kez yazıya geçirilir ve çekim boyunca değiştirilmez.

Ham kayıt büyük bir esneklik verir, ama dosyaları ağırdır; çalışma kopyaları bu ağırlığı kurgu odasından uzak tutar. Özgüne dönmeden önce bir referans video alınır, dönüşten sonra kurgu bu videoyla kare kare karşılaştırılır. Eşleşmeyi bozan hatalar çoğu zaman insan elinden çıkar ve kurgunun ilk gününde birkaç klibi geri bağlayıp sınamak, onları erkenden yakalar.

Çalışma kopyasının gösterdiği renk, ham kaydın son sözü değildir. Ham kayıtta beyaz dengesi sonradan değiştirilebilir; bir oyuncunun teni çalışma kopyasında yanlış göründüğü için iyi bir çekimi elemek, kaydın gerçekte taşıdığını görmezden gelmektir.

Sonraki derse köprü

Keriman'ın kısa filminin sesi, kameradan ayrı bir kayıt cihazıyla alınmıştı ve kamera ile ses cihazının zaman kodları çekimin ilk iki gününde eşlenmemişti. Saadettin o iki günün sahnelerini kurarken, her planın sesini görüntüyle tek tek, klaketin vuruşuna bakarak eşledi; üçüncü günden sonra zaman kodu eşlendi ve senkron kendiliğinden kuruldu. Görüntü ile sesi zaman kodu, klaket ya da dalga formu ile senkronlayıp senkron kaymasını tespit etmek, M16-D04 "Senkron: zaman kodu, klaket, dalga formu" dersinin konusu.