Çok kameralı aksiyon malzemesi

Açılış sahnesi

Serap iskele kavgasını üç kamerayla, aynı anda çekmiş. A kamerası iskelenin ucundan, kavgayı bütünüyle gösteren geniş bir açıda. B kamerası Nusrettin'in omzunun üzerinden, Ragıp'a doğru. C kamerası ise elde, iki adamın arasında dolaşan, yakın ve sarsıntılı bir açıda. Kavga sekiz kez çekilmiş; her denemede üç açı, aynı yirmi iki saniye.

Tahir'in önceki kurgusu, ilk yumruğu yalnızca iki plandan kurmuştu. Şimdi bütün kavgayı üç açının malzemesinden kurmaya çalışıyor ve ilk denemesi bir sorun ortaya çıkarıyor. Elindeki her açının iyi bir anı var ve hiçbirini bırakmak istemiyor. Sonuçta Ragıp'ın ikinci yumruğu önce geniş açıda, sonra omuz üstü açıda, sonra elde kamerada görünüyor: aynı yumruk, art arda üç kez.

Test izleyicisi Ragıp'ın Nusrettin'e üç kez vurduğunu sanıyor. Kavga, bir darbe dizisinden bir tekrar dizisine dönüşmüş.

Bu derste ne olacak

Önceki derste bir darbeyi iki plandan, darbe karesinde ve iki karelik bir örtüşmeyle kurduk. Bu derste aynı anın birden çok kamerayla, eşzamanlı çekildiği malzemeye bakıyoruz. Çok kameralı çekim kurgucuya bolluk verir: her an için birden çok açı, hepsi aynı zamanda. Ama bolluk bir tuzaktır; aynı hareketi birden çok açıdan göstermek kolaydır ve seyirci tekrarı bir hata ya da yeni bir eylem olarak okur.

Bu derste çok kameralı malzemenin kurgu yazılımında nasıl eşlendiğini, eşlemedeki küçük bir kaymanın neden bütün kurguyu bozabileceğini ve her anda tek bir açıyı seçerek tekrar etmeyen bir dizinin nasıl kurulacağını göreceğiz. Hareketin bilinçli tekrarı ile kazara tekrarı arasındaki farkı tartışacağız. Sayısız kameranın çektiği bir müzik festivalinin, açılardan birini seçmek yerine onları yan yana koyarak kurgulandığı bir filme bakacağız. Sonra Tahir'in üç açılı kavgasını, her darbenin tek bir kez görüneceği biçimde yeniden kuracağız.

Bu derste geçen kişiler ve projeler ders için yazılmış kurgusal örneklerdir. Film örnekleri ve kaynaklar gerçektir.

Sıfır noktası

Çok kameralı bir çekimde aynı an, birden çok kameranın kaydında aynı anda vardır. Kurgucunun ilk işi, bu kayıtları birbirine göre aynı zamana oturtmaktır.

Eşlemenin doğruluğu her şeydir. Kameralar aynı zaman koduna bağlıysa eşleme kolaydır. Değilse, kurgucu ortak bir işaret arar: bir klaket, bir el çırpması, ya da aksiyonun kendisinden bir an.

Çok kameralı malzemede en sık görülen hata, aynı hareketin farklı açılardan art arda gösterilmesidir. M03-D03'te harekette kesmeyi, M09-D03'te darbe örtüşmesini gördük: bir hareketi iki plan arasında birkaç kare örtüştürmek onu ağırlaştırır. Ama bir hareketin bütününü iki ya da üç açıdan tekrar etmek, seyirciye bir tekrar ya da yeni bir hareket olarak görünür.

Mekanizma

Eşlemek ve denetlemek

Çok kameralı bir klip kurulduğunda, kurgucu eşlemenin doğru olduğunu bir hareketin en keskin anında denetler. Bir kayma, açılar arasındaki her geçişte bir hareketin bir iki kare geri gitmesine ya da ileri atlamasına yol açar.

Her an için tek bir açı

Çok kameralı malzemeyi kurmanın temel kuralı, bir hareketin her evresini tek bir açıda göstermektir. Bir yumruk atılırken bir açıda, savrulma başka bir açıda, düşüş bir üçüncüsünde görünebilir; ama yumruğun kendisi bir kez görünür. Kurgucu bunun için hareketi evrelere böler ve her evre için hangi açının en çok bilgi verdiğini seçer.

Bilinçli tekrar, kazara tekrar

Bir hareketi birden çok açıdan bilerek tekrar etmek bir araçtır. M06-D09'da bir atlayışın üç açıdan, her biri baştan sona gösterildiğini gördük. Bilinçli tekrar, seyirciye bir tekrar izlediğini açıkça söyler: her açı hareketin bütününü içerir, araya bir duraksama ya da bir yavaşlama girer. Kazara tekrar ise hareketin bir parçasını bir açıdan, sonra aynı parçayı başka bir açıdan gösterir ve seyirci bunu yeni bir hareket sanır.

Usta katmanı

Deneyimli bir kurgucu, çok kameralı malzemenin bazen hiç seçmemeyi de mümkün kıldığını bilir. Açılar arasında bir tanesini seçmek yerine, onları aynı anda, yan yana göstermek, seyirciye bir anın bütün yüzlerini birden verir.

Woodstock'un bölünmüş ekranları, çok kameralı malzemenin seçmek zorunda olmadığı bir yolu gösteriyor. Bir müzisyen aynı anda önden ve iki yandan görünür; seyirci aynı anın farklı açılarını tekrar olarak değil, eşzamanlı olarak yaşar. Bu, M05-D07'de gördüğümüz bölünmüş ekranın, çok kameralı bir belgeselde, kurgucunun açıları seçmek yerine düzenlemesi için kullanılmasıdır. Ama bu yol her sahneye uymaz: bir dövüşte üç açıyı yan yana koymak, seyircinin darbeyi tek bir yerde görmesini engeller.

Kurgu odasında

Tahir'in üç açılı kavgasına dönelim. Önce eşlemeyi denetliyor. A ve B kameraları aynı zaman koduna bağlı. C kamerası, elde dolaşan kamera, ayrı çalışmış ve asistanı onu kavganın başındaki bir el çırpmasıyla eşlemiş. Tahir eşlemeyi kavganın en keskin anında, Ragıp'ın tahtalara düştüğü ve sırtının iskeleye değdiği karede denetliyor. C açısında sırt, A açısındakinden bir kare sonra değiyor. El çırpması yumuşak bir senkron noktasıymış. Tahir eşlemeyi düşüşün karesine göre yeniden kuruyor ve bir karelik kayma ortadan kalkıyor.

Sonra kavgayı evrelere bölüp bir açı haritası çıkarıyor. Ragıp'ın Nusrettin'in yakasına yapışması A'da, geniş açıda; seyirci iki adamın iskeledeki yerini görüyor. İlk yumruk, önceki derste kurduğu gibi, B'de; yumruk Nusrettin'in başının arkasında kayboluyor. Nusrettin'in karşılık vermesi C'de, elde kamerayla, kavganın içinden. İkinci yumruk, üç kez görünen yumruk, artık yalnızca A'da; geniş açıda, bir kez. Ragıp'ın düşüşü C'de başlıyor ve tahtalara değdiği kareden itibaren A'ya geçiyor. Her darbe bir kez görünüyor; kavga yeniden on iki saniyelik bir olaylar dizisine dönüşüyor ve sonraki on saniye, Ragıp'ın yerden kalkışı ve Rüstem'in koşarak gelişi için kalıyor.

Haritayı çıkarırken Tahir bir sorun daha görüyor. C kamerası, A ve B'den farklı bir modelmiş ve renkleri başka türlü kaydediyor. A ve B'de Ragıp'ın koyu teni, iskelenin sarı lambaları altında sıcak ve doğal; C'de ise aynı ten kırmızıya ve morumsu bir tona kaymış. Açılar arasında her geçişte Ragıp'ın yüzü bir an başka bir renge bürünüyor ve seyircinin gözü, kavgadan çok yüzün rengindeki bu sıçramaya gidiyor. Koyu tenin ince renk geçişleri, farklı kameraların farklı işleme biçimlerinde en kolay ayrışan aralıklardan biri. Tahir C açısını, Ragıp'ın yüzünün seçildiği anlarda kullanmamaya, yalnızca hareketin hızlı olduğu ve yüzün okunmadığı anlarda kullanmaya karar veriyor; Ragıp'ın düşüşten sonraki yakın tepkisini A'nın yakın bir kırpmasından alıyor. Renk ekibine de bir not yazıyor: C kamerasının malzemesi, A ve B'ye göre, özellikle ten tonları üzerinden eşlenmeli; eşleme yapılana kadar kurguda C'nin yüz planları geçici olarak işaretli kalıyor.

Kendin dene

Aklında kalsın

Çok kameralı malzemede kurgucunun ilk işi, kayıtları ortak bir zamana oturtmaktır. Eşleme keskin bir senkron noktasıyla yapılmalı ve hareketin en keskin anında denetlenmelidir; bir karelik kayma, açılar arasındaki her geçişte bir hareketi geri ya da ileri sıçratır.

Çok kameralı malzemenin temel kuralı, bir hareketin her evresini tek bir açıda göstermektir. Kurgucu hareketi evrelere böler ve her evre için en çok bilgi veren açıyı seçer; bir açı haritası bu seçimi baştan görünür kılar. Bilinçli tekrar, seyirciye bir tekrar izlediğini açıkça söyler; kazara tekrar ise yeni bir hareket gibi görünür. Bazen açılar seçilmek yerine bölünmüş bir ekranda yan yana konabilir, ama bu her sahneye uymaz.

Farklı kamera modelleri ten tonlarını farklı işleyebilir ve koyu tenin ince renk geçişleri bu farklarda en kolay ayrışan aralıklardan biridir. Açılar arasında bir yüzün rengi sıçrıyorsa, kurgucu o açıyı yüzün okunmadığı anlarda kullanır, yüz planlarını tutarlı açılardan alır ve renk ekibine kameraların ten tonları üzerinden eşlenmesini iletir.

Sonraki derse köprü

Tahir'in C kamerası, elde, iki adamın arasında dolaşarak çekmişti ve her planında kamera da hareket ediyordu. Kamera hareket ettiğinde, iki plan arasındaki kesme yalnızca karakterlerin değil, kameranın hareketini de birbirine bağlamak zorundadır: sola kayan bir kameradan sağa kayan bir kameraya kesmek, seyirciyi sarsar. Hareketli kamera planlarını, hareket yönleri birbirini bozmayacak biçimde ardışık dizmek, M09-D05 "Araç içi ve hareketli kamera" dersinin konusu.