Teknoloji ve internet

Kanca

Akşam saat dokuz. Nesrin'in on üç yaşındaki oğlu Alp, yeni okulunun öğrenci sistemine girmeye çalışıyor ama şifresini hatırlamıyor. Ekranda arka arkaya İspanyolca talimatlar beliriyor: "Introduce tu usuario", "¿Has olvidado tu contraseña?", "Revisa tu correo". Alp, sınıf arkadaşı Hugo'ya görüntülü arama yapıyor. Hugo gülerek "Tranquilo, te ayudo" diyor ve ona adım adım ne yapacağını anlatmaya başlıyor.

Teknoloji dili, İspanyolcada hem çok gündelik hem de ülkeden ülkeye değişen bir alandır. Aynı cihazın İspanya'da ve Latin Amerika'da başka adları vardır; ekrandaki talimatlar kısa ve kalıplaşmıştır; sosyal medyanın da kendine özgü fiilleri vardır. Önce cihazlara ve internetteki temel işlere bakacağız, sonra bir giriş ekranını baştan sona okuyacağız; sosyal medyanın birkaç fiili ve ekrana bağımlılık üzerine konuşmanın kalıplarıyla bitireceğiz.

Anlatım

Cihazlar

H.2'de gördüğün gibi bilgisayar İspanya'da "el ordenador", Latin Amerika'da "la computadora" diye anılır; dizüstü bilgisayar İspanya'da "el portátil", Meksika gibi ülkelerde "la laptop"tur. Cep telefonu "el móvil" ya da "el celular", tablet "la tableta"dır. Cihazların parçaları da sık geçer: "la pantalla" (ekran), "el teclado" (klavye), "el ratón" (İspanya) ya da "el mouse" (Latin Amerika) (fare), "el cargador" (şarj aleti), "los auriculares" (İspanya) ya da "los audífonos" (Latin Amerika) (kulaklık).

İnternette yapılan işler

İnternete bağlanmak "conectarse a internet", kablosuz ağ ise İspanya'da "el wifi" diye söylenir. Bir dosyayı ya da uygulamayı indirmek "descargar" ya da günlük dilde "bajar", internete bir şey yüklemek "subir"dir: "Subí las fotos a la nube" (Fotoğrafları buluta yükledim). Bir programı cihaza kurmak ise "instalar"dır.

Bir hesaba girmek "iniciar sesión", çıkmak "cerrar sesión"dır. Bunun için "el usuario" (kullanıcı adı) ve "la contraseña" (şifre) gerekir. Bir yere tıklamak İspanya'da "hacer clic", Meksika'da sık sık "dar clic" diye söylenir; arkasından "en" gelir: "Haz clic en el botón". Diğer sık fiiller şunlardır: "guardar" (kaydetmek), "borrar" (silmek), "buscar en internet" (internette aramak), "actualizar" (güncellemek), "reenviar" (iletmek).

Ekrandaki talimatlar

Ekranlardaki talimatlar çoğunlukla "tú" emriyle yazılır: "Introduce tu contraseña" (Şifreni gir), "Descarga la aplicación" (Uygulamayı indir), "Revisa tu correo" (E-postanı kontrol et). Latin Amerika'da "introducir" yerine "ingresar" daha yaygındır: "Ingresa tu contraseña". Bazı siteler "usted" kullanır: "Ingrese su usuario". Düğmelerde ise çoğu zaman mastar görülür: "Aceptar", "Cancelar", "Enviar", "Restablecer contraseña" (şifreyi sıfırla).

Sosyal medya

Sosyal ağ "la red social"dir. Bir şey paylaşmak "publicar" ya da "compartir", birini takip etmek "seguir a alguien", takipçi "el seguidor"dır. Bir paylaşımı beğenmek "dar me gusta" diye söylenir: "Le di me gusta a tu foto". Yorum yapmak "comentar", birini bir fotoğrafta etiketlemek "etiquetar"dır.

Alışkanlıklar hakkında konuşmak

Teknolojiyle ilişkini anlatmak için birkaç kalıp çok kullanılır: "Me paso horas con el móvil" (Telefonla saatler geçiriyorum), "Estoy enganchado a esta serie" (Bu diziye bağımlı oldum), "No puedo vivir sin internet", "Necesito desconectar" (Kafamı dinlemem, ekrandan uzaklaşmam gerek).

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçedeki "yüklemek" fiili iki ayrı işi görür: bir uygulamayı telefona yüklemek ve bir fotoğrafı internete yüklemek. İspanyolca bu iki anlamı iki fiile ayırır: kurmak "instalar", internete göndermek "subir". "Uygulamayı yükledim" cümlesi "Instalé la aplicación", "Fotoğrafı yükledim" cümlesi "Subí la foto" olur. "Cargar" ise çoğunlukla bir cihazı şarj etmek ya da bir sayfanın açılması anlamında kullanılır: "Tengo que cargar el móvil".

"İndirmek" ise iki dilde neredeyse aynı imgeyle çalışır: yukarıdan aşağıya bir hareket. Türkçedeki "indirmek" İspanyolcada "descargar" ya da "bajar" olur; "bajar" kelimesi kelimesine de "indirmek" demektir. Türkçe konuşan için "subir" (yükseltmek, çıkarmak) ile "bajar" (indirmek) çifti bu yüzden kolay akılda kalır.

Pek çok teknoloji kelimesi iki dile de İngilizceden girmiştir: "wifi", "clic", "online". İspanyolca bu kelimeleri kendi dilbilgisine uyarlar: "hacer clic", "estar en línea". Türkçe de benzerini yapar: "tıklamak", "çevrimiçi olmak". İki dil de yabancı kelimeyi alıp kendi fiil kalıbına oturtur.

Örnekler

Her örnekte hangi teknoloji işinin anlatıldığını bul.

Birinci örnekte "cargar" bir cihazı şarj etmek anlamında. İkinci ve beşinci örnekler ekrandaki talimat dilini gösteriyor: "descarga", "haz clic en". Üçüncü örnekte "subir" internete yüklemeyi anlatıyor. Dördüncü örnek oturum açma sorununu, altıncı örnek sosyal medya dilini anlatıyor. Yedinci ve sekizinci örnekler teknoloji alışkanlıkları hakkında.

Örnek diyalog

Madrid'de, görüntülü bir arama. Hugo, Alp'in sınıf arkadaşı; İspanya söyleyişiyle konuşuyor ve ikisi "tú" kullanıyor.

Hugo'nun yardımı ekrandaki talimat dilini adım adım izliyor: "haz clic ahí", "escríbelo", "revisa tu bandeja de entrada", "inicia sesión", "descarga la aplicación". Alp'in "ya la estoy instalando" cümlesi "yüklemek" anlamında doğru fiili seçiyor: "instalar". "Restablecer", "añadir" ve "desconectar" teknoloji dilinin sık fiilleri. Hugo'nun "enlace", "restablecer", "inicia", "aplicación", "veces" ve "necesito" kelimelerinde dil ucu dişlerin arasına girer. "Bocadillo", İspanya'da ekmek arası sandviçin adıdır; "recreo" ise okuldaki teneffüstür.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. Bilgisayar: ordenador / computadora. Cep telefonu: móvil / celular. Kulaklık: auriculares / audífonos. Fare: ratón / mouse.
2. "Tengo que cargar el móvil, no tiene batería." "Voy a subir las fotos del cumpleaños a la nube." "¿Puedes instalar este programa en mi ordenador?" "Descarga el documento y ábrelo."
3. Örnek cevap: "Descarga la aplicación. Luego regístrate con tu correo. Después inicia sesión con tu usuario y tu contraseña."
4. Örnek cevap: "Me paso unas tres horas al día con el móvil. Uso dos redes sociales para ver fotos de mis amigos. Los domingos intento desconectar y leer un libro."

Özet kartı

1. Cihazlar: ordenador / computadora, portátil / laptop, móvil / celular, tableta, pantalla, teclado, ratón / mouse, cargador, auriculares / audífonos.
2. İnternet: conectarse, descargar / bajar, subir, instalar, guardar, borrar, buscar, actualizar, reenviar.
3. Hesap: iniciar sesión, cerrar sesión, registrarse, usuario, contraseña, restablecer contraseña.
4. Tıklamak: hacer clic en… (Meksika'da dar clic en…).
5. Ekran talimatları: "tú" emri (introduce, descarga, revisa); Latin Amerika'da ingresa; düğmelerde mastar (aceptar, enviar).
6. Sosyal medya: red social, publicar, compartir, seguir, seguidor, dar me gusta, comentar, etiquetar.
7. Alışkanlıklar: me paso horas con…, estoy enganchado a…, necesito desconectar.
8. "Yüklemek" = instalar (kurmak) ya da subir (internete göndermek); "cargar" = şarj etmek.

Sonraki derse köprü

Hafta sonu Alp'in okulu bir çevre gezisi düzenliyor: Madrid'in yakınındaki dağlarda ağaç dikecek, sonra da okulda geri dönüşüm hakkında bir sunum hazırlayacaklar. Hugo, "desconectar" fırsatı olduğu için çok mutlu. Sıradaki ders çevreyi ve doğayı ele alıyor: doğa ve iklim kelimelerini, çevre sorunlarını anlatmayı, geri dönüşüm ve tasarrufla ilgili ifadeleri ve çevre hakkında görüş bildirmeyi göreceksin.