Katılmak ve itiraz etmek

Kanca

Santo Domingo'daki toplantı bitmek üzereyken ekibin grafik tasarımcısı Ramón elini kaldırıyor. Tolga'nın renk önerisine karşı ve bunu açıkça söylüyor. Tolga ilk anda savunmaya geçmek istiyor, ama Türkçede "Haklısın ama…" ya da "Bence öyle değil" diye kuracağı cümlelerin İspanyolcada nasıl söylendiğinden emin değil. Bir tartışmada ne kadar sert, ne kadar yumuşak olacağını da bilmek istiyor.

Bir fikre katılmak ya da karşı çıkmak, görüş bildirmenin doğal devamıdır. İspanyolcada tamamen katılmanın, bir kısmına katılıp bir kısmına itiraz etmenin, kibarca ya da kesin biçimde karşı çıkmanın ayrı kalıpları vardır. Bu derste bu kalıplarla birlikte iki önemli fiil kalıbını ("estar de acuerdo" ve "tener razón") öğrenecek, sert bir "hayır"ı nasıl inceltebileceğini ve konuşmanın akışına nasıl katılacağını göreceksin.

Anlatım

Tamamen katılmak

Bir görüşe katıldığını söylemenin en temel kalıbı "estar de acuerdo"dur: "Estoy de acuerdo" (Katılıyorum), "Estoy totalmente de acuerdo contigo" (Sana tamamen katılıyorum), "Estoy de acuerdo con esa idea". Karşındakinin doğru söylediğini onaylamak için "tener razón" kullanılır: "Tienes razón" (Haklısın), "Tienes toda la razón" (Çok haklısın).

Kısa onaylar da sık kullanılır: "¡Exacto!", "Eso es" (Aynen öyle), "Claro", "Por supuesto". A1.46'da gördüğün "A mí también" ve "A mí tampoco" cevapları, bir zevke ya da duyguya katılırken aynı işi görür; "Yo también" ve "Yo tampoco" ise sıradan fiillerle kurulan cümlelere katılırken kullanılır: "Yo no voy a la fiesta. — Yo tampoco."

Kısmen katılmak

Bir görüşün yalnız bir bölümüne katılıyorsan, önce katıldığın kısmı söyleyip sonra "pero" ile itirazını eklersin. Bunun için sık kalıplar şunlardır: "En parte sí, pero…" (Kısmen evet, ama…), "Hasta cierto punto" (Bir yere kadar), "Tienes razón en que…, pero…" (…konusunda haklısın, ama…), "Puede ser, pero…" (Olabilir, ama…). "Es verdad que el diseño es bonito, pero es caro" gibi cümleler de bir kısmı kabul edip ötekine itiraz eder.

İtiraz etmek

Açık bir itiraz için "No estoy de acuerdo" (Katılmıyorum), "No lo veo así" (Ben öyle görmüyorum) ya da "Yo no lo veo igual" kullanılır. Resmî bir ortamda "Discrepo" (Farklı düşünüyorum) de duyulur. "No tienes razón" doğru bir cümledir, ama doğrudan olduğu için sert duyulabilir.

Gündelik konuşmada güçlü itiraz ünlemleri de vardır: "¡Para nada!" (Hiç de değil!), "¡Ni hablar!" (Asla, söz konusu bile değil!) ve İspanya'da çok duyulan "¡Qué va!" (Ne münasebet!). Bu ifadeler samimi ortamlar içindir; bir iş toplantısında çoğu zaman daha yumuşak kalıplar tercih edilir.

İtirazı yumuşatmak

Bir itirazı daha kolay kabul edilir hâle getirmek için önce karşındakini dinlediğini gösterirsin: "Entiendo lo que dices, pero…" (Ne demek istediğini anlıyorum, ama…), "Respeto tu opinión, pero…" (Görüşüne saygı duyuyorum, ama…), "Yo no diría eso" (Ben öyle demezdim). B1.2'deki koşul kipi burada da yumuşatır: "Yo lo haría de otra manera" (Ben başka türlü yapardım).

Söz almak ve sürdürmek

Bir tartışmada söz almak için "¿Puedo decir algo?" (Bir şey söyleyebilir miyim?) ya da "Perdona que te interrumpa" (Sözünü kestiğim için kusura bakma) denir; ikincisindeki "interrumpa" dilek kipidir ve kalıp olarak kullanılır. Sözünün kesilmesini istemediğinde "Déjame terminar" (Bitirmeme izin ver), konuya dönmek için "Como decía…" (Dediğim gibi…) kullanılır.

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçe "Katılıyorum" derken tek bir fiil kullanır. İspanyolca bu anlamı bir fiil ve bir kalıpla verir: "estar de acuerdo". Burada "estar" kullanılır, çünkü katılmak bir durum olarak düşünülür. Türkçedeki "Haklısın" ise bir sıfatla kurulur, ama İspanyolca bunu "tener" ile, yani bir şeye sahip olmak gibi söyler: "Tienes razón", kelime kelime "aklın var, haklılığın var". "Tengo frío" ve "tengo hambre" yapılarındaki mantık burada da çalışır.

Katıldığın kişiyi gösterirken de iki dil ayrılır. Türkçe yönelme ekiyle "Sana katılıyorum" der; İspanyolca "con" edatını kullanır: "Estoy de acuerdo contigo", "Estoy de acuerdo con Ramón". Türkçedeki "-e" ekini "a" ile çevirmek burada yanlış olur.

Yumuşatma alışkanlığı iki dilde benzerdir. Türkçe "Haklısın ama…", "Anlıyorum ama…" diye başlar; İspanyolca "Tienes razón, pero…", "Entiendo lo que dices, pero…". İki dilde de itiraz, önce karşı tarafın bir kısmını kabul ederek yumuşatılır. Türkçedeki sert "Hiç de değil!" ve "Asla!" ünlemlerinin karşılığı "¡Para nada!" ve "¡Ni hablar!"dır.

Örnekler

Her örnekte konuşanın tamamen mi, kısmen mi katıldığını, yoksa itiraz mı ettiğini bul.

Birinci ve ikinci örnekler tam bir katılma: "estar de acuerdo" ve "tener razón". Üçüncü ve dördüncü örnekler kısmen katılıyor: önce kabul, sonra "pero". Beşinci örnek kibar bir itiraz, altıncı örnek koşul kipiyle yumuşatılmış bir itiraz. Yedinci örnek samimi ve güçlü bir ret. Sekizinci örnek söz almak için kullanılan kalıp.

Örnek diyalog

Santo Domingo'daki ajansta, toplantının sonunda. Ramón Dominikli bir grafik tasarımcı. İkisi aynı ekipte ve birbirlerine "tú" diyor; müdür Carolina onları dinliyor.

Tartışma dersin sırasını izliyor: Ramón "perdona que te interrumpa" ile söz alıp "no estoy de acuerdo" ile itiraz ediyor. Tolga itirazını "te entiendo, pero…" ile yumuşatıyor. Ramón "hasta cierto punto tienes razón" diyerek kısmen katılıyor, sonra "en eso tienes razón" ile bir noktayı tamamen kabul ediyor. İkisi de sonunda "estoy totalmente de acuerdo" ve "a mí tampoco" ile uzlaşıyor. "Se lo proponemos" çift zamirleri, "como decía" ise sözü önceki bir noktaya bağlamayı gösteriyor.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. Örnek cevap: "Estoy totalmente de acuerdo." "Tienes toda la razón: tenemos que ahorrar agua."
2. Örnek cevap: "Hasta cierto punto sí, porque en el centro hay de todo, pero es caro y bastante ruidoso."
3. Örnek cevap: "Entiendo lo que dices, pero no lo veo así. El móvil también puede ser útil para aprender si lo usan poco tiempo."
4. "Estoy de acuerdo contigo." "Tienes razón, pero es tarde."

Özet kartı

1. Tam katılma: estoy (totalmente) de acuerdo (contigo / con…); tienes (toda la) razón; exacto; eso es; claro.
2. Katılmada kısa cevaplar: yo también / yo tampoco; a mí también / a mí tampoco (gustar türü).
3. Kısmen: en parte sí, pero…; hasta cierto punto; tienes razón en que…, pero…; puede ser, pero…
4. İtiraz: no estoy de acuerdo; no lo veo así; discrepo (resmî); samimide ¡para nada!, ¡ni hablar!, ¡qué va!
5. Yumuşatma: entiendo lo que dices, pero…; respeto tu opinión, pero…; yo lo haría de otra manera.
6. Söz: ¿puedo decir algo?; perdona que te interrumpa; déjame terminar; como decía…
7. "Estar de acuerdo con", "tener razón"; asla "soy de acuerdo" ya da "estás razón".

Sonraki derse köprü

Toplantıdan sonra Ramón, Tolga'ya kişisel bir sorun açıyor: uykusuzluk çekiyor ve ne yapacağını bilmiyor. Tolga ona birkaç öneride bulunmak istiyor: "Yatmadan önce telefona bakma", "Bir doktora gitmelisin", "Ben senin yerinde olsam…". Sıradaki ders tavsiye vermeyi ele alıyor: "deberías", "te recomiendo que", "¿por qué no…?", "lo mejor es que" gibi kalıpları, tavsiyenin gücünü ayarlamayı ve bir tavsiyeye teşekkür etmeyi göreceksin.