Kısa e-posta ve mesaj yazmak

Kanca

Pazar sabahı Oya'nın yazması gereken iki şey var. Birincisi öğretmeni Blanca için birkaç satır: buluşma saatini teyit edecek ve kız kardeşini de getireceğini söyleyecek. İkincisi dil okulunun müdürüne bir e-posta: kursun sonunda bir katılım belgesi istiyor. Oya iki metne de aynı cümleyle başlamak üzere: "Hola, ¿qué tal?". Sonra duruyor. Müdürü hiç tanımıyor, Blanca ile ise dün akşam telefonda gülüşmüşlerdi. Bu iki kişiye aynı sesle yazılmaz.

Konuşurken tonun, yüzün ve gülümsemenin taşıdığı yükü yazıda kelimeler taşır. İspanyolca yazışmanın da Türkçede olduğu gibi resmî ve samimi iki kaydı vardır ve her birinin kendi selamlama, giriş ve kapanış kalıpları bulunur. Bu derste bir e-postanın iskeletini, samimi mesajın kısa kalıplarını, İspanyolcadaki bir noktalama farkını ve mesajlaşmada sık görülen kısaltmaları göreceksin.

Anlatım

Resmî bir e-postanın iskeleti

Resmî bir e-posta sabit bir sırayı izler ve okuyan kişi her şeyi o sırada bulmayı bekler. En üstte "asunto" (konu) satırı durur ve e-postanın ne hakkında olduğunu birkaç kelimeyle söyler: "Asunto: Certificado de asistencia". Sonra selamlama gelir. Alıcının adını biliyorsan "Estimado señor López:" ya da "Estimada señora Ruiz:" yazılır; kısaltmayla "Estimado Sr. López:", "Estimada Sra. Ruiz:". Adını bilmiyorsan "Estimados señores:" ya da "A quien corresponda:" kullanılır.

Giriş cümlesi e-postanın amacını hemen söyler: "Le escribo para…" (Size … için yazıyorum) ya da biraz daha resmî "Me pongo en contacto con usted para…". İstek "¿Podría…?" ile kibarlaşır: "¿Podría enviarme un certificado?". Bir belge eklediysen "Le adjunto…" (Ekte … gönderiyorum) dersin. Kapanışta önce bir beklenti cümlesi, sonra bir veda gelir: "Quedo a la espera de su respuesta" (Cevabınızı bekliyorum), ardından "Un saludo cordial", "Saludos cordiales" ya da daha resmî "Atentamente", en altta da adın.

Samimi bir mesaj

Arkadaşa ya da tanıdık birine yazarken hem selamlama hem kapanış kısalır. Başta "¡Hola, Blanca!", "Hola, ¿qué tal?" ya da yalnız adı yazılır; mektupta "Querida Blanca:" da kullanılır. Amaç "Te escribo para…" ile ya da doğrudan söylenir: "Te confirmo que…" (…olduğunu teyit ediyorum). Kapanışta "Un abrazo" (Sarılıyorum, sevgiler), "Un beso" ya da "Besos", "Hasta pronto", "Nos vemos" gibi ifadeler bulunur.

"Querido" ve "querida" yalnız gerçekten yakın olduğun kişilere yazılır; tanımadığın birine "Querido señor" demek aşırı samimi kaçar. "Un beso" da İspanya'da arkadaşlar arasında olağandır, ama iş ilişkisinde kullanılmaz.

Kısa ve açık tutmak

İyi bir kısa mesaj tek bir konuyu anlatır ve okuyana ne yapması gerektiğini söyler. Soru varsa açık sorulur: "¿Te viene bien el martes?". Bir bilgi teyit ediliyorsa ayrıntı tekrarlanır: "el martes, a las nueve, en la estación". İspanyolca yazıda soru ve ünlem işaretleri cümlenin başında ters olarak da yazılır ("¿", "¡"); mesajlaşmada bu baştaki işaret sık sık atlanır, ama resmî bir e-postada her zaman yazılır.

Mesajlaşma kısaltmaları

Telefonla hızlı yazarken İspanyolca konuşanlar da sesli harfleri atar ya da kelimeyi bir harfe indirir. Bunları okuyabilmen yararlıdır; resmî yazıda ise hiçbiri kullanılmaz.

"X" harfi burada çarpma işaretinin adı olan "por" yerine geçer; bu yüzden "xq" "porque" okunur. Gülme sesi "jajaja" diye yazılır, çünkü İspanyolcada "j" Türkçedeki "h" gibi okunur.

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçede resmî bir e-posta "Sayın Ahmet Bey," diye başlar ve hitaptan sonra virgül konur. İspanyolcada aynı yerde iki nokta vardır: "Estimado señor López:". Türkçedeki "Sayın" ile İspanyolcadaki "Estimado" aynı resmî tonu taşır, ama İspanyolcada sıfat alıcının cinsiyetine göre "estimado" ya da "estimada" olur. Türkçedeki "Saygılarımla" kapanışının en yakın karşılığı "Atentamente"dir; biraz daha sıcak "Saygılar" için "Un saludo cordial" seçilir.

Türkçede e-postalar sık sık "Kolay gelsin" ya da "İyi çalışmalar" gibi kalıplarla açılır veya kapanır. Bu kalıpların İspanyolcada birebir karşılığı yoktur; çevirmeye çalışmak yerine doğrudan amaca geçmek ("Le escribo para…") ve sade bir veda ("Un saludo") yazmak doğaldır.

Kısaltmalarda iki dil aynı yolu izler. Türkçede "slm" (selam), "tmm" (tamam), "nbr" (ne haber) yazılır; İspanyolcada da "tb", "bn", "xfa". İkisinde de sesli harfler düşer ve sessiz harfler kelimenin iskeletini taşır. Fark gülme sesindedir: Türkçe "hahaha", İspanyolca "jajaja".

Örnekler

İlk dört örnek Oya'nın okul müdürüne yazdığı e-postanın satırları, son dört örnek arkadaşlar arasındaki mesajlardan alınmış.

İkinci örnekte selamlamadan sonra iki nokta var; üçüncü örnek amacı ilk cümlede söylüyor ve "¿Podría…?" ile kibar bir istek kuruyor. "Enviármelo" kelimesinde iki zamir fiile bitişmiş; bu yapıyı şimdilik kalıp olarak oku. Beşinci örnek aynı "te escribo para" girişini samimi kayıtta kullanıyor. Altıncı ve yedinci örneklerdeki kısaltmalar okunurken tam kelime olarak söylenir: "también", "porque".

Örnek diyalog

Pazar sabahı Oya ile Blanca arasında bir mesajlaşma. Mesajlar kısa, kısaltmalı ve samimi; Blanca yine "tú" kullanıyor.

Oya'nın ilk mesajı tek bir işi yapıyor: saati ve yeri tekrar ederek teyit istiyor. Blanca'nın ilk mesajında baştaki "¡" atlanmış; mesajlaşmada bu çok olağandır. "Tb", "jaja" ve "bss" kısaltmaları bu kaydın işaretidir; aynı kelimeler okul müdürüne yazılan e-postada yer almaz. "No hace falta" (gerek yok), bir teklifi kibarca geri çevirmenin kısa bir yoludur.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. Örnek cevap: "Asunto: Precio de una habitación doble" / "Estimados señores:" / "Les escribo para preguntar el precio de una habitación doble para el 10 de mayo."
2. Örnek cevap: "Quedo a la espera de su respuesta. Atentamente, (adın)"
3. "También voy a la playa el fin de semana porque tengo tiempo. Besos." ("Ben de hafta sonu sahile gidiyorum çünkü vaktim var. Öptüm.")
4. Örnek cevap: "¡Hola, Nuria! Te confirmo: el sábado a las siete en la plaza, ¿vale? Un abrazo"

Özet kartı

1. Konu: Asunto: …
2. Resmî selamlama: Estimado señor / Estimada señora …: ; Estimados señores: ; A quien corresponda: (iki nokta!)
3. Resmî giriş ve istek: Le escribo para… ; Me pongo en contacto con usted para… ; ¿Podría…? ; Le adjunto…
4. Resmî kapanış: Quedo a la espera de su respuesta. Un saludo cordial / Saludos cordiales / Atentamente.
5. Samimi: ¡Hola, …! / Querida …: ; Te escribo para… ; Te confirmo que… ; Un abrazo, Un beso, Besos, Hasta pronto, Nos vemos.
6. Kısaltmalar: q, xq, tb, xfa, bn, finde, bss, jajaja — yalnız samimi mesajda.
7. "¿" ve "¡" resmî yazıda her zaman başta da yazılır.

Sonraki derse köprü

Kısa mesaj bir planı kurar: saat, yer, kim geliyor. Tatilden dönen birinin yazdığı uzun mesaj ise olmuş bitmiş bir şeyi anlatır: nereye gidildi, neler yapıldı, hava nasıldı, en çok ne özlenecek. Böyle bir metin iki geçmiş zamanı aynı paragrafta yan yana kullanmayı gerektirir. Sıradaki ders geçmiş bir tatili anlatmayı ele alıyor: olayları sırayla aktarmayı, yerleri ve havayı betimlemeyi ve bir tatil hakkındaki duygularını ifade etmeyi göreceksin.