Ev ve eşyalar

Kanca

Kerem Valencia'da kiralık bir daire arıyor ve emlak danışmanı Pilar onu boş bir dairede gezdiriyor. Pilar her odaya girdiğinde iki tür cümle kuruyor. Önce odada ne olduğunu söylüyor: "Aquí hay un sofá y dos sillas." Burada bir kanepe ve iki sandalye var. Sonra o eşyanın nerede durduğunu gösteriyor: "El sofá está delante de la ventana." Kanepe pencerenin önünde.

Bir evi anlatmak için iki şeye ihtiyacın var: odaların ve eşyaların adlarına ve onları birbirine göre yerleştiren küçük kalıplara. Bu derste ikisini birlikte öğrenecek, bir de bu kelimelerin İspanyolca konuşulan ülkeler arasında nasıl değiştiğini göreceksin.

Anlatım

Odalar

Evin bölümlerinin çoğu kısa ve sık kullanılan kelimelerdir: "la cocina" (mutfak), "el baño" (banyo), "el dormitorio" (yatak odası), "el salón" (oturma odası), "el comedor" (yemek odası), "el pasillo" (koridor), "el balcón" (balkon). Yatak odası için "la habitación" ve "el cuarto" da çok kullanılır; bu iki kelime genel olarak "oda" anlamına da gelir.

"Casa" kelimesi hem "ev" binasını hem de "yuva" anlamındaki evi karşılar. Artikelsiz kullanıldığında kişinin kendi evini anlatır: "Estoy en casa" (Evdeyim), "Vuelvo a casa" (Eve dönüyorum). "En la casa" dersen belirli bir binadan söz etmiş olursun: "En la casa de Pilar hay un jardín" (Pilar'ın evinde bir bahçe var).

Eşyalar

Oturma odasında "el sofá" (kanepe), "la mesa" (masa), "la silla" (sandalye), "la lámpara" (lamba) ve "la estantería" (kitaplık, raf) bulunur. Yatak odasında "la cama" (yatak) ve "el armario" (dolap, gardırop) vardır. Mutfakta "la nevera" (buzdolabı), "el horno" (fırın) ve "la lavadora" (çamaşır makinesi) durur; banyoda "la ducha" (duş) ve "el espejo" (ayna) bulunur. Her evde "la puerta" (kapı) ve "la ventana" (pencere) vardır.

Bu kelimeleri her zaman artikelleriyle öğren. Cinsiyet çoğu zaman sondan tahmin edilebilir, ama "el sofá" gibi istisnalar da vardır; artikeli kelimeyle birlikte ezberlemek, sonradan sıfat uyumunda işini kolaylaştırır: "un sofá cómodo", "una cama cómoda".

Önce "hay", sonra "estar"

A1.23'te "hay" ile "estar" arasındaki ayrımı görmüştün. Bir evi anlatırken bu ayrım doğal bir sıra oluşturur. Bir odayı ilk kez tanıtırken içinde ne olduğunu "hay" ile söylersin: "En el dormitorio hay una cama y un armario." Söz konusu eşya artık bilindiği için onun yerini söylerken "estar" kullanırsın: "La cama está al lado de la ventana." Birinci cümle yeni bilgiyi getirir, ikincisi o bilgiyi odaya yerleştirir.

Yer bildiren kalıplar

Eşyaları birbirine göre yerleştirmek için "estar" ile birlikte şu kalıpları kullanırsın:

Bu kalıpların hepsi "de" ile biter. Arkasından "el" geldiğinde "de" onunla kaynaşır ve "del" olur; "a + el = al" kuralının ikizidir: "al lado del sofá", "enfrente del dormitorio". Dişi ya da çoğul artikellerle birleşme olmaz: "al lado de la ventana", "delante de los armarios".

Ülkeden ülkeye değişen ev kelimeleri

Bazı ev kelimeleri bölgeye göre değişir. Daire İspanya'da "el piso", Meksika, Arjantin ve Peru'da "el departamento", Kolombiya ve Venezuela'da "el apartamento"dur. Buzdolabı İspanya'da "la nevera" ya da "el frigorífico", Arjantin ve Uruguay'da "la heladera", Meksika'da çoğunlukla "el refrigerador"dır. Oturma odası İspanya'da genellikle "el salón", Latin Amerika'nın büyük bölümünde "la sala" diye anılır. Hepsi her yerde anlaşılır; yalnız hangisini kullandığın, nerede öğrendiğini belli eder.

Türkçe ile karşılaştırma

Yer bildirirken iki dil aynı fikri kullanır: bir şeyin yerini, başka bir şeyin bir "yanı" ya da "üstü" olarak anlatmak. Türkçede "yan", "üst", "alt", "ön", "arka" birer isimdir ve iyelik ile bulunma eki alır: "masa-nın üst-ün-de". İspanyolcada da "al lado de" kalıbının içinde "lado" (yan) adında bir isim vardır; kelimesi kelimesine "-in yanında" demektir. İki dil aynı zihinsel resmi çizer.

Fark, parçaların sırasındadır. Türkçe önce yer alınan nesneyi, sonra ilişkiyi söyler: "masanın üstünde". İspanyolca önce ilişkiyi, sonra nesneyi söyler: "encima de la mesa". Türkçe konuşan, kelimeleri kafasında sıraladığı hâliyle aktarırsa "la mesa encima" gibi bir diziliş çıkar. Türkçedeki "-nın ... -de" çerçevesinin İspanyolcada "… de" ile başlayıp nesneyle bittiğini hatırlamak bu hatayı önler.

"Evde" ile "evimde" arasındaki ayrım da iki dilde benzer biçimde yapılır. Türkçe "evdeyim" dediğinde kendi evini kasteder, iyelik eki eklemez. İspanyolca da artikel koymadan "en casa" der. Başka birinin evinden söz ederken iki dil de bu kısalığı bırakır: "Pilar'ın evinde", "en la casa de Pilar".

Örnekler

Her cümlede önce eşyayı bul, sonra onu yerleştiren kalıbı ve "de"nin arkasındaki artikeli.

İkinci, dördüncü ve beşinci örneklerde "de" ile "el" birleşip "del" olmuş. Altıncı örnekte "casa" artikelsiz geldiği için konuşanın kendi evini anlatıyor. Yedinci örnek, var olup olmadığı bilinmeyen bir eşyayı "hay" ile soruyor.

Örnek diyalog

Kerem, Valencia'da emlak danışmanı Pilar ile bir daireyi geziyor. İlk kez görüştükleri için birbirlerine "usted" diyorlar. Pilar İspanyalı olduğu için bu ülkede yaygın ev kelimelerini kullanıyor.

Pilar her odayı "hay" ile açıp eşyaların yerini "estar" ile veriyor. Kerem'in "¿Dónde está?" sorusu, varlığı belli olan mutfağın yerini soruyor; "¿Cuántos dormitorios hay?" sorusu ise sayısı bilinmeyen odaları. Pilar'ın "Tiene nevera" cümlesinde özne mutfak: İspanyolcada bir odanın bir eşyaya "sahip olduğu" da söylenebilir. Mutfakta "nevera" demesi, İspanya'da öğrenildiğini gösteriyor.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. "La lámpara está encima de la mesa." "El gato está debajo del sofá." "El baño está al lado de la cocina."
2. Örnek cevap: "En mi salón hay un sofá y una lámpara. La lámpara está al lado del sofá."
3. "Las llaves están en casa, detrás de la puerta."
4. Üçü de "buzdolabı" demektir. "Heladera" Arjantin ve Uruguay'da, "frigorífico" İspanya'da, "refrigerador" Meksika'da daha sık kullanılır.

Özet kartı

1. Odalar: la cocina, el baño, el dormitorio, el salón, el comedor, el pasillo, el balcón.
2. Eşyalar: la cama, el armario, el sofá, la mesa, la silla, la nevera, el horno, la lavadora.
3. Ev kelimelerini artikelleriyle öğren: el sofá, la lámpara.
4. Odayı "hay" ile tanıt, eşyanın yerini "estar" ile ver.
5. Yer kalıpları: encima de, debajo de, al lado de, delante de, detrás de, enfrente de, dentro de, entre … y …
6. "De + el = del": al lado del sofá.
7. Kendi evin artikelsiz söylenir: en casa, a casa.
8. Bölgesel kelimeler: piso / departamento / apartamento, nevera / heladera / refrigerador.

Sonraki derse köprü

Kerem daireyi tuttu ve boş buzdolabını doldurması gerekiyor. Sıradaki ders yiyecek ve içecek kelimelerini ele alıyor. Orada günün öğünlerinin adlarını, "comida" kelimesinin hem yemek hem de öğün anlamına gelişini ve patates ya da meyve suyu gibi en gündelik şeylerin bile İspanya ile Latin Amerika'da farklı kelimelerle söylendiğini göreceksin.