I wish ve If only: şimdiki dilekler

Merak sorusu

Salı sabahı Zeynep, annesinin balkonunda kahvesini içiyor. Aşağıda deniz, uzakta vapurlar, hava ılık ve güneşli. Telefonunda Londra'nın hava durumu açık: yağmur, on bir derece. Sophie'ye bir fotoğraf gönderiyor ve altına yazıyor: "I wish London had this view. I wish I could stay here another week!" Sophie'nin cevabı hemen geliyor: "If only! It's pouring here. I wish it would stop raining for just one day."

İki arkadaşın cümleleri bugüne dair dileklerdi: şu anda gerçek olmayan, ama olmasını istedikleri şeyler. Londra'da bu manzara yok; Zeynep bir hafta daha kalamıyor; Londra'da yağmur durmuyor. Dikkat çekici olan, bu dileklerin geçmiş zaman biçimiyle kurulmasıydı: "had", "could", "would". Türkçede aynı dilekler "keşke" ile başlar: "Keşke Londra'da bu manzara olsa." Şimdi bugüne dair dilekleri İngilizcede nasıl kuracağını öğrenelim.

Anlatım

I wish + geçmiş zaman

Bugüne dair gerçek olmayan bir durumu dilemek için "I wish" ve geçmiş zaman kullanılır: "I wish London had this view." "I wish I lived closer to my parents." Fiil geçmiş biçimde, ama anlam bugüne ait. Bu, second conditional'daki mantığın aynısıdır: geçmiş biçim, gerçeklikten bir adım uzaklığı gösterir. "Be" fiilinde, özellikle resmî ya da özenli dilde, bütün kişilerle "were" kullanılır: "I wish I were taller." "I wish it were Saturday." Günlük konuşmada "was" da sık duyulur: "I wish it was Saturday."

I wish I could: yetenek ve imkân

Bugün yapamadığın bir şeyi dilemek için "I wish I could" kullanılır: "I wish I could stay another week." "I wish I could speak Italian." Burada "could", "can" fiilinin geçmiş biçimi olarak gerçek dışı bir imkânı anlatır. Yetenek de olabilir, izin ya da fırsat da.

I wish + would: değişmesini istediğin şey

"Would" ile kurulan dilek farklı bir iş görür: başka birinin ya da bir durumun değişmesini istediğini, çoğu zaman da bundan rahatsız olduğunu anlatır. "I wish it would stop raining." "I wish you would call me more often." Burada konuşan kişi durumu kontrol edemiyor ve bir değişiklik bekliyor. Bu yüzden "I wish I would…" gibi bir cümle kurulmaz. Kendi davranışını değiştirmek istiyorsan "I wish I could" ya da geçmiş zaman kullanırsın: "I wish I could get up earlier", "I wish I didn't eat so much chocolate."

If only: daha güçlü bir dilek

"If only", "I wish" ile aynı yapıyı kullanır, ama daha güçlü, daha duygusal bir dilek anlatır: "If only I had more time!" "If only it would stop raining!" Çoğu zaman ünlem gibi söylenir. Tek başına bir cevap olarak da kullanılabilir: Zeynep'in dileğine Sophie "If only!" diye karşılık verdi, yani "Keşke öyle olsa!" Bu kısa cevap, konuşmada çok sık duyulur.

Wish ile hope arasındaki fark

"Hope" gerçekleşebilecek bir şeyi umar ve normal zamanlarla kurulur: "I hope the weather is nice tomorrow." "Wish" ise gerçek olmayan ya da olması zor bir şeyi diler: "I wish the weather were nice today", ama değil. Birine iyi dileklerde bulunurken de "hope" kullanılır: "I hope you feel better soon." Kısacası umut gerçekçidir, dilek ise hayale yakındır.

Türkçe köprüsü

Türkçede bugüne dair dilekler "keşke" ve "-se" ekiyle kurulur: "Keşke aileme yakın yaşasam" → "I wish I lived closer to my parents." "Keşke bir hafta daha kalabilsem" → "I wish I could stay another week." Türkçedeki "-se" eki, İngilizcedeki geçmiş biçimin yaptığı işi görür: dileğin gerçek olmadığını gösterir.

İki dil arasındaki fark biçimdedir. Türkçe dilek kipini ayrı bir ekle kurar; İngilizce ise geçmiş zaman biçimini ödünç alır. Bu yüzden Türkçe konuşanlar İngilizcede bazen şimdiki zamanı kullanır: "I wish I live closer." Oysa dilek bugüne ait olsa bile fiil geçmiş biçimde olmalıdır: "I wish I lived closer." Geçmiş biçim burada zamanı değil, gerçek dışılığı taşır.

"Keşke yağmur dursa" gibi başka birine ya da bir duruma yönelik dilekler, İngilizcede "would" ile kurulur: "I wish it would stop raining." Türkçede bu ayrım yoktur; hem kendi durumun hem de başkasının davranışı için aynı "keşke … -se" kullanılır. İngilizcede ise değişmesini beklediğin şey senin dışındaysa "would" seçilir.

Gerçek hayattan örnekler

Öğlen Zeynep, Edith'i arıyor. Edith bahçesinden konuşuyor ve sesi biraz üzgün.

Edith'in üç dileği üç farklı yapıyı gösterdi: "didn't hurt" bugünkü bir durumu, "were here" Zeynep'in yokluğunu, "If only I were" ise daha güçlü, biraz hüzünlü bir dileği anlattı.

Gece yarısına doğru Ryan yazıyor. Haziran yaklaştıkça heyecanı artıyor.

Sık yapılan hata

"Would" yapısını kendi davranışın için kullanmak da sık görülür: "I wish I would speak Italian." Kendi yeteneğin ya da durumun için "could" ya da geçmiş zaman seçilir: "I wish I could speak Italian." "Would" yalnızca başka birinin ya da bir durumun değişmesini istediğinde kullanılır. Bir de "wish" ile "hope" karışmasın: "I wish you have a good trip" değil, "I hope you have a good trip."

Mini alıştırma

1. "Keşke daha büyük bir evim olsa" cümlesini İngilizceye çevir.
2. "Keşke gitar çalabilsem" cümlesini "could" ile kur.
3. "Keşke komşum müziği kıssa" cümlesini "would" ile kur.
4. "I wish I would have more space in my flat" cümlesini düzelt.
5. "I wish you feel better soon" cümlesindeki hatayı bul.

Cevaplar

1. I wish I had a bigger house.
2. I wish I could play the guitar.
3. I wish my neighbour would turn the music down.
4. I wish I had more space in my flat.
5. Birine iyi dilekte bulunurken "hope" kullanılır: I hope you feel better soon.

Sesli tekrar görevi

Özet kartı

1. I wish + geçmiş zaman: bugüne dair gerçek olmayan durum; I wish I lived closer to my parents.
2. Be fiilinde were: I wish I were taller; günlük konuşmada was da duyulur.
3. I wish I could: bugün yapamadığın şey; I wish I could stay another week.
4. I wish + would: başkasının ya da bir durumun değişmesi; I wish it would stop raining; "I wish I would" değil.
5. If only: daha güçlü dilek; If only I had more time!
6. Türkçedeki "keşke … -se" = I wish + geçmiş zaman; gerçekleşebilecek şeyler için hope.

Sonraki derse köprü

Gece yatmadan önce Zeynep, bu yolculuğu düşünüyor ve bazı şeylere hayıflanıyor. Keşke İzmir'e daha sık gelseydi; keşke geçen yıl ailesinin yıl dönümünü kaçırmasaydı; keşke bavulunu daha dikkatli hazırlasaydı. Bu kez dilekler bugüne değil, değiştirilemeyecek bir geçmişe yöneliyor. Geçmişe dair pişmanlıkları "I wish" ile anlatmak için fiil bir adım daha geriye gider. Sıradaki derste geçmişe dair pişmanlığı "I wish" ile anlatmayı öğreneceksin.