Future Perfect

Merak sorusu

Cuma öğleden sonra uçak Alpler'in üzerinde. Zeynep dizüstü bilgisayarını açmış, yapılacaklar listesine bakıyor. Uçuş dört saat sürüyor; iniş saatine kadar ne kadarını bitirebilir? Kendi kendine İngilizce düşünüyor, çünkü listesi İngilizce: "By the time we land, I'll have answered both emails. I'll have finished the slides, too. But I won't have started Maya's sketches yet." Yanındaki yolcu, yaşlı bir İngiliz kadın, ekrana göz atıp gülümsüyor: "You'll have earned your holiday by then!"

Zeynep'in cümleleri gelecekteki bir ana, uçağın iniş anına bakıyordu, ama o saatte devam eden işlere değil, o saate gelindiğinde tamamlanmış olacaklara. E-postalar cevaplanmış, sunum tamamlanmış olacak; çizimler ise henüz başlamamış olacak. İngilizcede bu bakış için "will have" ve fiilin üçüncü hâli kullanılır; bu yapıya Future Perfect denir. Türkçede karşılığı "-miş olacak": "bitirmiş olacağım". Şimdi geleceğe, bir son tarih gibi bakan bu zamanı tanıyalım.

Anlatım

Yapı: will have + üçüncü hâl

Future Perfect, "will have" ve fiilin üçüncü hâliyle kurulur: "I'll have finished", "She'll have left", "They'll have arrived". Olumsuzda "won't have": "I won't have started." Soru kurarken yardımcı fiil öne alınır: "Will you have finished by six?" Konuşmada "will have" çoğu zaman kısalır ve zayıflar: "I'll have finished" hızlı söylenince "ayl əv finişt" gibi duyulur. Bu yüzden dinlerken "have" sözcüğünü kaçırmak kolaydır; üçüncü hâl, yapıyı tanımanın en güvenilir ipucudur.

Son tarihe kadar bitmiş olan

Future Perfect'in özü, gelecekteki bir noktayı bir son tarih gibi kullanmaktır. O noktaya gelindiğinde bir iş çoktan tamamlanmış olacaktır: "By Friday, I'll have finished the report." "By 2030, the new bridge will have been built." İkinci örnekte edilgen yapı da işin içine girdi: "will have been built".

Son tarihi göstermek için en sık "by" kullanılır: "by six", "by Friday", "by the end of the year". "By the time" ise bir cümleyle son tarih kurar ve arkasından geniş zaman gelir: "By the time you arrive, I'll have cooked dinner." Böylece son tarih bir saat değil, bir olay olur.

Future Continuous ile karşılaştırma

İki gelecek zamanı yan yana koymak farkı netleştirir. "At six, I'll be making the salad": saat altıda salata hazırlama işi sürüyor olacak. "By six, I'll have made the salad": saat altıya gelindiğinde salata çoktan hazır olacak. Birincisi anın içine, ikincisi anın öncesine bakar.

Süre ile: will have + for

Future Perfect, bir sürenin gelecekteki bir noktada ne kadar olacağını da anlatır: "Next year, Edith will have lived in her house for fifty-six years." "By December, Sophie will have worked for the same company for five years." Bu cümlelerde durum hâlâ sürüyor olsa bile, gelecekteki bir noktadan geriye bakılarak toplam süre ölçülür.

Türkçe köprüsü

Türkçede Future Perfect'in karşılığı "-miş olacak" yapısıdır: "Cumaya kadar raporu bitirmiş olacağım" → "By Friday, I'll have finished the report." Burada "-miş" eki işin tamamlandığını, "olacak" ise bu tamamlanmışlığın gelecekte geçerli olacağını gösterir; İngilizcede "have finished" tamamlanmayı, "will" geleceği taşır.

Asıl tuzak, Türkçedeki "-e kadar" ifadesindedir. Türkçede "cumaya kadar" iki farklı anlama gelebilir: "cuma gelmeden önce bir noktada" ya da "cuma gününe dek sürekli". İngilizcede bu iki anlam iki ayrı sözcükle verilir. Bir son tarih için "by": "By Friday, I'll have finished." Bir sürenin bitişi için "until": "I'll be in İzmir until Friday."

Bu yüzden "Cumaya kadar bitireceğim" cümlesi "until Friday" değil, "by Friday" ile kurulur. "I'll have finished until Friday" yanlıştır; "until" bir işin ne zamana dek sürdüğünü anlatır, bitme noktasını değil.

Gerçek hayattan örnekler

Uçakta yanındaki kadın, adının Margaret olduğunu söylüyor ve kendi planından bahsediyor. İzmir'deki kızını ziyarete gidiyor.

Margaret'in cümlelerinde Future Perfect iki farklı iş gördü: "will have lived … longer" bir süreyi, "will have learned" ise bir birikimi gelecekteki bir noktadan ölçtü.

İndikten sonra Zeynep, Sophie'ye kısa bir mesaj atıyor. Mesaj günlük dilde, ama zaman seçimi yine özenli.

Sık yapılan hata

"By the time" arkasına gelecek zaman koymak da sık görülür: "By the time you will arrive, I'll have left." Doğrusu: "By the time you arrive, I'll have left." Zaman ve koşul bağlaçlarının arkasında, "when" ve "if" gibi, "by the time" da geniş zaman alır.

Mini alıştırma

1. "Saat sekize kadar evi temizlemiş olacağım" cümlesini İngilizceye çevir.
2. Boşluğu "by" ya da "until" ile doldur: "I'll stay here ___ Sunday."
3. "By the time he will come, we'll have eaten" cümlesini düzelt.
4. "At nine I'll be having dinner" ile "By nine I'll have had dinner" arasındaki fark nedir?
5. "Gelecek ay burada on yıldır çalışıyor olacağım" cümlesini Future Perfect ve "for" ile kur.

Cevaplar

1. I'll have cleaned the house by eight.
2. I'll stay here until Sunday.
3. By the time he comes, we'll have eaten.
4. İlkinde saat dokuzda yemek sürüyor olacak; ikincisinde saat dokuza gelindiğinde yemek çoktan bitmiş olacak.
5. Next month, I'll have worked here for ten years.

Sesli tekrar görevi

Ardından henüz bitmemiş olacak bir işi olumsuzla söyle: "But I won't have painted the kitchen yet." Sonra bir süreyi ölç: "In September, I'll have lived in this city for three years." Son olarak "by" ve "until" farkını gösteren iki cümle kur: "I'll be at work until six. By six, I'll have finished everything." Kaydını dinlerken üçüncü hâlleri net söylediğinden emin ol.

Özet kartı

1. Future Perfect: will have + üçüncü hâl; I'll have finished, won't have started, Will you have finished?
2. Gelecekteki bir son tarihe kadar tamamlanmış iş: By Friday, I'll have finished the report.
3. By + zaman ya da by the time + geniş zaman: By the time we land, I'll have answered both emails.
4. Future Continuous anın içine, Future Perfect anın öncesine bakar: at six I'll be making the salad / by six I'll have made it.
5. Süre ölçmek: Next year, Edith will have lived in her house for fifty-six years.
6. Türkçedeki "-miş olacak" = will have + V3; "-e kadar" son tarihse by, süreyse until.

Sonraki derse köprü

İzmir havalimanında bagaj bandı boşalıyor, ama Zeynep'in bavulu ortada yok. Babası etrafa bakıyor ve bir tahmin yürütüyor; Zeynep de İngilizce düşünerek olasılıkları sıralıyor: bavul Londra'da kalmış olmalı, yanlış uçağa konmuş olamaz, belki de biri yanlışlıkla almıştır. Geçmişte ne olduğunu kesin bilmediğinde, eldeki ipuçlarından sonuç çıkarmanın İngilizcede özel kalıpları var. Sıradaki derste "must have" ve "can't have" ile geçmişe dair çıkarım yapmayı öğreneceksin.