Tekrar — Metin Kurmak

Merak sorusu

Bir hafta sonra, cumartesi öğleden sonra "Signs of Our Street" sergisi açılıyor. Toplum merkezinin duvarlarında eski tabelalar asılı: bir fırının tahta tabelası, bir ayakkabıcının yaldızlı harfleri, Mrs Patel'in dükkânından gelen el yapımı levhanın fotoğrafı. Kapıda Zeynep'in mavi afişi, masada broşürler. Helen mikrofona yaklaşıyor ve kısa bir konuşma yapıyor; Zeynep de kalabalığın arasında dolaşıp broşürün sonuna eklemek için notlar alıyor.

Bu açılış gününün konuşmalarında ve yazılarında son modülün bütün araçları iş başında. Karşıtlıklar bağlanıyor, sebepler ve amaçlar açıklanıyor, insanlara virgüllerle ek bilgiler ekleniyor, cümleler participle clauses ile kısalıyor, bir iki fikir vurgulu "do" ile güçleniyor ve hepsi akıcı paragraflarda buluşuyor. Bu tekrar, sergi gününü bir metin atölyesi gibi izliyor.

Anlatım

Helen'in konuşması: zıtlık ve sebep

Helen konuşmasına bir karşıtlıkla başlıyor: "Although most of these shops closed long ago, their signs still tell our story." Ardından bir sebep ekliyor: "We chose this theme because so many of you brought us photos after the last exhibition." Sonra bir amacı açıklıyor: "We've put the signs at eye level so that children can read them too." Üç cümlede üç farklı bağ vardı. "Although" iki cümle arasında bir zıtlık, "because" bir sebep, "so that" ise farklı bir öznenin, çocukların, yapabileceği bir şeyi anlatan bir amaç kurdu.

Tanıtımlar: virgüllü sıfat cümleleri

Helen sonra birkaç kişiye teşekkür ediyor: "I'd like to thank Edith, whose photos started this whole idea, and Frank, who lent us his grandfather's bakery sign." Virgüller arasındaki bilgiler, zaten tanınan iki kişiye birer ayrıntı ekledi. Konuşmanın sonunda bir olayı ve sonucunu tek cümlede bağlıyor: "More than fifty people offered to help, which made my job very easy."

Broşür notları: participle clauses

Zeynep broşürün sonuna eklemek için notlar alıyor ve cümlelerini kısa tutuyor: "Walking past the old shoe shop sign, many visitors stopped to share a memory." "Painted by hand in 1962, Mrs Patel's sign is the oldest in the room." Birinci cümle aynı anda olan iki işi, ikincisi edilgen bir bilgiyi, tek bir fiil biçimiyle kısalttı.

Kalabalıktan sesler: vurgulu do

Kalabalığın içinde Maya, Helen'e bir fikir veriyor: "You know, people do love these old signs. We should do a walking tour next year!" Frank ise dedesinin tabelasını gösterirken gülüyor: "I did tell you it was heavy!" Birinci cümle bir fikri güçlendirdi, ikincisi daha önce söylenmiş bir şeyi teyit etti.

Türkçe köprüsü

Açılış gününün cümlelerini Türkçe düşündüğünde, modülün bütün köprülerini bir arada görürsün. "Dükkânların çoğu kapanmış olsa da" cümlesindeki "-sa da" eki "although" ile, "fotoğraf getirdiğiniz için" cümlesindeki "-diği için" "because" ile, "çocuklar da okuyabilsin diye" cümlesindeki "-sın diye" ise "so that" ile karşılandı.

"Fotoğrafları bu fikri başlatan Edith" gibi Türkçede ismin önüne gelen bilgi, İngilizcede ismin arkasına, virgüllerin arasına taşındı: "Edith, whose photos started this whole idea". "Eski ayakkabıcının tabelasının önünden geçerken" gibi bir zarf-fiil ise "Walking past the old shoe shop sign" oldu ve özne kuralı gereği ana cümlenin öznesi de yürüyen ziyaretçiler oldu.

Maya'nın "İnsanlar bu eski tabelaları gerçekten seviyor" cümlesindeki "gerçekten", İngilizcede vurgulu bir "do" ile verildi. Türkçenin ses tonuyla ve bir sözcükle yaptığı vurguyu, İngilizce bir yardımcı fiille görünür kıldı.

Gerçek hayattan örnekler

Akşam Zeynep, broşürün çevrimiçi sürümüne eklenecek son paragrafı yazıyor. Paragraf kısa ama yoğun.

Zeynep'in son paragrafında modülün dört aracı birlikte çalıştı: "Finally" bir geçiş ifadesi, "Despite the cold weather" isimli bir zıtlık, "Having heard so many stories" önce biten bir iş ve paragrafın tek bir fikre, teşekküre ve bağa, odaklanması.

Ryan, broşürü okuduktan sonra Zeynep'e kısa bir mesaj atıyor. Mesajında bile modülün iki aracı saklı.

Sık yapılan hata

Modülün diğer tuzakları da bir sergi gününde kolayca ortaya çıkar. "Despite it was cold" yerine "Despite the cold" ya da "Although it was cold"; "Frank who lent us his sign" yerine virgüllü "Frank, who lent us his sign,"; "due to so many people came" yerine "because so many people came"; "She does loves it" yerine "She does love it".

Mini alıştırma

1. "Yağmura rağmen sergi kalabalıktı" cümlesini "despite" ile çevir.
2. "Herkes görebilsin diye tabelaları yükseğe astık" cümlesini farklı özneli bir amaç yapısıyla çevir.
3. İki cümleyi virgüllü bir sıfat cümlesiyle birleştir: "Mr Hill ran the bakery. He was Frank's grandfather."
4. "After she finished the brochure, she sent it to Helen" cümlesini "having" ile kısalt.
5. "I liked the exhibition" cümlesini vurgulu hâle getir.

Cevaplar

1. Despite the rain, the exhibition was crowded.
2. We hung the signs high so that everyone could see them.
3. Mr Hill, who ran the bakery, was Frank's grandfather.
4. Having finished the brochure, she sent it to Helen.
5. I did like the exhibition!

Sesli tekrar görevi

Üçüncü paragrafta bir participle clause ve bir sebep ya da amaç cümlesi kullan: "Leaving the hall, I realised…", "…so that my friends could join." Son olarak bir cümleyi vurgulu "do" ile güçlendir. Dinlerken paragrafların birbirine karışmadığını kontrol et ve aralarında kısa bir duraklama yap.

Özet kartı

1. Zıtlık araçları: tam cümle için although, isim için despite; iki ayrı cümle arasında however.
2. Sebep için because ya da due to; amaç için to, farklı özneyle so that.
3. Virgüllü sıfat cümleleri: Edith, whose photos started the idea; … , which made my job easy.
4. Participle clauses: Walking past…, Painted by hand in 1962…, Having heard…; özne aynı olmalı.
5. Vurgulu do: People do love these signs; I did tell you!
6. Paragraf akışı: her paragrafa bir fikir, gönderme sözcükleri, ölçülü geçiş ifadeleri.

Sonraki derse köprü

Sergiden sonra Ryan, Sophie'ye günü anlatırken bir hata yapıyor: "I did a mistake in my speech at work." Sophie gülümseyerek düzeltiyor: "You made a mistake." Ryan şaşırıyor: "do" ile "make" neden bu kadar karışık? İngilizcede bazı sözcükler belirli sözcüklerle birlikte kullanılır ve bu ortaklıklar dilbilgisi kuralıyla değil, kullanımla öğrenilir. Yeni modülde kelime gücünü geliştireceksin. Sıradaki derste kelime ortaklıklarını, yani collocations yapısını öğreneceksin.