Tekrar — İletişim Becerileri

Merak sorusu

Bir ay sonra, bir cuma akşamı toplum merkezinin salonu yine dolu. Okurların oyları sayıldı ve Helen sonucu açıklamak üzere. Duvarda Zeynep'in afişi, bir tepside Mrs Patel'in kurabiyeleri, köşede on fotoğraflık küçük sergi. Helen mikrofona yaklaşıyor: "Good evening, everyone, and thank you for coming. I'm delighted to announce that seventy per cent of you voted to keep the photo corner." Salon alkışlıyor. Maya da gülümsüyor, çünkü Helen bir cümle daha ekliyor: "And every spring, we'll add a new exhibition next to it."

Bu akşam, son modülde öğrendiğin her beceri aynı salonda iş başında. Helen resmî bir konuşma yapıyor, ardından gönüllülerden kibarca yardım istiyor. Maya ile Mrs Patel sonucu tartışıyor, birbirine katılıyor ve katılmıyor. Zeynep ertesi gün bülten için kısa bir paragraf yazacak. Kalabalık salonda her kelimeyi duymak mümkün değil, ama anlamı yakalamak mümkün. Bu tekrar, o akşamı adım adım izliyor.

Anlatım

Resmî bir konuşma

Helen'in konuşması resmî ama sıcaktı: "I'm delighted to announce…", "I would like to thank all the volunteers…", "We are very grateful for your support." Kısaltmalar azdı, fiiller tek sözcüklüktü: "announce", "thank", "support". Aynı haberi sonra Sophie'ye mesajla veren Zeynep ise günlük dili seçti: "They're keeping the corner!! 70% said yes."

Kibar ricalar

Konuşmanın sonunda Helen gönüllülerden yardım istiyor: "Could someone help us set up the spring exhibition? Also, I was hoping someone might stay behind to tidy up. Would anyone mind staying?" Birinci rica "Could…?" ile kuruldu; ikincisi "I was hoping…" gibi geçmiş zamanlı, mesafeli bir kalıpla yumuşatıldı ve bir "Would anyone mind…?" sorusuyla bitti. "Mind" arkasından yine "-ing" geldi: "mind staying".

Ryan elini kaldırıyor: "I don't mind staying. Not at all!" Burada "don't mind" ricayı kabul etti.

Fikir, katılma ve itiraz

Parti sırasında Mrs Patel, Maya'ya takılıyor: "So, a permanent corner won in the end!" Maya gülüyor: "Fair point, but I think the spring exhibition was the real winner." Mrs Patel başını sallıyor: "Hmm, I'm afraid I see it differently, dear. Still, I agree that both ideas work together." İkisi de gülerek kadeh kaldırıyor.

Kısa konuşmada modülün bütün kalıpları vardı: kısmen katılma, "Fair point, but…"; fikir bildirme, "I think…"; kibar itiraz, "I'm afraid I see it differently"; ve sonunda bir uzlaşma, "I agree that…". Tartışma sertleşmeden bir orta noktada bitti.

Dinlemek ve zayıf formlar

Salon gürültülüydü ve Zeynep, Helen'in konuşmasının bazı cümlelerini kaçırdı. Ama vurgulu sözcükleri yakaladı: "delighted", "seventy", "keep", "corner", "spring". Bu beş sözcük, haberin tamamını taşıyordu. Helen'in "voted to keep" derken "to" sözcüğünü "tə" diye yutması Zeynep'i artık şaşırtmadı; o küçük sesi hemen tanıdı.

Türkçe köprüsü

Bu akşamın konuşmalarını Türkçeye çevirince modülün köprüleri bir kez daha görünür. Helen'in "I'm delighted to announce" cümlesi Türkçede "duyurmaktan mutluluk duyuyorum" gibi resmî bir kalıba denk düştü; ama Türkçede resmîyet "siz" hitabıyla da sağlanabilirken, İngilizcede "you" değişmedi ve resmîyet sözcük seçiminden geldi.

Ryan'ın "I don't mind staying" cevabı Türkçedeki "Kalmamda bir sakınca yok" anlamındaydı; Helen'in ricasına "hayır" sözcüğüyle kurulan bir "evet" oldu. Mrs Patel'in "I agree" cümlesi ise "katılıyorum" fiilinin doğrudan karşılığıydı; "I am agree" gibi bir kaymaya düşmedi.

Zeynep'in bültene yazacağı paragrafta ise Türkçe kompozisyon alışkanlığına karşı dikkat etmesi gerekiyor. Fikri sona saklamak yerine ilk cümlede söyleyecek, gerekçeleri ortada sıralayacak ve sonunda toparlayacak.

Gerçek hayattan örnekler

Ertesi sabah Zeynep, bülten için kısa bir paragraf yazıyor. Paragrafın ilk ve son cümlesi aşağıda. Ortadaki gerekçeler üç nokta ile kısaltıldı.

Paragrafta konu cümlesi fikri hemen verdi, "Firstly" ilk gerekçeyi başlattı, "That is why" ise toparladı. Zeynep yazarken resmî ama sıcak, nötr bir dil seçti; ne bir mesaj gibi kısaltmalar ne de ağır bir resmî dil kullandı.

Paragrafı Helen'e iletirken Zeynep nötr ama özenli bir üslup seçiyor. Kısaltma kullanmıyor, ama soğuk da durmuyor.

Sık yapılan hata

Aynı akşamın başka tuzakları da var. "I am agree" yerine "I agree"; resmî bir hitabın ardından günlük bir gövde yerine baştan sona aynı düzey; cümle sonundaki "for" sözcüğünü zayıflatmak yerine güçlü söylemek: "Who is it for?" Hepsi, önceki derslerde tek tek karşına çıkmıştı.

Mini alıştırma

1. "Can you carry this box?" ricasını "mind" fiiliyle yumuşat.
2. "Would you mind holding the door?" sorusuna "evet, tutarım" anlamında bir cevap ver.
3. "I think the plan isn't good" cümlesini daha doğal bir biçimde yaz.
4. "Sorry for the late reply!" cümlesini bir müdüre yazar gibi söyle.
5. Bir fikir paragrafının konu cümlesinde ne olmalıdır?

Cevaplar

1. Would you mind carrying this box?
2. Not at all! Here you are.
3. I don't think the plan is good.
4. I apologise for my late reply.
5. Konu ve yazanın fikri, açıkça ve ilk cümlede.

Sesli tekrar görevi

Ardından bir arkadaşınla kısa bir tartışma canlandır: bir fikre yarı yarıya hak ver, birine de nazikçe karşı çık. Son olarak etkinlik hakkındaki fikrini üç cümlelik bir paragrafla söyle: konu cümlesi, bir gerekçe, bir toparlama. Kaydını dinlerken küçük sözcükleri zayıflattığından ve vurgulu sözcüklerin öne çıktığından emin ol.

Özet kartı

1. Tartışmada dört adım: fikrini söyle, katıl, kısmen hak ver, nazikçe karşı çık; I'm afraid I see it differently.
2. Rica ne kadar büyükse kalıp o kadar uzun ve yumuşak; mind arkasından -ing.
3. "Mind" sorusuna olumlu cevap bir "hayır"la kurulur: Not at all!
4. Resmî dil: tek sözcüklük fiiller, kısaltmasız biçimler, dolaylı ton; günlük dil: kısaltmalar, kısa cümleler.
5. Fikir paragrafı: konu cümlesi, gerekçeler, karşı görüş, sonuç.
6. Dinlerken vurgulu sözcükleri yakala; konuşurken to, for, and gibi küçük sözcükleri zayıflat.

Sonraki derse köprü

Kutlamadan sonra Zeynep eve dönerken geçen ayları düşünüyor: İngilizcenin on iki zamanı tek bir haritaya yerleşti, koşul cümleleri hayallerini ve planlarını taşıdı, edilgen yapı dükkânların ve binaların hikâyesini anlattı, söz aktarmak röportajları bültene taşıdı, cümleler zenginleşti, fikirler paragraflara dönüştü. B1 seviyesinin sonuna geldin. Sıradaki derste bu seviyenin bütün modüllerini tek bir büyük tekrarda bir araya getireceksin.