Tekrar — Cümleleri Zenginleştirmek

Merak sorusu

Perşembe akşamı toplum merkezinin salonu kalabalık. Sergi bitti, fotoğraflar kutulara kondu ve gönüllüler için küçük bir veda partisi düzenlendi. Masada Mrs Patel'in kekleri, köşede eski bir pikap. Edith, dans saatinden tanıştığı arkadaşlarıyla gülüşüyor. Sophie, Maya'yı da getirmiş; Ryan ise yüzmeden yeni dönmüş, saçları hâlâ ıslak. Zeynep elinde bir bardak limonatayla salonu dolaşıyor ve kulak kabartıyor.

Bu akşamki sohbetler, son haftalarda öğrendiğin her şeyle dolu. İnsanlar birbirini tanıtırken sıfat cümleleri kuruyor, planlarından söz ederken "-ing" ve "to" arasında seçim yapıyor, anılarını anlatırken phrasal verb'lere başvuruyor, geleceği konuşurken "might" ve "could" kullanıyor. Cümleler kısa değil; bilgiyle, ayrıntıyla, bağlantıyla dolu. Bu tekrar, o zengin cümleleri tek tek açıyor.

Anlatım

Tanıtmak: who, which, whose, where

Mrs Patel, Maya'yı Edith'le tanıştırıyor: "Edith, this is Maya, the designer who works with Sophie. And this is Edith, the lady whose photos made our exhibition so special." Birkaç dakika sonra Edith, salonun penceresini gösteriyor: "That's the corner where the old bakery was."

Tek bir tanıtma sahnesinde dört bağlaç iş gördü. "Who" Maya'yı işiyle tanımladı, "whose" Edith'i fotoğraflarıyla, "where" köşeyi orada olan fırınla. Mrs Patel keklerini de anlatıyor: "These are the cakes I baked this morning." Burada bağlaç nesne olduğu için düştü.

Planlar ve alışkanlıklar: -ing mi, to mu?

Maya, Zeynep'e kendinden söz ediyor: "I enjoy drawing by hand, but I've decided to learn animation this year." Edith araya giriyor: "I'd love to see your drawings, dear. I miss painting." "Enjoy" ve "miss" "-ing" aldı; "decided", "would love" ise "to" ile kuruldu.

Ryan da kendi hikâyesini anlatıyor: "I remember being scared of the water. Now I can't stop talking about swimming!" "Remember being" geçmiş bir anıyı, "can't stop talking" ise bırakamadığı bir alışkanlığı anlattı. Anlamı değiştiren seçim, iki fiilde de doğru yapıldı.

Anılar ve ilişkiler: phrasal verb'ler

Mrs Patel eski günleri anlatıyor: "I grew up above the shop. My grandparents brought me up, and when I took over, we fell out over the menu. But we always got along in the end." Dört phrasal verb, bir ailenin hikâyesini tek bir nefeste anlattı.

Edith de gülerek ekliyor: "Walter never gave up dancing, and he never stopped treading on my toes!" "Gave up dancing" bir phrasal verb'ün arkasına da "-ing" gelebildiğini gösterdi; "stopped treading" ise "stop" fiilinin bırakma anlamını taşıdı, yani Walter o alışkanlığı hiç bırakmadı.

Gelecek: might, may, could

Partinin sonunda herkes geleceği konuşuyor. Sophie: "We might get a new client next month." Maya: "The exhibition could travel to other towns." Mrs Patel: "We may open the café on Sundays too." Üç farklı yardımcı fiil, üç farklı olasılığı anlattı; hiçbiri kesin değildi.

Türkçe köprüsü

Partideki cümleleri Türkçeye çevirince modülün bütün köprüleri görünür. "Sophie'yle çalışan tasarımcı" cümlesindeki "-an" ortacı "who works" oldu; "sabah pişirdiğim kekler" cümlesindeki "-dığım" ortacı ise bağlaçsız "the cakes I baked" oldu. Türkçe bilgiyi ismin önüne koydu, İngilizce arkasına.

"Elle çizim yapmaktan hoşlanıyorum" ve "animasyon öğrenmeye karar verdim" cümlelerinde Türkçe iki farklı ek kullandı; ama İngilizcede hangi kalıbın geleceğini ekler değil fiiller belirledi: "enjoy drawing", "decided to learn". "Sudan korktuğumu hatırlıyorum" ile "çöpü çıkarmayı unutma" arasındaki fark ise Türkçede de açıktı ve İngilizcede "remember being" ile "remember to do" olarak karşılandı.

"Dükkânı devraldım", "menü yüzünden küstük", "sonunda anlaştık" cümleleri Türkçede tek fiillerle kuruldu; İngilizcede ise "took over", "fell out", "got along" oldu. "Gelecek ay yeni bir müşteri gelebilir" cümlesindeki "-ebilir" de bir yetenek değil, bir olasılık olduğu için "can" değil, "might" ile çevrildi.

Gerçek hayattan örnekler

Parti bitince Zeynep, eve dönerken Daniel'e sesli bir mesaj bırakıyor.

Zeynep'in mesajında modülün dört yapısı birlikte çalıştı: "who works" ve "whose ideas" iki sıfat cümlesi, "might work" bir olasılık, "enjoyed talking" bir "-ing" kalıbı. Kısa bir mesaj, dört farklı dil aracını taşıdı.

Ertesi sabah Ryan, mutfakta Sophie'ye bir şey hatırlatıyor.

Sık yapılan hata

Modülün diğer tuzakları da bir partide kolayca ortaya çıkar. "I enjoy to dance" yerine "I enjoy dancing"; "The party ran out plates" yerine "The party ran out of plates"; "It can rain later" yerine "It might rain later." Her birinde Türkçedeki bir yapı, İngilizceye olduğu gibi taşınmıştır.

Mini alıştırma

1. İki cümleyi birleştir: "That's the park. We had a picnic there."
2. Boşluğu doldur: "Maya enjoys ___ by hand." (draw)
3. "Evde şeker kalmadı" anlamını kişiyi özne yaparak söyle.
4. "Hafta sonu fırtına çıkabilir" cümlesini İngilizceye çevir.
5. "I stopped to eat sugar" cümlesini "şekeri bıraktım" anlamında düzelt.

Cevaplar

1. That's the park where we had a picnic.
2. Maya enjoys drawing by hand.
3. We've run out of sugar.
4. There might be a storm at the weekend. ya da There could be a storm at the weekend.
5. I stopped eating sugar.

Sesli tekrar görevi

Ardından birinin anlattığı bir anıyı iki phrasal verb ile aktar: "grew up", "gave up", "took over" gibi. Sonra iki kişinin planlarını "-ing" ve "to" kalıplarıyla söyle: "She enjoys cooking", "He has decided to move." Son olarak gelecekle ilgili iki olasılığı "might" ya da "could" ile ekle. Kaydını dinlerken her cümlenin kısa değil, en az iki bilgi taşıyan zengin bir cümle olmasına dikkat et.

Özet kartı

1. Who insanlar, which nesneler, that ikisi için; nesne bağlaç düşebilir: the cakes I baked.
2. Where yer, whose sahiplik: the corner where the bakery was, the lady whose photos…
3. Enjoy, miss, keep + -ing; decide, want, would love + to; edattan sonra hep -ing.
4. Remember, forget, stop, try: iki biçim, iki anlam.
5. Phrasal verb'ler: grow up, bring up, take over, fall out, get along, give up, run out of; üç parçalılar ayrılmaz.
6. Belirsiz bir gelecek için üç yardımcı fiilden biri ve yalın fiil: We might go; belirli bir zaman için can değil.

Sonraki derse köprü

Partinin sonunda toplum merkezinin müdürü bir soru ortaya atıyor: sergi kalıcı olsun mu, yoksa her yıl farklı bir konuyla yeniden mi kurulsun? Herkes bir fikir söylüyor. Mrs Patel kalıcı bir sergiden yana, Maya her yıl değişmesini istiyor, Edith ikisine de kısmen katılıyor. Birinin fikrine katılmak, katılmamak ya da kibarca itiraz etmek İngilizcede belirli kalıplarla yapılır. Sıradaki modülde, fikir bildirmeyi, katılmayı ve katılmamayı öğreneceksin.