Tatil planı yapmak (kelime + dinleme)

Merak sorusu

Sophie salondaki masaya bir harita, bir defter ve dizüstü bilgisayarını yaymış. Yazın arkadaşı Priya ile Portekiz'e gitmeyi planlıyor ve Zeynep'ten yardım istiyor: "I need to book the flights and a hotel, but I don't know where to start!" Zeynep gülüyor, çünkü kendisi de yakında İzmir'e uçacak ve aynı listeyi daha yeni bitirdi.

Bir tatil planı, geleceği anlatmanın bütün yollarını bir araya getirir: verilmiş kararlar, ayarlanmış rezervasyonlar, anlık fikirler. Ama bunları anlatabilmek için önce tatilin kendi sözcüklerine ihtiyaç vardır: bilet, rezervasyon, bavul, pasaport, varış, kalkış. Bu derste önce bu sözcükleri öğrenecek, sonra Sophie'nin planını dinleyip sorulara cevap vereceksin.

Anlatım

Tatil ve yolculuk

İngiliz İngilizcesinde tatil "holiday", Amerikan İngilizcesinde "vacation"dır. Tatile gitmek "go on holiday" ya da "go on vacation" olur; burada "to" değil "on" gelir. Bir yere yapılan kısa yolculuk "trip"tir: "a trip to Portugal". Uzun ya da zahmetli bir yol ise "journey" diye anılır: "The journey takes six hours."

"Travel" sözcüğü çoğunlukla fiildir: "I love travelling". İsim olarak kullanıldığında genel bir etkinliği anlatır ve sayılamaz; tek bir yolculuk için "a travel" denmez, "a trip" denir.

Rezervasyon

Bir şeyi önceden ayırtmak "book" fiiliyle söylenir: "book a flight" uçak bileti almak, "book a hotel" otel ayırtmak, "book a table" masa ayırtmak. İsmi "booking" ya da "reservation"dır. Otel odası türleri için "a single room" tek kişilik oda, "a double room" çift kişilik yataklı oda, "a twin room" iki ayrı yataklı oda kullanılır.

Bilet türleri de iki kıyıda farklı adlar alır. Gidiş-dönüş bilet İngiltere'de "a return ticket", Amerika'da "a round-trip ticket"tır. Yalnızca gidiş bileti İngiltere'de "a single", Amerika'da "a one-way ticket" olur.

Havalimanında

Havalimanında karşına çıkacak sözcükler kısa ve kalıplaşmıştır. "Check in" uçuşa kayıt yaptırmak, "boarding pass" biniş kartı, "gate" kapı, "departure" kalkış, "arrival" varıştır. Havalimanında kalkış salonunun üstünde "Departures", varış salonunun üstünde "Arrivals" yazar. Otelde de "check in" giriş yapmak, "check out" çıkış yapmak anlamına gelir.

Bagaj için İngilizcede iki sözcük vardır: "luggage" ve "baggage". İkisi de sayılamaz ve çoğul olmaz: "a lot of luggage", "two pieces of luggage". Tek bir valizi anlatmak için "a suitcase" ya da "a bag" dersin. Kabine alınan küçük çanta "hand luggage" ya da "carry-on bag"dır.

Hazırlık

Yolculuğa hazırlanırken yapılan işlerin de kendi fiilleri vardır: "pack" bavul hazırlamak, "pack a suitcase" bir valiz hazırlamak, "unpack" bavulu boşaltmak. Yurt dışına giderken "passport" pasaport, bazı ülkeler için "visa" vize gerekir. "Travel insurance" seyahat sigortasıdır. Gezip görmek "go sightseeing", yerel yemekleri denemek "try the local food" diye söylenir.

Türkçe köprüsü

Türkçede "tatile gitmek" deriz ve "tatil" bir yere yönelme ekiyle, "-e", gelir. İngilizcede ise "go on holiday" denir; "go to holiday" doğal değildir. "On" burada bir durumu anlatır, sanki "tatil hâlinde olmak" gibi: "She's on holiday this week" bu hafta tatilde. Türkçedeki "-e" ekini "to" ile karşılama alışkanlığı burada yanıltır.

"Bagaj" sözcüğü de bir tuzaktır. Türkçede "bagaj" hem havalimanındaki eşyalarımızı hem de arabanın arka bölmesini anlatır. İngilizcede eşyalar "luggage" ya da "baggage" olur, ama arabanın bagajı İngiltere'de "the boot", Amerika'da "the trunk"tır. "Put the bags in the boot" demek, "çantaları bagaja koy" demektir.

"Yolculuk" sözcüğünün de İngilizcede birden çok karşılığı vardır. Kısa bir gezi "trip", uzun ve yorucu bir yol "journey", genel olarak seyahat etmek ise "travel"dır. Türkçedeki "İyi yolculuklar" dileğinin karşılığı da "Have a good trip" ya da "Have a safe journey" olur.

Gerçek hayattan örnekler

Aşağıda Sophie'nin Zeynep'e anlattığı plan var. Bu dersin dinleme bölümü budur: metni dinlerken ya da okurken aşağıdaki soruları aklında tut ve cevaplarını not et. Sophie nereye gidiyor? Kiminle? Ne zaman? Nerede kalacak? Tatilde ne yapmak istiyor?

Notların şöyle olmalı: Lizbon'a, Priya ile, on iki temmuzdan yirmi iki temmuza kadar gidiyor. Eski şehrin yakınındaki küçük bir otelde iki yataklı bir odada kalacak. Gezip görmek, yerel yemekleri denemek ve hava güzelse plaja gitmek istiyor.

Sophie'nin anlatımında üç gelecek kalıbı da iş başındaydı. Ayarlanmış uçuş ve dönüş için şimdiki zaman: "We're flying", "we're coming back". Verilmiş kararlar için "going to": "We're going to go sightseeing". Hava durumuna bağlı bir fikir için "will": "I think we'll go to the beach". Rezervasyonun kendisi ise geçmişte yapılmış bir iş olduğu için geçmiş zamanla söylendi: "I booked".

Sık yapılan hata

"Luggage" sözcüğü de sık karışır: "I have three luggages." "Luggage" sayılamaz; valizleri saymak için "three suitcases" ya da "three pieces of luggage" denir.

Mini alıştırma

1. "Tatile gitmek" İngilizcede nasıl söylenir?
2. İngiltere'de gidiş-dönüş bilete ne denir?
3. "Twin room" ile "double room" arasındaki fark nedir?
4. Arabanın bagajı İngiltere'de nasıl söylenir?
5. "We have a lot of luggages" cümlesini düzelt.

Cevaplar

1. "Go on holiday"; Amerika'da "go on vacation".
2. "A return ticket."
3. "Twin room" iki ayrı yataklı, "double room" çift kişilik tek yataklı odadır.
4. "The boot."
5. "We have a lot of luggage."

Sesli tekrar görevi

Ardından planını dinleyecek birine göre beş soru hazırla, Sophie'nin planındaki sorular gibi, ve kaydını dinlerken bu soruların hepsinin cevabının planda olup olmadığını kontrol et. Eksik kalan bir bilgi varsa bir cümle ekleyip yeniden kaydet.

Özet kartı

1. Tatil: holiday (İngiltere), vacation (Amerika); go on holiday, "to" değil.
2. Trip kısa gezi, journey uzun yol, travel genel seyahat; "a travel" denmez.
3. Book a flight / a hotel / a table; single, double, twin room.
4. Bilet: return / round-trip, single / one-way. Havalimanı: check in, boarding pass, gate, departures, arrivals.
5. Luggage ve baggage sayılamaz: two pieces of luggage; hand luggage.
6. Türkçedeki "bagaj" eşya için luggage, araba için boot ya da trunk; "İyi yolculuklar" = Have a good trip.

Sonraki derse köprü

Sophie planını anlatırken bir tarih, bir karar, bir rezervasyon ve bir tahmin söyledi; bu modülde öğrendiğin gelecek kalıplarının hepsi tek bir konuşmaya sığdı. Zeynep de kendi İzmir yolculuğunun son hazırlıklarını yapıyor. Sıradaki tekrar dersinde modülün bütün parçalarını, bir yolculuğun öncesinde yapılan konuşmalar üzerinden bir araya getireceksin.