A lot of, much, many

Merak sorusu

Londra'daki evde Zeynep valizini açıyor ve Sophie gözlerine inanamıyor: lokum kutuları, baklava tepsileri, kurutulmuş incir paketleri. Kutuları saymaya başlıyor: "Five, six, seven… How many boxes are there?" Zeynep gülüyor: "A lot! And I have much baklava too!" Sophie kutulardan birini açarken nazikçe düzeltiyor: "You have a lot of baklava. We don't say 'much baklava' like that."

Zeynep "çok" demek istedi ve İngilizcenin üç ayrı yolundan birini seçti. "Much" sözlükte "çok" demektir, ama olumlu bir cümlede kulağa tuhaf gelir. "Many" de benzer bir huy taşır. Türkçede "çok" sözcüğü her yerde aynıdır; İngilizce ise miktarı söylerken hem ismin türüne hem de cümlenin olumlu, olumsuz ya da soru olmasına bakar. Bu ders, "a lot of", "much" ve "many" arasındaki seçimi anlatıyor.

Anlatım

A lot of: her yerde çalışan kalıp

"A lot of" isim ayırt etmez; sayılabilen çoğullarla da, sayılamayanlarla da kullanılır: "a lot of boxes" bir sürü kutu, "a lot of baklava" bir sürü baklava. Olumlu cümlede, olumsuz cümlede ve soruda rahatça iş görür: "I have a lot of friends", "We don't have a lot of time", "Do you eat a lot of sugar?".

Günlük konuşmada "lots of" da sık duyulur ve aynı anlamı taşır: "lots of people", "lots of food". Biraz daha samimidir. İsim söylenmeden, cümlenin sonunda ise "a lot" tek başına kullanılır: "Thanks a lot" çok teşekkürler, "I like it a lot" onu çok severim.

Much ve many: olumsuz ve soruda

"Much" sayılamayan isimlerle, "many" sayılabilen çoğul isimlerle kullanılır. İkisi de en doğal hâlini olumsuz cümlelerde ve sorularda bulur: "We don't have much time" fazla zamanımız yok, "There aren't many people here" burada fazla insan yok, "Do you drink much coffee?" çok kahve içer misin, "How many boxes are there?" kaç kutu var.

Olumlu cümlelerde ise "much" konuşmada kulağa eski ve resmî gelir: "I have much money" yerine "I have a lot of money" denir. "Many" olumlu cümlelerde biraz daha kabul görür, özellikle yazıda: "Many people visit İzmir in summer". Ama konuşmada yine "a lot of" daha doğal duyulur.

Güçlendiricilerle much ve many

"Much" ve "many" bazı küçük sözcüklerle birlikte olumlu cümlelerde de rahatça kullanılır. Bunları önceki derslerden tanıyorsun: "too much sugar", "so many boxes", "How much baklava?", "as many as you want". Bu kalıplarda "a lot of" kullanılmaz: "too a lot of" ya da "so a lot of" diye bir dizi yoktur.

Very much ve a lot

Bir fiili güçlendirmek için, yani "çok severim", "çok teşekkür ederim" derken, "very much" ya da "a lot" cümlenin sonuna gelir: "I like it very much", "Thank you very much", "I miss İzmir a lot". "Very" tek başına bir fiilin önüne gelmez; "I very like it" yanlıştır.

Türkçe köprüsü

Türkçede "çok" sözcüğü ismin türüne bakmaz; olumlu ya da olumsuz cümlede, hatta fiillerle de aynı kalır: "çok kutu", "çok baklava", "çok zamanımız yok", "çok seviyorum". İngilizce bu tek sözcüğü dörde böler: olumlu cümlede "a lot of", olumsuz ve soruda "much" ya da "many", fiille birlikte "very much" ya da "a lot". Türkçeden çeviri yaparken önce kendine sor: isim sayılabilir mi, cümle olumlu mu?

Türkçede bir de çoğul eki meselesi var. "Çok kutu", "birçok insan", "bir sürü arkadaş" derken isim tekil kalır; Türkçe, miktar sözcüğünden sonra çoğul eki istemez. İngilizcede ise sayılabilen isim her zaman çoğul olur: "a lot of boxes", "many people", "lots of friends". "Many box" ya da "a lot of friend" demek, Türkçedeki tekil kullanımı İngilizceye taşımaktan gelir.

"Çok seviyorum" cümlesi de bir tuzak kurar. Türkçede "çok" fiilden önce gelir; İngilizcede "very" bir fiilin önüne gelemez. Doğru yol, güçlendiriciyi sona koymaktır: "I love it very much", "I like it a lot".

Gerçek hayattan örnekler

Sophie kutuları mutfak masasına diziyor ve Zeynep'e sorular soruyor.

Sorularda "much" ve "many" doğal biçimde kullanıldı: "How much", "many presents". Olumsuz kısa cevapta "Not much!" geldi. Olumlu cevapta ise Zeynep bu kez doğru kalıbı seçti: "a lot".

Akşam Zeynep, Daniel'e kısa bir mesaj yazıyor.

Mesajda "çok" anlamı üç farklı biçimde geldi: fiilin sonunda "a lot", isimle birlikte "lots of", teşekkürde "very much".

Sık yapılan hata

Fiillerde de benzer bir tuzak var: "I very like İzmir" ya da "I like very İzmir". "Very" bir fiili doğrudan güçlendiremez; güçlendirici cümlenin sonuna gelir: "I like İzmir very much" ya da "I like İzmir a lot".

Mini alıştırma

1. "Bir sürü arkadaşım var" cümlesini İngilizceye çevir.
2. "Fazla zamanımız yok" cümlesinde "much" mı, "many" mi kullanılır?
3. "Çok kahve içer misin?" sorusunu İngilizce kur.
4. "I have many money" cümlesini düzelt.
5. "Onu çok seviyorum" cümlesini İngilizceye çevir.

Cevaplar

1. "I have a lot of friends." ya da "I have lots of friends."
2. "Much": "We don't have much time."
3. "Do you drink much coffee?" ya da "Do you drink a lot of coffee?"
4. "I have a lot of money."
5. "I love it very much." ya da "I like it a lot."

Sesli tekrar görevi

Ardından sevdiğin üç şeyi "very much" ya da "a lot" ile söyle: "I like tea a lot", "I love my city very much". Kaydını dinlerken olumlu cümlelerde hiç "much" kullanmadığından ve "a lot of" sonrasındaki sayılabilen isimlerin çoğul olduğundan emin ol.

Özet kartı

1. A lot of / lots of: sayılabilen ve sayılamayan isimlerle, her tür cümlede: a lot of boxes, lots of baklava.
2. Much + sayılamayan, many + sayılabilen çoğul; en doğal hâlleri olumsuz ve soru cümleleri.
3. Olumlu cümlede "much" yerine "a lot of": I have a lot of money.
4. Güçlendiricilerle much / many: too much, so many, how much, as many as.
5. Fiili güçlendirmek: very much ya da a lot, sonda: I like it very much.
6. Türkçedeki "çok" İngilizcede dörde ayrılır; "çok kutu" = a lot of boxes, isim çoğul; "çok seviyorum" = I love it very much.

Sonraki derse köprü

Sophie baklava tepsisine bakıp düşünceli bir yüzle söylüyor: "There are a few pieces for Ryan, but there's only a little syrup left in the box." Zeynep bir an duraksıyor: "a few" ve "a little" az mı demek, biraz mı? İngilizcede "few" ve "little" sözcükleri önlerinde "a" olup olmamasına göre farklı bir duygu taşır: biri yetiyor der, öteki yetmiyor. Sıradaki derste bu ince farkı öğreneceksin.