Seviye 0 Büyük Tekrar — Otuz saniyede kendini tanıtmak

Merak sorusu

Selin, çevrim içi bir dil değişim grubuna katıldı. Gruptaki herkes birbirini tanımadan önce bir şey istiyor: otuz saniyelik kısa bir ses kaydı, "Hi, I'm…" diye başlayan bir tanıtım. Selin telefonun kayıt düğmesine basıyor, sonra duruyor. Ne söyleyecek, hangi sırayla söyleyecek, nasıl söyleyecek?

Otuz saniye kısa bir süre gibi görünür, ama o sürenin içine bu seviyede öğrendiğin neredeyse her şey sığar. Harf adları, sesler, sayılar, aile sözcükleri, zamirler, "am, is, are" ve cümlenin düzeni. Bu büyük tekrar dersinde Selin'in kaydını satır satır birlikte kuracağız ve her satırda hangi bilginin iş başında olduğunu göreceğiz.

Anlatım

Açılış: selam

Selin kayda bir selamla başlıyor. Grup samimi bir ortam, katılanlar yaşıtları; bu yüzden resmi bir "Good morning" yerine sıcak bir selam uygun: "Hi, everyone!" Birden fazla kişiye seslendiği için "everyone" yani herkes sözcüğünü ekliyor.

Selamın zamanla ilgili bir tuzağı da var. Kaydı dinleyenler onu günün farklı saatlerinde açacak. "Good evening" ile başlayan bir kayıt, sabah dinleyen biri için tuhaf kaçar. "Hi" ya da "Hello" her saatte işe yarar.

Ad ve heceleme

Selin adını söylüyor ve ardından heceliyor, çünkü gruptakiler onu yazıyla da bulmak isteyecek: "My name is Selin. S, E, L, I, N." Hecelerken İngilizce harf adlarını kullanıyor: "es, i, el, ay, en". E harfine "i", I harfine "ay" diyor; Türkçe harf adlarına kaymıyor.

Bu kısa dizide seviyenin ilk modülünün iki dersi birden çalışıyor: harflerin adları ve adını heceleme. Adında ş, ç ya da ğ olsaydı pasaportundaki yazımı esas alacaktı.

Nereli, kaç yaşında, ne iş

Sonra Selin kendini üç kısa cümleyle tanıtıyor: "I'm Turkish. I'm from Eskisehir. I'm twenty-four." Her cümle "I'm" ile başlıyor. Türkçede "Türküm", "Eskişehirliyim", "yirmi dört yaşındayım" derken bu iş eklere düşer; İngilizcede her cümlede "am" fiili görünür.

"Twenty-four" sayısında vurgu "twen" hecesindedir ve iki sözcük arasına yazıda kısa bir çizgi konur. "Twenty" sözcüğünün başındaki w için dudaklar yuvarlanır. Ardından mesleğini ekliyor: "I'm a nurse." Burada "a" sözcüğü düşmüyor, çünkü tek bir meslekten, tek bir kişiden söz ediyor.

Aile

Selin tanıtımını ailesiyle zenginleştiriyor: "I have a brother and a sister. My sister is a teacher. She lives in Ankara." Kız kardeşi için "she" diyor; Türkçedeki tek "o", burada kadın bir kişi için doğru zamire dönüşüyor.

"Brother" sözcüğünde titreşimli th sesi var; dil dişlere değiyor ve boğaz titreşiyor. "Lives" sözcüğünde ise v sesi var; üst dişler alt dudağa değiyor. Tek bir cümlede iki ayrı yeni ses doğru yerini buluyor.

Sevdiği bir şey ve veda

Kaydın sonuna doğru Selin kendinden küçük bir renk katıyor: "My favourite colour is green." "Favourite" en sevdiği demektir; Amerikan yazımında "favorite" diye u harfi olmadan yazılır. "Green" sözcüğündeki uzun "ii" sesini uzatarak söylüyor.

Son olarak kaydı kapatıyor: "Nice to meet you all. Bye!" Burada "all" yani hepiniz sözcüğü, selamdaki "everyone" ile birlikte kaydı bütün gruba bağlıyor. Bu kayıtta telefon numarasını ya da e-posta adresini söylemiyor; herkese açık bir kayıtta bu bilgileri paylaşmamak iyi bir alışkanlıktır.

Türkçe köprüsü

Selin'in kaydındaki her satır, Türkçenin bir alışkanlığıyla İngilizcenin bir kuralının buluştuğu bir noktaydı. Türkçede her harf okunur ve harflerin adı sesleriyle aynıdır; İngilizcede ise yazı ile ses ayrılır ve harflerin kendi adları vardır. Bu yüzden Selin hecelerken durup düşündü, okurken de sözcükleri önce kulağıyla hatırladı.

Cümle kurarken de aynı karşılaşma yaşandı. Türkçede yüklem sona gider, özne düşer ve "olmak" fiili ek olarak sözcüğe yapışır: "Hemşireyim." İngilizcede ise özne başta durur, fiil hemen arkasından gelir ve "olmak" ayrı bir sözcüktür: "I'm a nurse." Selin'in yaptığı şey Türkçesini bırakmak değildi; hangi Türkçe alışkanlığın İngilizcede işe yarayıp hangisinin yanıltacağını bilerek konuşmaktı.

Bazı yerlerde Türkçe ona yardım etti. Renk ile eşya aynı sırayla kuruldu, "twenty-four" sayısında onlar ile birler Türkçedeki gibi dizildi. Bu seviyenin en önemli kazancı da bu ayrımı yapabilmek: iki dilin nerede buluştuğunu ve nerede ayrıldığını bilmek.

Gerçek hayattan örnekler

Selin'in kaydı gruba düştükten birkaç dakika sonra bir cevap geliyor. Brezilyalı bir katılımcı kendi tanıtımını gönderiyor.

Selin bu kaydı dinlerken "thirty" sözcüğünde vurgunun başta olduğunu fark ediyor; bu yüzden Lucas'ın on üç değil otuz yaşında olduğunu anlıyor. "Brazilian" sözcüğünün -ian ekiyle bittiğini ve Brezilya'nın İngilizce adının "Brazil" olduğunu da hatırlıyor.

Selin kısa bir yazılı cevapla karşılık veriyor: "Nice to meet you, Lucas!" Bu tek cümle bile seviyenin bir parçasını taşıyor: ilk tanışmada söylenen kalıp, virgülle ayrılmış bir hitap ve büyük harfle başlayan bir özel ad.

Sık yapılan hata

Bu seviyenin en inatçı hatası budur, çünkü Türkçe tek bir sözcükle yaptığı işi İngilizcede birkaç parçaya bölmek zorunda kalır. Kaydını dinlerken her "I" sözcüğünün arkasında bir "m" sesi duyup duymadığını kontrol et. Duymuyorsan cümle yarım kalmıştır. Meslek söylerken de "I'm" ile meslek arasında küçük "a" sözcüğünün yerini aldığını dinle.

Mini alıştırma

1. Herkese açık bir tanıtım kaydına hangi selamla başlamak en güvenlidir?
2. "Selin" adını İngilizce harf adlarıyla nasıl hecelersin?
3. "Twenty-four" sayısında vurgu hangi hecededir?
4. Kız kardeşin için "o" demek istediğinde İngilizcede hangi sözcüğü seçersin?
5. "I nurse" cümlesini düzelt.

Cevaplar

1. "Hi" ya da "Hello"; her saatte ve herkese uygundur.
2. "Es, i, el, ay, en."
3. "Twen" hecesinde, yani başta.
4. "She"; kız kardeş bir kadındır.
5. "I'm a nurse"; eksik olan hem "am" fiili hem de meslek adının önündeki "a" idi.

Sesli tekrar görevi

Kaydı dinlerken bu seviyenin kontrol listesini uygula: harf adları İngilizce mi, th ve w sesleri yerinde mi, her "I" arkasından "am" geliyor mu, "he" ve "she" doğru kişiye mi gidiyor, sayının vurgusu doğru hecede mi? Kayıt otuz saniyeyi çok geçiyorsa bir cümleyi çıkar; kısa ve net bir tanıtım uzun ve takılan bir tanıtımdan iyidir.

Özet kartı

1. Herkese açık bir tanıtım "Hi" ya da "Hello" ile başlar ve "Nice to meet you" ile kapanabilir.
2. Adını İngilizce harf adlarıyla hecele; E "i", I "ay" diye söylenir.
3. Kendini "I'm" ile başlayan kısa cümlelerle tanıt: milliyet, şehir, yaş, meslek.
4. Meslek adı tek başına durmaz: I'm a nurse, I'm an engineer.
5. Aile üyelerinden söz ederken doğru zamiri seç: kadın için she, erkek için he.
6. Th, w ve v seslerine, sayılarda da vurgunun yerine dikkat et.
7. Herkese açık kayıtta telefon numarası ve e-posta adresi paylaşılmaz.

Sonraki derse köprü

Lucas'ın ertesi günkü mesajı iki soruyla geliyor: "Are you a student?" ve "Is Eskisehir big?" Selin birincisine "hayır, öğrenci değilim" demek istiyor, ikincisine de "evet, büyük" diye kısa bir cevap vermek. Bu seviyede "am, is, are" ile olumlu cümleler kurdun; şimdi aynı fiille "değil" demeyi ve soru sormayı öğrenme zamanı. Seviye 1'in ilk dersi bu iki beceriyle açılıyor.