Sırlar politikası

Açılış sahnesi

İlk ortak görüşmenin son on dakikasında terapist sehpaya tek sayfalık bir kâğıt bırakıyor. Başlığı sade: "Ayrı görüşmelerde paylaşılan bilgiler." Vildan, bankada geçen yıllardan kalma bir alışkanlıkla, kâğıdı okumadan kalemi alıyor. Terapist eliyle durduruyor. "Önce birlikte okuyalım," diyor. "Bu sayfa, haftaya her birinizle tek başına görüştüğümde anlattıklarınıza ne olacağını söylüyor."

Nazım kâğıdı kendine çekiyor ve ikinci paragrafta duruyor. Orada, ayrı görüşmede anlatılan ve ilişkiyi doğrudan ilgilendiren bir bilginin terapistte saklı kalmayacağı, ama ortak odaya ne zaman ve nasıl taşınacağının önce anlatan kişiyle konuşulacağı yazıyor. "Yani," diyor Nazım, "size Vildan'ın bilmediği bir şey söylersem, siz de onu ona söylersiniz." Terapist ne onaylıyor ne reddediyor. "Ben söylemem," diyor. "Siz söylersiniz, ben yanınızda olurum. Ya da bana söylemeden önce bunu düşünürsünüz."

Vildan kocasına dönüp bakıyor. Nazım kalemi bir süre parmaklarının arasında çeviriyor, sonra imzalıyor. Eve dönüş yolunda ikisi de o paragraftan hiç söz etmiyor.

Bu derste ne olacak

M16-D02 ayrı görüşmenin gerekçesini kurdu ve bir koşulu açık bıraktı: Ayrı görüşmede duyulan bilginin sonra ne olacağı, görüşmeden önce konuşulmalı. Bu ders o açıklamanın içeriğine iniyor. Üç tipik tutumu karşılaştıracağız: duyulanı ortak odadan saklamamak, saklamak ve kararı terapistin takdirine bırakmak. Her birinin ittifaka ve güvenliğe neye mal olduğunu tartacağız; sonra yazılı onama, süren bir sadakatsizlik ilişkisine ve hiçbir politikanın içine almadığı güvenlik istisnasına geçeceğiz. Vakalar kurgusal ve bileşik.

Sıfır noktası

Okur katmanında M11-D08, ilişkinin içindeki iki saklama biçimini birbirinden ayırmıştı: kişinin yalnız kendine ait alanı koruması ile partnerini etkileyen bir bilgiyi ondan uzak tutması. Bu derste konuşacağımız sır başka bir odada duruyor. Burada saklayan kişi terapist, sakladığı şey bir danışanın ona emanet ettiği bilgi, ve emanetin kurallarını Terapi S02-P01-D06'nın gizlilik tanımı çiziyor: Yükümlülük var, ama mutlak sayılmıyor ve sınırları baştan söyleniyor.

Bireysel terapide bu yükümlülüğün tek bir muhatabı var; çift terapisinde ise iki. Bir eş ayrı görüşmede öbürünün bilmediği bir şey anlattığında, terapistin birine borçlu olduğu gizlilik ile ötekine borçlu olduğu açıklık aynı anda çağrılıyor. Sırlar politikası, bu çatışmaya sır gelmeden önce verilmiş cevaptır.

Mekanizma

Üç tutum

Klinik yazında üç tutum öne çıkıyor. Birincisi sır tutmamak.

Bu tutumun gerekçesi terapistin iki eşe karşı denk konumu. Terapist bir eşin sırrını taşıdığı anda, öbür eşle konuştuğu her cümlede onun bilmediği bir şeyi bilen kişi hâline geliyor. İkinci tutum bunun tersi: Ayrı görüşmede söylenen her şey, anlatan izin vermedikçe orada kalıyor. Bu tutum, eşlerin birbirinin yanında söyleyemediklerini söylemesini kolaylaştırıyor. Üçüncü tutum ikisinin arasında duruyor.

Kuo bu tutumların her birinin onamla nasıl kurulduğunu karşılaştırdı.

Üç tutumun hiçbiri sırrın gelmeyeceğini varsaymıyor; fark, sır geldiğinde terapistin elinin ne kadar bağlı olduğunda.

Her tutumun bedeli

Politikaların bedeli iki yerde ödeniyor: terapistin iki eşle kurduğu ittifakta ve eşlerden birinin güvenliğinde. M16-D01 ve M16-D02 bölünmüş ittifakın nasıl doğduğunu gösterdi; taşınan bir sır bu bölünmenin en sessiz yolu.

Sır tutmama politikasının bedeli hiç söylenmeyen bilgide: Kuralı bilen bazı eşler ayrı görüşmede de susuyor; formülasyon eksik kalıyor ama ittifak sarsılmıyor. Sırları tutan politikanın bedeli öbür uçta: Terapist çok şey öğreniyor, ama öğrendiği her şey onu bir eşin suç ortağına çevirebiliyor. Öbür eş sonradan öğrendiğinde öfkesi terapiste de yöneliyor ve M16-D01'in meta-ittifak dediği üst düzey anlaşma o anda çöküyor.

Butler, Seedall ve Harper bu bedeli sadakatsizlik sırrı üzerinden tarttı.

Sınırlı politikanın bedeli belirsizlikte: Eşler eşiği kestiremiyor, terapist her yeni sırda yeniden karar veriyor ve karar sessizce onun kişisel değerlerine kayabiliyor.

Politikayı ilk görüşmede yazmak

Politikanın asıl işi sır gelmeden önce görülüyor. Terapi S03-P01-D05, aynı sınırın ne zaman duyulduğuna göre başka bir şeye dönüştüğünü göstermişti. Çift terapisinde bunun karşılığı, politikanın ilk ortak görüşmede, iki eşin aynı anda duyduğu bir anda ve yazılı olarak anlatılması.

Yazılı metin genellikle üç şeyi kapsıyor: hangi kanallardan gelen bilginin kapsama girdiği, bilgi taşınacaksa kimin ne zaman söyleyeceği ve hiçbir politikanın kapsamadığı güvenlik istisnası. Kâğıdın kendisi yetmiyor. Terapi S02-P01-D06 bilgilendirilmiş onamı tek bir imzayla değil süren bir konuşmayla tanımlamıştı; çift terapisinde bu konuşma özellikle formatın değiştiği anda, ayrı görüşmeye geçmeden hemen önce yinelenebiliyor. Kuo'nun uygulama biçimini sonucu etkileyen bir değişken sayması bu yüzden.

Süren bir ilişki: politikanın en sert sınavı

Sırlar politikasının en çok tartışıldığı yer, bir eşin ayrı görüşmede süren bir sadakatsizlik ilişkisini anlatması. M11-D02 sadakatsizliğin biçimlerini sıralamış, M11-D07 de gizli kalan ve terapiden önce açığa çıkan sadakatsizliğin terapide farklı seyir izlediğini Atkins ve arkadaşları ile Marín ve arkadaşlarının bulgularıyla göstermişti. Bir eşin ilişkiye yatırımı başka yere akarken, ortak odadaki hedefler gerçeğin yalnız bir parçasını taşıyor.

Butler ve arkadaşları bu soruyu doğrudan terapistlere yöneltti.

Bu çizginin taşıdığı kavram şu:

Aynı ekip kuramsal gerekçeyi de ayrıca yazdı.

Karpel 1980'de aile sırlarının terapide doğurduğu etik ve stratejik ikilemleri tartışmıştı; kırk yılı aşan tartışma bir uzlaşıya varmadı: Açıklamayı savunan yazın ağır basıyor, ama sırrı bir süre tutan klinisyenin gerekçesi de, özellikle açıklamanın birini tehlikeye atabileceği durumlarda, ciddiye alınıyor.

Usta katmanı

Klinisyen politikasını ilk ortak görüşmeden önce seçiyor ve her çiftte yeniden icat etmiyor. Ayrı görüşmeye büyük ağırlık verenler eşlerin konuşmasını kolaylaştırdığı için çoğunlukla sınırlı politikaya, iki eşin bilgi eşitliğini öne koyanlar sır tutmama politikasına yöneliyor. Hangisi seçilirse seçilsin, sır geldiği anda terapistin ilk işi bilgiyi taşımak değil, anlatan eşle bu bilginin ilişki ve terapi için ne anlama geldiğini konuşmak.

Güvenlik istisnası bütün politikaların üstünde duruyor ve iki yönde işliyor. Bir eş kendi canına ya da bir başkasının canına yönelik bir tehlikeden söz ederse, terapistin gizlilik yükümlülüğünün sınırı devreye giriyor; bu sınırın hukuki çerçevesi M22-D09'un konusu. Öbür yönde, ayrı görüşmede partnerinin şiddetini anlatan bir eşin sözü, sır tutmama politikası altında bile ortak odaya taşınmıyor: Şiddet uygulayan kişi bunu terapi odasında öğrenirse, bedeli eve dönüşte anlatan kişi ödeyebilir. Bu yüzden klinisyen önce anlatanın evde nasıl korunacağını planlıyor; ortak çalışmanın bu durumda neden askıya alındığını M13-D10 tartıştı, bu bilginin nasıl sorulduğu M16-D04'e kalıyor. Hangi sırrın eşiği aştığına karar vermek kâğıttaki politikadan çok o odadaki muhakemeye dayanıyor ve o muhakeme süpervizyonda tartışılmış vakalarla olgunlaşıyor; bir metni okumak bu yolu kısaltmıyor.

Kanıtın sınırı

Bu dersin dayandığı yazının büyük bölümü klinik ve etik akıl yürütme: Kuo veri toplamıyor, Butler ile arkadaşlarının iki makalesi de önerdikleri protokolün çiftlerde ne sonuç verdiğini ölçmüyor. Elimizdeki tek ampirik veri terapistlerin görüşünü yansıtan bir anket ve onu yürüten ekip, açıklamayı daha önce kuramsal olarak savunan ekibin kendisi; bu, sonuçların bağımsız bir ekip tarafından tekrarlanması gerektiğini gösteriyor. Üç politikayı ittifak, terapiyi bırakma, ilişki sonucu ya da güvenlik açısından karşılaştıran bir çalışmaya bu ders için ulaşamadık. Kaynakların hepsi İngilizce yazından geliyor ve biri çerçevesini açıkça Batı etiği diye adlandırıyor; aile mahremiyetinin ve geniş ailenin ilişkiye daha çok karıştığı ortamlara bu önerilerin nasıl genellenebileceği bilinmiyor. Aktarılan çalışmaların hiçbiri Türkiye'deki çiftlerle ya da Türkçe çalışan terapistlerle yapılmadı.

Kendin dene

Aklında kalsın

İki danışana birden hizmet eden terapist için sır, iki yükümlülüğün kesiştiği yerdir. Her politikanın bedeli başka yerde ödenir: kaybolan bilgide, terapistin taraflaşmasında ya da belirsizlikte. Politika ilk ortak görüşmede, iki eşin önünde ve yazılı olarak söylenir. Süren bir sadakatsizlik ilişkisi politikaların en çok sınandığı yerdir ve yazın, terapistin aktardığı değil eşin kendisinin yaptığı, hazırlanmış bir açıklamaya yöneliyor. Hayatı tehlikeye atan bilgi hiçbir politikanın içinde kalmaz; şiddet anlatan bir eşin sözü ise onun güvenliği planlanmadan ortak odaya çıkmaz.

Sonraki derse köprü

Vildan ile Nazım'ın imzaladığı kâğıdın en altında, üç politikanın hiçbirine bağlı olmayan bir satır vardı: birinin güvenliği tehlikedeyse terapistin ne yapacağı. Haftaki ayrı görüşmelerde terapist o satırın arkasındaki soruları her birine tek tek soracak. Bu soruları neden her biri yalnızken sorduğu, hangi sözcüklerle başladığı ve cevabın ortak çalışmanın kaderini nasıl belirlediği, değerlendirmenin bir sonraki adımı. Ayrı odada yürütülen bu tarama, sırlar politikasının en ağır istisnasını sınar: Şiddet taraması.