Keşif
- Serbest yazı yaz.
- Karaktere mektup yazdır.
- En kötü olası sonucu listele.
- Dünyanın çelişkilerini araştır.
- “Bu hikâyeyi neden ben anlatıyorum?” sorusuna cevap ver.
- Çekirdek görüntüyü veya duyguyu tanımla.
Araştırma
Araştırmayı üçe ayır:
- Olgusal: Meslek, dönem, mekân, teknoloji.
- Yaşantısal: Görüşme, gözlem, duyusal ayrıntı.
- Tematik: Hikâyenin tartıştığı fikirler ve karşıt görüşler.
Araştırma hikâyeyi sergilemek için değil, doğru seçimler yapabilmek içindir.
Taslak
Önerilen sıra:
- Premis.
- Tematik soru.
- Karakterin dış amacı ve iç ihtiyacı.
- Başlangıç–orta–son.
- Büyük dönüm noktaları.
- Sekanslar.
- Sahne kartları.
- İlk taslak.
Herkes aynı yöntemi kullanmak zorunda değildir. Bazı yazarlar keşfederek, bazıları planlayarak yazar. Usta kişi kendi sürecinin nerede tıkandığını bilir.
İlk taslak
İlk taslağın görevi kusursuz olmak değil, hikâyenin gerçekten ne olduğunu ortaya çıkarmaktır. Yazarken sürekli cümle cilalamak büyük yapı sorunlarını gizleyebilir.
Yapısal revizyon
Önce büyük sorunları düzelt:
- merkezi amaç belirsiz mi?
- eylemler neden-sonuçla bağlanıyor mu?
- orta bölüm tekrar ediyor mu?
- doruk karakterin seçimi mi?
- iç ve dış çatışma birleşiyor mu?
- sonuç yeterince gösteriliyor mu?
Sahne revizyonu
- Sahnenin amacı var mı?
- Çatışma erken başlıyor mu?
- Taktikler değişiyor mu?
- Sahne sonunda değer değişiyor mu?
- Alt metin var mı?
- Giriş ve çıkış daha keskin olabilir mi?
Dil revizyonu
- soyut kelimeleri somutlaştır,
- gereksiz açıklamayı çıkar,
- fiilleri güçlendir,
- tekrarları bilinçli hâle getir,
- karakter seslerini ayır,
- ritmi sesli okuyarak kontrol et,
- güzel fakat işlevsiz cümlelerden vazgeç.
Geri bildirim
“Beğendin mi?” yerine şunları sor:
- Hangi noktada dikkatin dağıldı?
- Karakterin ne istediğini ne zaman anladın?
- Hangi davranış sana inandırıcı gelmedi?
- Ne olacağını tahmin ettin?
- Hangi bilgi eksik veya fazla geldi?
- Son seçim sende ne anlam oluşturdu?
Okurun teşhisini dinle; önerdiği çözümü otomatik kabul etme. Aynı sorun birkaç bağımsız okuyucuda tekrarlanıyorsa ciddiye al.