Temsil
Bir topluluğu anlatırken:
- tek kişiyi bütün grubun simgesi yapma,
- karakteri yalnızca acısı veya kimliğiyle tanımlama,
- araştırma ve gerektiğinde duyarlılık okuması yap,
- içeriden ve dışarıdan bakış farkını kabul et,
- topluluk içindeki çeşitliliği göster,
- özneye eylem gücü ver.
Travma ve acı
Acı, seyirciyi sarsmak için tüketilecek malzeme değildir. Şunları sor:
- Bu ayrıntı gerekli mi?
- Mağdurun onuru ve eylem gücü korunuyor mu?
- Sonuçları gösteriliyor mu?
- Şiddet failin gücünü mü, mağdurun deneyimini mi merkeze alıyor?
- İzleyiciye uygun içerik uyarısı gerekiyor mu?
Gerçek kişilerin hikâyesi
- Bilgilendirilmiş onam al.
- Alıntı ve olayları doğrula.
- Güç dengesini gözet.
- Çocuklar ve kırılgan gruplar için daha yüksek koruma uygula.
- Kurgu veya yeniden canlandırmayı işaretle.
- “İyi hikâye” uğruna gerçeği sıkıştırdığını fark et.
Yapay zekâ ve sentetik anlatı
Yapay zekâ fikir, varyasyon ve düzenleme için kullanılabilir; fakat:
- uydurma gerçekler,
- taklit edilen yaşayan sanatçı üslupları,
- izinsiz kişisel veri,
- sahte tanıklık,
- görünmeyen otomasyon,
- kültürel basmakalıpların yeniden üretimi
konularında denetim gerekir. Son sorumluluk araca değil yayımlayana aittir.
Propaganda ve manipülasyon işaretleri
- tek bir günah keçisi,
- yalnızca korku veya öfke,
- doğrulanamaz kahramanlık hikâyeleri,
- sahte ikilem,
- anekdotla genelleme,
- bağlamdan koparılmış görüntü,
- insanlıktan çıkaran dil,
- kaçınılmaz gelecek iddiası,
- kanıt yerine sürekli tekrar.
Anlatı okuryazarlığı, iyi hikâye üretmek kadar hikâyeye direnebilmeyi de içerir.