MVP neyi öğrenmek içindir?

Açılış

İzmir, cumartesi öğleden sonra. Mert, Ayça'ya uygulamanın yeni sürümünü gösteriyor. Ekranda bir takvim, renkli randevu kutuları, bir istatistik sayfası, salonun logosunu yükleme alanı ve en altta, küçük bir düğme: "İptali duyur."

"Bir hafta daha," diyor. "Bir de müşteri tarafı için ayrı bir giriş yapayım, kadınlar kendi randevularını görsün."

Ayça ekranı kaydırıyor. Takvim güzel; istatistik sayfası da. Ama üç salondaki elle yürütülen denemenin üçüncü haftasındalar ve o üç haftada hiçbir salon takvim istemedi, hiçbir salon istatistik sormadı. Sorulan tek şey, iptal olduğunda mesajın ne kadar hızlı gittiğiydi.

"Bu sürümle ne öğreneceğiz?" diye soruyor Ayça.

Mert duraksıyor. "Uygulamanın çalışıp çalışmadığını."

"O çalışıyor zaten. Ben her gün elle çalıştırıyorum." Ayça telefonunu kaldırıyor. "Bilmediğimiz şey, ben aradan çekildiğimde ne olacağı. Filiz Hanım iptal olunca o düğmeye kendisi basacak mı?"

Mert ekrandaki takvime bakıyor. O soruya cevap veren tek şey, en alttaki küçük düğme.

Tek fikir

Asgari ürün, ürünün küçük ya da yarım bir sürümü değil, belirli bir soruyu en az emekle cevaplamak için yapılan bir öğrenme aracıdır. İlk ürünün değeri, içerdiği özelliklerle değil, öğrettikleriyle ölçülür; bu yüzden onu yapmadan önce neyi öğrenmek istediğini yazmak gerekir.

Kavram

Modül 7'deki deneylerin çoğu ürün olmadan yapıldı: bir kapora, bir ön sipariş, elle atılan mesajlar. Ama bazı sorular ancak müşterinin eline bir ürün geçtiğinde cevaplanır. Müşteri ürünü kendi başına, kurucu yanında yokken kullanıyor mu? Ürün işini gördükten sonra ikinci kez geliyor mu? Ödediği para, ürünü kullandıktan sonra da hâlâ ödemeye değer görünüyor mu? Bu sorular ilk ürünün yapılma sebebidir.

Bu tanımda ürün bir araçtır; hedef öğrenmedir. Ama her öğrenme aynı değerde değildir. Kurucu bir ürünü çıkarıp "çok şey öğrendik" diyebilir; insanların ilgi gösterdiğini, birkaç kişinin beğendiğini, bir özelliğin kafa karıştırdığını. Bunların hepsi bilgidir, ama işi taşıyacak iddiaların hiçbirine dokunmayabilir.

Bu iki tanım, ilk ürünü planlarken üç soruyu sırayla sormayı gerektirir.

Birincisi, bu ürünle hangi varsayımı sınayacağım? Varsayım haritasında, deneylerle cevaplanamamış ve ancak bir ürünle sınanabilecek en riskli iddia hangisi? Çoğu zaman bu, müşterinin ürünü kurucunun yardımı olmadan kullanıp kullanmadığı ya da bir kez kullandıktan sonra tekrar gelip gelmediğidir.

İkincisi, bu varsayımı sınamak için ürünün en az neyi yapması gerekiyor? Burada kurucunun içgüdüsü genellikle tersine çalışır: ürünü bir müşteriye göstermeden önce eksiksiz, güzel ve rakiplerle karşılaştırılabilir yapmak ister. Oysa varsayımı sınamak için gereken parça çoğu zaman ürünün küçük bir bölümüdür; geri kalanı öğrenmeyi geciktiren emektir.

Üçüncüsü, neyin öğrenildiğini nasıl anlayacağım? Modül 7'deki deney kartı burada da geçerlidir: sayılacak davranış, eşik ve süre, ürün çıkmadan önce yazılır. İlk ürün bir deneydir; tek farkı, deneyin düzeneğinin bu sefer gerçek bir ürün olmasıdır.

"Asgari" kelimesi iki yanlış okumaya açıktır. Birincisi, ürünün özensiz olabileceğini düşünmek. Asgari ürün dar olabilir, ama yaptığı tek işi müşterinin güvenebileceği kadar iyi yapmalıdır; çalışmayan, müşteriyi yarı yolda bırakan ya da güvenliğini tehlikeye atan bir ürün, öğrenme değil gürültü üretir. Bozuk bir ürünü kullanmayan müşteri, fikri değil bozukluğu reddetmiş olabilir.

İkincisi, asgari ürünün her zaman bir yazılım ya da üretilmiş bir nesne olduğunu düşünmek. Elle yürütülen bir hizmet, bir haftalık bir deneme paketi, bir tablo ve bir mesaj grubu da asgari ürün olabilir; önemli olan, sınanacak soruya cevap verip vermediğidir. Biçim, sorudan sonra seçilir.

Son olarak, asgari ürün bir kez yapılıp bırakılmaz. Bir varsayım sınandıktan sonra haritada başka bir kâğıt en riskli köşeye yerleşir ve bir sonraki sürüm, o kâğıdı sınamak için yapılır. İlk ürün, bir ürün geliştirme sürecinin ilk adımı değil, bir öğrenme sürecinin bir sonraki adımıdır.

Vaka işletmelerinde

İki vakada da ilk sürümün kapsamı, yapılabilecek en iyi ürüne göre değil, cevaplanacak tek bir soruya göre çizildi; çıkarılan her parça, o soruya bir şey eklemediği için çıkarıldı.

Ne biliyoruz

Asgari uygulanabilir ürün fikri, büyük ölçüde Eric Ries'in yazılarıyla yaygınlaştı; bu derste kullandığımız tanım da onun bir blog yazısından.

Ries'in "adına rağmen asgari ürün yapmakla ilgili değil" uyarısı, Mert'in ve Nazlı'nın düştüğü iki ters tuzağı birlikte açıklıyor. Mert ürünü büyüterek öğrenmeyi geciktiriyordu; Nazlı ise raporu büyüterek. İkisinin de çözümü ürünü küçültmek değil, soruyu netleştirmek oldu; ürün, soru netleşince kendiliğinden küçüldü.

Yaygın hatalar

Girişim Defteri

İlk ürününü yapmadan önce, onunla neyi öğreneceğini yazacaksın.

Defter: Tarihli ilk ürün sorusu (iddia ve yanlışsa kararı), parça listesi ve çizilenler, kalan parçalar, eşik, güvenilirlik satırı.

Özet

1. Asgari uygulanabilir ürün, ürünün yarım hâli değil, doğrulanmış öğrenmeyi en az emekle en çok toplamak için yapılan bir öğrenme aracıdır.
2. Doğrulanmış öğrenme, en riskli varsayımlardan biri hakkında, gerçek davranışa ve önceden yazılmış bir ölçüte dayanan öğrenmedir; izlenim ve beğeni bunun yerine geçmez.
3. İlk ürün üç soruyla planlanır: hangi varsayım sınanacak, bunun için ürün en az neyi yapmalı, öğrenilen nasıl anlaşılacak.
4. Asgari dardır ama özensiz değildir; biçimi sorudan sonra seçilir ve her sürüm bir sonraki en riskli varsayımı sınamak için yapılır.

Kendini sına

1. Ayça'nın "Bu sürümle ne öğreneceğiz?" sorusu Mert'in uygulamasını nasıl değiştirdi?
2. Nazlı kırk sayfalık raporu neden tek bir akışa ve beş bulguya indirdi?
3. Ayça uygulamaya neden bir yardım numarası eklenmesini istedi?

Yanıtlar

1. Elle yürütülen deneme mesajların işe yaradığını göstermişti, ama Ayça her mesajı kendisi attığı için salon sahiplerinin kendi başlarına düğmeye basıp basmayacağı bilinmiyordu. Soru netleşince, uygulamanın bu soruyu sınamak için yalnızca bekleme listesine, tek bir düğmeye ve öğlen gönderimine ihtiyaç duyduğu görüldü; takvim, istatistik, logo alanı ve müşteri girişi bir dala taşındı.
2. Çünkü denetimle sınamak istediği şey rapor değil, tek seferlik bir denetimin müşteriyi aylık modele geçirip geçirmeyeceğiydi. Bunun için ekibin tek bir gerçek sorunu çözülebilir biçimde görmesi ve sonra bir sonrakini kendiliğinden istemesi gerekiyordu; kırk sayfalık bir rapor ekibi aylarca meşgul edip bir sonraki ihtiyacı geciktirebilirdi.
3. Çünkü asgari ürün dar olabilir ama yaptığı tek işi güvenilir yapmalıdır. Düğme bozulur ya da mesaj gitmezse, salon sahibinin düğmeye basmaması fikrin değil arızanın sonucu olur ve deney yanlış bir şey ölçer; yardım numarası bu iki durumu birbirinden ayırmayı sağlıyor.

Sonraki derse köprü

Mert'in silmediği, yalnızca bir dala taşıdığı parçaların listesi uzun: takvim, istatistik, logo, müşteri girişi ve aklında bekleyen on kadar fikir daha. Her biri bir gün birinin işine yarayabilir; ama hangisinin ilk sürüme gireceğine nasıl karar verilecek? Sonraki ders kapsam kesmek üzerine: bir özellik listesini, tek bir müşteri işini çözen en küçük sürüme indirmeyi ele alıyor.