Fikir envanteri

Görev

Modül 1 boyunca fikir üretmenin dört yolunu denedin: bir çözüm cümlesini problem cümlesine çevirdin, kendi işinin sürtünmelerini kaydettin, çevrendeki değişimleri taradın ve uzakta işleyen bir modeli alıp yedi parçasını tek tek sorguladın. Ardından adayları süzgeçten geçirmeyi ve neyi paylaşıp neyi koruyacağını ayırmayı öğrendin. Bu atölyede bütün bu malzemeyi tek bir sayfada topluyorsun.

Teslim edeceğin şey bir fikir envanteri: en az on problem adayından oluşan, her adayın nereden geldiğini, süzgeçten nasıl geçtiğini ve neden seçildiğini ya da elendiğini gösteren bir tablo. Envanterin sonunda, sahada sınanacak ilk üç adayı seçeceksin. Bu üç aday, akademinin ilk kapısına, problem dosyasına giden yolun başlangıcı olacak.

Defterini bir vaka işletmesinin kurucusu adına tutuyorsan, envanteri o kurucunun gözüyle kur ama kendi muhakemenle puanla. Örnek çözümdeki tablolar sana bir başlangıç verir; ama puanları kopyalama. Aynı adaylara senin vereceğin puanlar farklı çıkabilir ve bu fark, kurucunun göremediği bir şeyi senin görmen anlamına gelebilir.

Envanteri kurarken üç kurala uy. Birincisi, her aday bir problem cümlesi olarak yazılır, bir çözüm adı olarak değil; cümle problemi yaşayanı, yaşandığı anı ve bedelini adlandırır. İkincisi, adaylar en az iki farklı kaynaktan gelir; hepsi tek bir kaynaktan, örneğin yalnızca kendi işinden geliyorsa, kör noktaların da aynı yerde toplanır. Üçüncüsü, her puanın yanında dayanağı yazılı olur ve tahmin olan puanlar işaretlenir; çünkü seçtiğin üç adayın en zayıf tahminleri, Modül 2'nin ilk sınayacağı yerlerdir.

On aday bir alt sınır. Daha fazlasını yazabilirsin; ama yirmiyi geçtiğinde puanlamanın dikkat isteyen bir iş olduğunu unutma. Süzgeçten geçirmeden önce eleme ölçütlerini uygula ve elenenleri silmeden ayrı bir bölüme taşı.

Envanter bir kez yazılıp kapatılan bir belge değil. Saha görüşmeleri başlayınca puanların bir kısmı değişecek: tahmin olarak dört verdiğin bir ödeme gücü, üç görüşmeden sonra ikiye inebilir; hiç düşünmediğin bir aday, bir görüşmenin ortasında ortaya çıkabilir. Bu yüzden envanteri tarihli tut ve her güncellemede eski sürümü silmeden yanına yenisini yaz. Altı hafta sonra iki sürümü yan yana koyduğunda, hangi tahminlerinin tuttuğunu ve hangilerinin yanıldığını görmek, Seviye 2'deki deney tasarımının en iyi hazırlığı olacak.

Örnek çözüm

Selin'in envanteri, Modül 1 boyunca biriktirdiği kartlardan ve notlardan kuruldu. On iki adayı var; dördü problem cümlesi alıştırmasından, üçü bankadaki kendi işinin sürtünmelerinden, üçü değişim taramasından, ikisi uyarlama sorularından geliyor.

Aşağıdaki tablo, Selin'in envanterinden on adayın beşini ve puanlarını gösteriyor. Yıldızlı puanlar tahmin.

Tablo Selin'e iki şey gösteriyor. İlki, aylardır en çok düşündüğü kahvaltılık kavanozun dördüncü sırada kaldığı; en düşük puanı şiddette alıyor ve o puanın kendisi bir tahmin. İkincisi, üst sıradaki üç adayın da ödeme gücü puanının tahmin olduğu. Selin'in Modül 2'de ilk soracağı soru bu yüzden belli: pastane, turist ve üretici, bu problemlerin çözümü için gerçekten para ödüyor mu, ödüyorsa bugün kime?

Selin üçüncü sıradaki iki adayın eşit puan aldığını görüyor ve birini seçmek zorunda. Hasat fiyatı problemini seçiyor, kahvaltılık kavanozu değil. Gerekçesini envanterin altına yazıyor: "Kavanozu seviyorum ama süzgeç onun asıl sorununun şiddet olduğunu gösteriyor; hasat fiyatı ise ailemin ve köydeki komşularımızın gerçek derdi ve bu konuda bankadan getirdiğim bilgi bir avantaj." Gerekçe yazılı olduğu için, kararı ileride okuyup sınayabilecek.

Elenen iki adayın yanına da birer geri dönüş koşulu yazıyor. İhracat fikri için: "Pastane unu ya da yolcu paketi ilk bir yılda düzenli nakit getirirse ve bir ortak bulursam yeniden puanla." Kredi dosyası hizmeti için: "Bankadan ayrılırsam ve rekabet maddesinin süresi dolarsa yeniden puanla." Bu iki cümle, elemenin bir unutma değil, bir erteleme olduğunu kayda geçiriyor.

Hatayı bul

Aşağıda Mert'in ilk envanteri var. Cevaba geçmeden önce, neyin eksik olduğunu kendin yaz.

Mert on aday yazmış: "Salonlar için randevu uygulaması", "Berberler için randevu uygulaması", "Diş klinikleri için randevu uygulaması", "Veteriner klinikleri için randevu uygulaması", "Randevu uygulamasına ödeme ekleme", "Randevu uygulamasına müşteri yorumu ekleme" ve benzer dört aday daha. Bütün adaylara bütün ölçütlerde dört ya da beş puan vermiş. Hiçbir puanın yanında dayanak yok. İlk üç olarak salon, berber ve diş kliniği uygulamalarını seçmiş.

Envanter tam görünüyor: on aday var, her biri puanlanmış, üç seçim yapılmış. Ama bir envanterin işini, yani farklı problemleri karşılaştırıp en çok sınanmaya değer olanları seçmeyi, gerçekten yapıyor mu?

Cevap

Envanterin dört ciddi kusuru var. Birincisi, hiçbir aday bir problem cümlesi değil; hepsi aynı çözümün adı. "Salonlar için randevu uygulaması" bir çözüm; problem cümlesi, örneğin "Karşıyaka'daki dört koltuklu bir salonda salı ve çarşamba sabahları üç koltuk boş kalıyor ve kalfaların maaşı yine ödeniyor" gibi bir şey olmalı. İkincisi, adayların hepsi tek bir kaynaktan, Mert'in kendi yazılım becerisinden geliyor; bu yüzden on aday aslında tek bir adayın on çeşidi. Üçüncüsü, puanların hiçbirinin dayanağı yok ve hepsi dört ya da beş; bu, puanlamanın yapılmadığını, yalnızca sevilen fikrin onaylandığını gösteriyor. Dördüncüsü, Saadet Hanım'ın salonundan çıkan en somut problem, hafta içi boş koltuklar, envantere hiç girmemiş. Düzeltmek için Mert'in önce her adayı bir problem cümlesine çevirmesi, en az iki farklı kaynaktan aday eklemesi ve puanları dayanaklarıyla yeniden vermesi gerekiyor.

Teslim

Teslimin, Girişim Defteri'ndeki fikir envanteri sayfası.

Defter: Fikir envanteri sayfası: aday listesi ve kaynakları, elenenler ve gerekçeleri, süzgeç tablosu, seçilen üç aday, her biri için gerekçe ve ilk sınanacak tahmin. Seçimini karar günlüğüne tarihiyle ekle.

Rubrik

Sayfanı beş ölçütte değerlendir ve her birini Zayıf, Yeterli ya da Güçlü diye işaretle.

1. Problem cümleleri. Zayıf: adayların çoğu bir çözümün adı. Yeterli: adayların çoğu problem cümlesi, ama bazılarında problem sahibi belirsiz. Güçlü: her aday kimin, hangi durumda, neye katlandığını söyleyen bir problem cümlesi.
2. Kaynak çeşitliliği. Zayıf: bütün adaylar tek bir kaynaktan. Yeterli: adaylar iki kaynaktan geliyor. Güçlü: adaylar üç ya da dört kaynaktan geliyor ve ilk üçte en az iki farklı kaynak temsil ediliyor.
3. Süzgecin dürüstlüğü. Zayıf: puanlar dayanaksız ve neredeyse hepsi aynı. Yeterli: puanların çoğunun dayanağı yazılı. Güçlü: her puanın dayanağı yazılı, tahminler işaretli ve puanlar sütun sütun verilmiş.
4. Eleme. Zayıf: eleme yapılmamış ya da elenenler silinmiş. Yeterli: eleme yapılmış ama gerekçeleri kısa. Güçlü: elenen adaylar gerekçeleriyle ayrı bir bölümde duruyor ve hangi koşulda geri dönebilecekleri yazılmış.
5. Seçimin gerekçesi. Zayıf: ilk üç seçilmiş ama gerekçe yok. Yeterli: her seçimin bir gerekçesi var. Güçlü: her seçimin gerekçesi ve ilk sınanacak tahmini yazılı; süzgeçten farklı bir seçim yapıldıysa nedeni açıkça belirtilmiş.

Sonraki derse köprü

Envanterinde üç aday seçtin ve her birinin en zayıf tahminini işaretledin. Bu tahminleri masa başında daha fazla düşünerek sağlamlaştıramazsın. Modül 2 problem keşfiyle başlıyor ve ilk ders, neden konuşmak gerektiğini soruyor: masa başında kurulan varsayım ile sahada, problemi yaşayan insanla konuşarak öğrenilen arasındaki farkı.