Seviye 0 kontrolü

Kapsam

Bu kontrol Seviye 0'ın sekiz dersini kapsıyor: girişimciliğin tanımı, girişim türleri, taban oranları, mitler, kurucunun bilgi koridoru, Tolga'nın semineri, başlangıç profili ve Girişim Defteri. Amaç bir not almak değil; Seviye 1'e geçmeden önce hangi kavramın oturduğunu, hangisinin henüz bulanık olduğunu görmek.

Kontrol iki bölümden oluşuyor. On beş soruda kavramları ve kanıtları soruyoruz; bazıları kısa cevaplı, bazıları seçenekli. Üç hesap sorusunda ise derslerde geçen sayılarla küçük işlemler yapacaksın. Hesaplar için hesap makinesi kullanabilirsin; asıl ölçülen işlem değil, hangi sayının neye bölüneceğini doğru kurmak.

Önce soruları cevaplarını görmeden yanıtla ve cevaplarını defterine yaz. Sonra yanıtlarla karşılaştır. Yanlış ya da eksik yanıtladığın her sorunun yanına hangi derse geri döneceğini not et. On sekiz sorudan on dördünü ve üzerini doğru yanıtladıysan Seviye 1'e hazırsın; daha azsa, işaretlediğin dersleri yeniden okumanı öneririz. Bu bir kapı değil, bir ayna: hiçbir yanıt seni akademiden geri çevirmez.

Sorular

1. Stevenson ve Jarillo'nun girişimcilik tanımının üç parçasını yaz.
2. Bir mobilya atölyesinin sahibi, haftasının çoğunu var olan müşterilerin siparişlerini zamanında teslim etmekle geçiriyor. Stevenson'ın yelpazesinde bu davranış hangi uca daha yakındır? Seçenekler: atılımcı, emanetçi, ikisi de değil.
3. Shane ve Venkataraman'ın tanımına göre bir fırsatı bir fikirden ayıran şey nedir?
4. Akademinin girişim türleri arasında Blank'in listesinde bulunmayan ve akademinin eklediği tür hangisidir?
5. Hurst ve Pugsley'in incelediği yeni girişimcilerin kuruluş nedenleri arasında en çok hangi tür neden öne çıktı? Seçenekler: para kazanmak, piyasaya yeni bir şey sunmak, kendi işinin patronu olmak gibi parasal olmayan nedenler.
6. Bir geçim işletmesinin başarısını ölçerken bakılacak iki şeyi yaz.
7. Bir yıl kapalı kalıp ertesi yıl kepengini yeniden açan bir dükkân, Eurostat tanımına göre yeni bir girişim doğumu sayılır mı?
8. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verisinde yeni açılan işyerlerinin kabaca ne kadarı ilk yılı, ne kadarı beşinci yılı görüyor?
9. Önüne yeni işlerin ayakta kalmasıyla ilgili bir yüzde geldiğinde, ona güvenmeden önce soracağın dört soruyu yaz.
10. Hayatta kalan yanlılığını bir cümleyle tanımla ve televizyondaki genç kurucu röportajıyla ilişkisini açıkla.
11. Azoulay ve arkadaşlarının çalışmasında, büyümede en tepedeki binde bir şirketi kuranlar kuruluş anında ortalama kaç yaşındaydı? Seçenekler: yirmi dokuz, otuz bir, kırk beş.
12. Aynı çalışmada, kurduğu şirketin sektöründe üç yıl ya da daha uzun süre çalışmış kurucular ile o sektörü hiç içeriden görmemiş kurucular karşılaştırıldığında, birinci grup en tepedeki büyüme dilimine yaklaşık kaç kat daha sık ulaşıyor?
13. Shane'in önceki bilgi için saydığı üç türü yaz ve Elmacı Pazarı'nda Emir'in elindeki bilginin hangisine girdiğini belirt.
14. Tolga'nın "bu gece kaydolan ilk elli kişiye indirim" sözü neden bir sınanabilir iddia değildir?
15. Risk kapasitesi ile riske isteklilik arasındaki farkı açıkla ve başlangıç profilinde neden önce risk kapasitesinin okunması gerektiğini söyle.

Hesap soruları

1. ABD verisindeki bir kohortta yeni açılan işyerlerinin yüzde sekseni birinci yılı, yüzde ellisi beşinci yılı görüyor. Birinci yılı gören işyerlerinin yüzde kaçı beşinci yıla ulaşıyor? Bu sonuç, riskin zaman içinde nasıl dağıldığı hakkında ne söylüyor?
2. Bir kurucunun birikimi iki yüz kırk bin lira. Bunun yüz yirmi bin lirasını işe koymayı düşünüyor. Hanenin aylık gideri otuz bin lira ve hanede başka düzenli gelir yok. İş hiç gelir getirmezse, işe ayrılmayan birikimle hane kaç ay geçinebilir? Kurucu işe koyduğu parayı yüz altmış bin liraya çıkarırsa bu süre ne olur?
3. Bir program "programı bitirenlerin yüzde sekseni maaşını aştı" diyor. Programa iki yüz kişi kaydolmuş, kırk kişi bitirmiş ve bitirenlerin otuz ikisi maaşını aşmış. Bu otuz iki kişi, kaydolanların yüzde kaçıdır? İki oran arasındaki fark ne anlama geliyor?

Yanıtlar

1. Üç unsur var: ortada bir fırsat olması, kişinin ona doğru gerçekten adım atması ve bunu yaparken elinde olmayan kaynakları da devreye sokması. Kişinin tek başına mı yoksa bir şirketin içinde mi olduğu tanımı değiştirmez. Ders 0.1.
2. Emanetçi uca. Siparişi zamanında teslim etmek, elindekini koruyup iyi kullanmaktır ve atölye bu işle ayakta durur. Aynı kişi, Oğuzhan'ın otellere numune götürmesi gibi henüz sahip olmadığı bir kaynakla yeni bir müşteri peşine düştüğünde yelpazenin öteki ucuna yaklaşır. Ders 0.1.
3. Fırsatta, birinin maliyeti aşan bir fiyatı ödemeye istekli olduğu bir durum vardır. Fikir, bu isteğin var olup olmadığı henüz sınanmamış bir tasarıdır. Ders 0.1.
4. Devralma. Babasının atölyesine giren Oğuzhan'ın yolu bu; akademi onu ayrı bir tür sayar, ayrıca tek başına çalışan kişiyi de çalışanı olan küçük işletmeden ayırır. Ders 0.2.
5. Parasal olmayan nedenler: kimseye hesap vermemek, saatini kendin belirlemek, işini sevmek. Bu nedenleri sayanlar yarıyı geçti; para kazanmayı ve yeni bir fikri sayanlar ise üçte birle beşte iki arasında kaldı. Ders 0.2.
6. Kurucunun bir saatlik emeğinden ne kazandığı ve gelirinin aydan aya ne kadar düzenli geldiği; buna ne kadar esnek çalışabildiği de eklenebilir. Ders 0.2.
7. Sayılmaz. Uyuyup iki yıl içinde yeniden çalışmaya başlayan bir işletme, Eurostat'ın gözünde yeni doğmuş değil, geri dönmüş bir işletmedir. Ders 0.3.
8. Yaklaşık yüzde seksen birinci yılın sonunda, yaklaşık yüzde elli beşinci yılın sonunda hâlâ faal. Kriz yılında açılanlar bu ortalamanın biraz altında kalıyor. Ders 0.3.
9. Neyin sayıldığını, kapanmanın neyi kapsadığını, verinin zamanını ve yerini, son olarak da bu grubun senin işine ne kadar benzediğini sor. Dördünden birinin cevabı yoksa sayıyı bir karar dayanağı olarak kullanma. Ders 0.3.
10. Görünür kalan başarılı örneklerden yola çıkıp onların ortak yanını başarının sebebi saymak, aynı yanı taşıyıp batanları hesaba katmamaktır. Röportajdaki genç kurucu bir seçilmiş örnek; aynı yoldan gidip kısa sürede kepenk indirenler yayına hiç çıkmadığı için gençlik bir başarı formülü gibi görünüyor. Ders 0.4.
11. Kırk beş. Öteki iki sayı, ödül ve haber listelerinden derlenmiş kurucuların ortalamasıydı; kurucuların tamamına bakınca tablo değişiyor. Ders 0.4.
12. İki kat kadar: deneyimli grupta binde yaklaşık iki, deneyimsiz grupta binde yaklaşık bir. Ders 0.4.
13. Shane'in üç türü: bir pazarı tanımak, o pazara nasıl hizmet edildiğini bilmek ve müşterinin derdini bilmek. Emir'inki üçüncü tür: turistin kese kâğıdıyla uçağa binme sıkıntısını kendi tezgâhında defalarca izledi. Ders 0.5.
14. Bu söz dünya hakkında doğruluğu kontrol edilebilecek bir bilgi taşımıyor; okuru acele ettiren bir süre sınırı koyuyor. Bir hafta sonra aynı indirimin yine "bu gece" diye çıkması da bunu gösterdi. Ders 0.6.
15. Kapasite, hanenin sarsılmadan kaldırabileceği kaybın büyüklüğüdür ve bir sayıyla söylenir; isteklilik ise kişinin ne kadar risk almak istediğidir. Bu ikisi birbirinden bağımsız olabilir. Profilde önce kapasiteye bakılır, çünkü zaman, para ve beceri birbirinin eksiğini kısmen kapatabilir ama hanenin taşıyabileceği kayıp sınırını başka hiçbir şey genişletemez. Ders 0.7.
16. Yüzde altmış iki buçuk: elliyi seksene böl. Yüz işyerinden yirmisi ilk yılı göremiyor; ilk yılı gören sekseninden ise sonraki dört yılda otuzu kapanıyor. Bu, yıllık olarak düşünüldüğünde ilk yıldakinden belirgin biçimde düşük bir kapanma hızı demek. Tehlike en çok başlangıçta. Ders 0.3.
17. İşe girmeyen kısım yüz yirmi bin lira; otuz bine bölünce dört ay. İşe yüz altmış bin konursa elde seksen bin kalır, bu da iki ay yirmi gün eder. İşe eklenen her lira, evin dayanabileceği süreden doğrudan düşüyor. Ders 0.7.
18. Yüzde on altı: otuz ikiyi iki yüze böl. Programın andığı yüzde seksen yalnız bitiren kırk kişinin içinden hesaplanmış; oysa kaydolan birinin merak etmesi gereken, kaydolan herkes içinden kaçının başardığı. Payda değişince oran beşte birine iniyor. Ders 0.6.

Sonraki derse köprü

Seviye 0 bitti: girişimcinin bir unvan değil bir haftalık iş olduğunu gördün, mitleri ayıkladın, kendi durumunu ve bilgi koridorunu yazdın. Seviye 1 problem ve fırsatla başlıyor. İlk ders bir ayrım üzerine kurulu: bir çözümden başlayan fikir ile bir problemden başlayan fikir arasındaki fark ve bu farkın neden bütün akademinin yönünü belirlediği.