Katalog ve teslim

Öğrenme hedefi

Birçok dükkândan gelen yüzlerce ürünü, farklı günlerde çekilse bile aynı ışıkta, aynı renkte ve aynı düzende görünecek biçimde çekebileceksin. Her oturumun başında bilinen renklerden oluşan bir kartı çekip bütün kareleri aynı renge oturtacak, bir çekim şablonunu günler boyunca değişmeden taşıyacaksın. Dosyaları ürünlerin stok koduna ve açı numarasına göre adlandırarak kimsenin karıştıramayacağı bir düzen kuracaksın. Bütün kareleri küçük boyda yan yana dizip ışığı, rengi ya da boyutu uymayan kareyi teslimden önce yakalayacaksın. Farklı günlerde, farklı tenlerden ellerin aynı katalogda kendi tonlarında kalmasını sağlayacak ve ürün ve yemek rotasını küçük bir katalogla kapatacaksın.

Merak sorusu

Arastanın esnaf derneği kararını veriyor: on iki dükkânın ortak bir internet kataloğu olacak. Çiniler, gümüşler, kilimler, bakır cezveler, lokumlar; üç yüzü aşkın ürün. Her dükkân sahibi elindeki fotoğrafları bir klasöre atmış. Kiminin fonu gri, kimininki sarımsı, bir kilim tepeden, öteki yandan; dosya adları «IMG_4471», «son hali 2», «kilim kırmızı yeni». Arkadaşın hepsini yeniden çekmeyi kabul ediyor, ama bu iş birkaç hafta ve birkaç ayrı oturum sürecek. Yüzlerce ürünü nasıl tutarlı çekersin?

Bağlam

Kobalt kâseleri bir kâğıda yazılmış tek bir düzenle, bir aile gibi dizilecek biçimde çektiğin günü, çekim şablonunu, hatırlıyorsun (Ders U.1). İçe aktarırken dosyalara tek bir düzenle ad vermenin, klasörleri bir mantığa göre ayırmanın arşivi nasıl kurtardığını dosya yönetiminde görmüştün (Ders 15.4). Bir ayar dizisini bir kez kaydedip yüzlerce fotoğrafa birlikte uygulamayı da düzenleme bölümünde denemiştin (Ders 17.8).

Tek bir kâse için iyi bir kare çekmek bir beceridir; üç yüz ürünü aynı dünyada göstermek ise bir sistemdir. Rotanın bu son adımı şablonu, ışığı, rengi ve dürüstlüğü haftalara yayılan bir işe taşıyor; sonunda da işin eksiksiz bir paket hâlinde el değiştirmesini.

Basit açıklama

Farklı günlerde renk nasıl aynı kalır?

Aynı şablon, aynı ışık ve aynı ayarlarla çekilen iki oturum bile birbirinden biraz farklı çıkabilir: bir lambanın ısınması, pencereden sızan bir ışık, bir perdenin rengi, hatta makinenin bir ayarının yanlışlıkla değişmesi. Yüzlerce ürünlük bir katalogda bu küçük farklar, yan yana dizilen karelerde bir ürün ailesinin birbirine benzememesine yol açar.

Renk kontrol kartı, üstünde renkleri ve gri tonları önceden ölçülmüş küçük kareler bulunan ve her çekim oturumunun başında ürünün yerine konup bir kez fotoğraflanan karttır. Düzenleme programı bu karedeki bilinen renkleri kullanarak o oturumun bütün kareleri için beyaz dengesini ve renkleri doğru yere oturtur; bazı programlar karttan o ışığa özgü bir profil de oluşturur. Bir gri kart yalnızca beyaz dengesini sabitlerken, renk kontrol kartı kırmızıların, mavilerin ve tenlerin de her gün aynı çıkmasını sağlar. Oturum her değiştiğinde, ışık her yeniden kurulduğunda kart yeniden çekilir.

Bu, karedeki eller için de geçerlidir. Katalogda bir gün koyu tenli bir kuyumcunun, başka bir gün açık tenli bir lokumcunun eli görünebilir. Her oturumun kendi kartına göre düzeltilmesi, iki eli de kendi gerçek tonunda tutar; bir oturumun ayarını ötekine körü körüne kopyalamak ise tenlerden birini sarıya ya da griye kaydırabilir.

Dosyalar nasıl adlandırılır?

Stok kodu adlandırması, her dosyaya ürünün dükkândaki stok koduyla ve açı numarasıyla ad vermektir: örneğin bir çini kâsenin önden görünüşü «CIN-0142-01», yandan görünüşü «CIN-0142-02», yaşam tarzı karesi «CIN-0142-10». Tarih ya da makinenin verdiği sıra numarası bir arşiv için işe yarar; bir katalog için ise ürünün kendisi anahtardır. Dükkân sahibi, internet sayfasını kuran kişi ve fotoğrafçı aynı adı kullandığında hiçbir kare yanlış ürünün sayfasına düşmez.

Açı numaraları da şablonun bir parçasıdır: «01» her zaman ana görsel, «02» yan, «03» ayrıntı, «10» yaşam tarzı karesidir. Böylece sayfayı kuran kişi, her ürünün ana görselini dosya adına bakarak bulur. Ayarlar kaydedilmiş bir hazır ayarla bütün oturuma uygulanır, ardından kareler tek tek gözden geçirilir.

Teslimden önce ne kontrol edilir?

Tutarlılık ızgarası, bir katalogdaki bütün ana görsellerin küçük boyda yan yana dizilip birlikte gözden geçirilmesidir. Tek tek bakıldığında doğru görünen bir kare, yüz karenin arasında hemen ayrışır: fonu biraz daha gri, ürünü biraz daha küçük, gölgesi öteki yanda. Izgarada göze batan her kare ya düzeltilir ya da yeniden çekilir. Bir ürün grubunun, örneğin bütün kilimlerin ya da bütün cezvelerin, aynı ölçekte durup durmadığı da burada görülür.

Teslim, müşterinin kullanacağı yerlere göre hazırlanan bir teslim setiyle yapılır: pazar yeri için saf beyaz fonlu ve belirli bir boyutta ana görseller, internet sayfası için sRGB renk profilinde ve uygun uzun kenarda kareler, basılı bir broşür için yüksek çözünürlüklü dosyalar. Her dosyanın hangi ürüne, hangi açıya ve hangi kullanıma ait olduğunu anlatan kısa bir teslim notu paketi tamamlar.

Görsel kanıt

Arkadaşın arastadaki boş bir dükkânı iki hafta için çekim yerine çeviriyor. Çini atölyesinde kurduğu şablonu buraya taşıyor: tek bir yumuşak ışık, bir beyaz fon ve fonu ayrı aydınlatan iki küçük ışık, sabit bir sehpa yüksekliği. Kurulumu fotoğraflıyor ve her sabah ilk kare olarak renk kontrol kartını çekiyor.

Dükkânların stok kodlarını bir tabloya yazıyor ve her kareyi çekildiği anda o koda göre adlandırıyor. Salı günü kuyumcunun yüzüklerini, koyu kahverengi elinde; perşembe günü lokumcunun kutularını, açık tenli ve çilli elinde çekiyor. Her oturumu kendi kartına göre düzeltince kuyumcunun kahverengisi de lokumcunun pembe çilleri de yerinde. Salının ayarını perşembeye kopyaladığı bir denemede ise lokumcunun eli sarımsı çıkmıştı.

İki haftanın bitiminde üç yüz on iki ana görseli küçük boyda bir ızgarada yan yana diziyor. Dokuz kare hemen göze batıyor: bir bakır cezvenin fonu grimsi, iki kilim ötekilerden küçük, altı lokum kutusunun gölgesi ters yanda. Onları yeniden çekiyor. Ardından pazar yeri, internet sayfası ve broşür için üç klasörlük bir teslim seti ve bir teslim notu hazırlıyor.

Sık yapılan hata

Özet

Yüzlerce ürün, günlere yayılan oturumlarda aynı çekim şablonu taşınarak, her oturum renk kontrol kartıyla aynı renge oturtularak ve dosyalar stok koduna göre adlandırılarak tutarlı çekilir. Teslimden önce bütün kareler bir tutarlılık ızgarasında birlikte gözden geçirilir ve iş, kullanım yerlerine göre hazırlanmış bir teslim setiyle ve notuyla verilir. Her oturumun kendi kartı, farklı günlerde farklı tenlerden elleri de kendi tonlarında tutar.

Mini ödev

Ürün ve yemek rotasının kapanışında sekiz karelik küçük bir katalog hazırlayacaksın.

1. Evindeki ya da bir dükkândaki dört benzer ürünü bir çekim şablonuyla, beyaz bir fonda, iki ayrı günde çek; her oturumun başında bir renk kartı ya da en azından bir gri kart çek.
2. Kataloğu dört kareyle tamamla: bir parlak ürün, bir yaşam tarzı karesi, bir yemek ve bir mekân ya da atmosfer karesi. Bir karede bir el varsa, sahibinin onayını al.
3. Her dosyayı kendi uydurduğun bir stok koduna ve açı numarasına göre adlandır, bütün kareleri bir tutarlılık ızgarasında yan yana diz ve bir sayfalık bir teslim notu yaz.

Kendini değerlendir

• İki ayrı günde çekilen dört ürün ızgarada aynı dünyada mı duruyor?
• Dosya adına bakarak her karenin hangi ürüne ve açıya ait olduğu anlaşılıyor mu?
• Karedeki eller ve ürün renkleri gerçeğe yakın mı?

Sözlük

Mini test

1. Renk kontrol kartı bir gri karttan neyle ayrılır?

• A) Yalnızca beyaz dengesini sabitler
• B) Pozlamayı ölçer
• C) Beyaz dengesinin yanında kırmızıları, mavileri ve tenleri de her oturumda aynı yere oturtur
• D) Fonu beyazlatır

2. Bir katalogda dosyalar neye göre adlandırılır?

• A) Ürünün stok koduna ve açı numarasına göre
• B) Makinenin verdiği sıra numarasına göre
• C) Çekim saatine göre
• D) Fotoğrafçının adına göre

3. Tutarlılık ızgarası neyi yakalar?

• A) Tek bir karenin netliğini
• B) Dosya boyutunu
• C) Kullanım hakkını
• D) Yan yana dizildiğinde fonu, boyutu ya da gölgesi ötekilere uymayan kareleri

4. Bir oturumun ayarını başka bir güne körü körüne kopyalamak karedeki bir eli nasıl etkileyebilir?

• A) Eli netleştirir
• B) Işık biraz değiştiği için teni sarıya ya da griye kaydırabilir
• C) Eli büyütür
• D) Hiçbir etkisi olmaz

Cevaplar

1. C — Kartın bilinen renkleri program için bir ölçüt olur ve bütün tonlar ona göre ayarlanır.
2. A — Ürün kodu sayfayı kuranın, dükkânın ve fotoğrafçının ortak anahtarıdır.
3. D — Tek başına doğru görünen bir kare, yüz karenin arasında hemen ayrışır.
4. B — Her oturumun ışığı biraz farklıdır; ancak kendi kartı o farkı düzeltir.

Özet kartı

• Günlere yayılan işte şablonu taşı, kurulumu kaydet.
• Her oturumun başında renk kontrol kartı; oturumu kendi kartına göre düzelt.
• Dosya adı = stok kodu + açı numarası.
• Teslimden önce tutarlılık ızgarası; uymayanı yeniden çek.
• Teslim seti ve teslim notu; her el kendi tonunda.

Sonraki derse köprü

Katalog yayına girdiği akşam, kuyumcunun yeğeni arkadaşına bir davet getiriyor: üniversitenin basketbol takımında oynuyor ve cumartesi bir maçları var. Takım, sezonun fotoğraflarını istiyor. Arkadaşın salona girince durgun kâselerden ve yüzüklerden sonra her şeyin koştuğu, sıçradığı, bir saniyede değiştiği bir dünyayla karşılaşacak. Anı kaçırmamanın sırrı nerede? Spor ve aksiyon rotası tam bu soruyla açılıyor: hareketi donduran kısa enstantane ve koşan birini izleyen sürekli odak.