Hafif ekipman

Öğrenme hedefi

Bir yolculuk için çantanı, her şeyi götürmek yerine gerçekten kullanacağın şeylere göre kurabileceksin. Önceki gezilerinin çekim verilerine bakarak hangi odak uzaklıklarını ne sıklıkla kullandığını bulacak, tek bir gövde ve birbirini tamamlayan iki objektifle bir yolculuğun büyük kısmını karşılayacaksın. Birini geniş bir aralık için, ötekini ışığın azaldığı saatler ve insanlar için seçeceksin. Konakladığın yerde kalacak eşyayla gün boyu sırtında taşıyacağın eşyayı ayıracak, bir günlük çantayı hafif ve dikkat çekmeyen tutacaksın. Bir arızası bütün günü bitirebilecek küçük parçaların yedeğini, geri kalanından ayrı bir özenle taşıyacaksın. Akşamın loş ışığında yüzleri makinenin flaşı yerine geniş açıklıklı bir objektifle, tenlerin dokusunu ve rengini koruyarak çekeceksin.

Merak sorusu

Zeytinliklerin arasındaki yokuşun tepesinde grup mola veriyor. Arkadaşın destek aracından inip ağır sırt çantasını yeniden omzuna vuruyor; içinde yedeğiyle birlikte iki makine, dört ayrı objektif, katlanmış sehpa, flaş ve bilgisayar var. İki gündür çektiği karelere bakınca objektiflerin ikisini hiç takmadığını, sehpayı bir kez bile açmadığını fark ediyor. Omzu ağrıyor, ve ağır çanta onu yavaşlattığı için köy meydanındaki bir anı kaçırmış. Çantada ne olmalı?

Bağlam

Bir aksesuarı almadan önce bir gün boyunca taşıyıp kaç kez kullandığını saymayı ve kullanılmayan eşyaları ayıklayıp çantayı hafifletmeyi ekipman listesi dersinde denemiştin (Ders 13.6). Geniş bir en geniş diyaframa sahip, loş ışıkta daha kısa bir enstantaneye izin veren hızlı objektifleri objektif bölümünde tanımıştın (Ders 12.6). Bir yolculuğun kartpostal karesinin ötesinde yer ipuçlarına ve yerin ritmine dayandığını da bu rotanın ilk dersinde konuşmuştuk (Ders T.1).

Seyahat, bu bilgilerin sınandığı yerdir. Bir stüdyoda ya da bir maçta ekipman bir arabadan birkaç adım ötededir; yolculukta ise her gram bütün gün taşınır. Ağır bir çanta yalnızca yormaz, fotoğrafçıyı yavaşlatır, dikkat çeker ve kendiliğinden anlardan uzak tutar.

Basit açıklama

Hangi iki objektif?

Tamamlayıcı çift, bir yolculuğun büyük kısmını birlikte karşılayan ve birbirinin eksiğini kapatan iki objektiftir. Çoğu zaman biri geniş bir aralığı kapsayan bir zoomdur, tam karede yirmi dört ile yüz beş milimetre gibi; öteki ise küçük, hafif ve geniş açıklıklı bir sabit objektiftir, otuz beş ya da elli milimetre ve f/1.8 gibi. Zoom gündüzün manzarasını, meydanını ve pazarını; sabit objektif ise akşamın loş sokaklarını, kahvehanelerini ve yakın portreleri üstlenir.

Hangi çiftin seçileceği senin nasıl çektiğine bağlıdır ve bunu bilmenin en güvenilir yolu kendi arşivindir. Önceki bir gezinin karelerinin çekim verilerine bakıp odak uzaklıklarını saymak, çoğu zaman şaşırtıcı bir tablo verir: karelerin büyük kısmı belki birkaç odak uzaklığında toplanmıştır, uzun tele ucu ise nadiren kullanılmıştır. Bu döküm, çantaya neyin gireceğini tahminden değil kendi alışkanlığından belirler.

Gün boyu ne taşınır?

Gün çantası, konaklanan yerden sabah çıkarken yanına alınan ve bütün gün taşınan küçük çantadır. Ana bavul ya da araç, yedek objektifleri, sehpayı, bilgisayarı ve şarj aletlerini taşır; gün çantası yalnızca o günün işi için gerekeni. Bir kasabada yürüyerek geçecek bir gün için bu, gövde, iki objektif, yedek batarya ve kartlar, bir temizlik bezi ve belki bir su şişesidir.

Gün çantasının hafifliği kadar görünüşü de önemlidir. Büyük ve pahalı görünen bir fotoğraf çantası hem dikkat çeker hem de insanları ürkütebilir; sade, gündelik bir sırt çantası ya da omuz çantası, fotoğrafçıyı kalabalığın bir parçası kılar. Makineyi bir boyun askısında değil, çapraz bir kayışla bedene yakın taşımak, hem elleri serbest bırakır hem de kapkaç riskini azaltır.

Neyin yedeği mutlaka olmalı?

Hayati yedek, arızalandığında ya da bittiğinde bütün günün çekimini durduran küçük parçaların yedeğidir: batarya ve hafıza kartı. Eksik bir tele ya da unutulmuş bir sehpayla çekim sürer, ama biten bir bataryayla ya da bozulan bir kartla durur. Soğukta bataryalar daha çabuk tükenir, uzun bir günde bir kart dolabilir ya da arızalanabilir.

Bu yüzden en az bir yedek batarya ve bir yedek kart gün çantasında taşınır; yedek batarya soğuk havada bedene yakın bir cepte tutulur. Doldurulmuş kartlar, boş olanlardan ayrı bir cepte saklanır ki yanlışlıkla üstlerine yazılmasın.

Akşamları tamamlayıcı çiftin küçük sabit objektifi öne çıkar. Loş bir kahvehanede makinenin kendi flaşı yüzleri düzleştirir, arkayı karartır ve tende parlak lekeler bırakır; koyu bir tende bu lekeler daha da göze batar, açık bir ten ise beyazlaşır. f/1.8 bir objektif, flaşa gerek bırakmadan ISO'yu düşük tutar ve tenin dokusunu ve rengini mekânın kendi ışığında korur.

Görsel kanıt

Arkadaşın akşam pansiyonda son iki günün karelerini açıp çekim verilerine bakıyor. Karelerin çoğu yirmi dört ile yetmiş milimetre arasında; iki yüz milimetrenin ötesi yalnızca iki kez kullanılmış, sehpa ve flaş hiç. Ertesi sabah ana bavula yedek gövdeyi, uzun teleyi, sehpayı ve flaşı koyuyor.

Gün çantasında yalnızca bir gövde, yirmi dört ile yüz beş arası bir zoom, elli milimetre f/1.8 bir sabit objektif, iki yedek batarya, iki kart ve bir bez var. Çanta sade, gri bir sırt çantası; makine çapraz bir kayışla göğsünde. Omzu hafiflemiş, adımları hızlanmış; meydandaki bir çocuk ve bir kedi anını bu kez kaçırmıyor.

Akşam kahvehanede turu düzenleyen bisikletçi, kısa saçlı ve koyu tenli arkadaşları, köyün yaşlılarıyla tavla oynuyor. Arkadaşın ilk denemede makinenin kendi flaşını açmış; bisikletçinin alnında ve yanaklarında parlak beyaz lekeler, arkadaki duvar kapkara. Flaşı kapatıp elli milimetreyi f/1.8'e açınca ISO 1600'de sarı lambanın sıcak ışığında yüzü ayrıntılı, tavla taşları keskin, arkada kahvehanenin duvarındaki eski fotoğraflar seçiliyor.

Sık yapılan hata

Özet

Hafif bir çanta, önceki gezilerin çekim verilerinden çıkarılan tek bir gövde ve birbirini tamamlayan iki objektifle kurulur: biri geniş bir aralık için, öteki loş ışık ve insanlar için. Ana bavul ile sade bir gün çantası ayrılır ve bataryayla kart gibi hayati yedekler her gün yanında taşınır. Akşamları geniş açıklıklı sabit objektif, flaşa gerek bırakmadan tenlerin dokusunu ve rengini mekânın ışığında korur.

Mini ödev

Bu ödevde bir sonraki gezin için çantanı kendi verilerinden kuracaksın.

1. Önceki bir gezinin ya da uzun bir çekim gününün karelerinin çekim verilerine bak; odak uzaklıklarını say ve en çok kullandığın aralıkları yaz.
2. Bu dökümden tek bir gövde ve iki tamamlayıcı objektif seç, bir gün çantası hazırla ve içine hayati yedekleri koy; bir günü yalnızca bu çantayla geçir.
3. Günün akşamında loş bir mekânda birini, iznini alarak, önce makinenin flaşıyla, sonra geniş açıklıklı bir objektifle mekânın ışığında çek ve yüzün tenini karşılaştır.

Kendini değerlendir

• Çekim verilerinden çıkan döküm, çantaya ne koyacağını değiştirdi mi?
• Gün çantasıyla geçirdiğin günde bir şeyin eksikliğini hissettin mi?
• Flaşsız karede tenin dokusu ve rengi daha doğal mı?

Sözlük

Mini test

1. Bir yolculuk için hangi objektiflerin alınacağını en güvenilir biçimde ne belirler?

• A) En pahalı objektifler
• B) Önceki gezilerin çekim verilerindeki odak uzaklığı dökümü
• C) Arkadaşların önerisi
• D) Objektiflerin ağırlığı

2. Tamamlayıcı çiftin sabit objektifi en çok ne işe yarar?

• A) Uzak dağları büyütmeye
• B) Makroya
• C) Loş ışıkta ve insanlarla, flaşa gerek bırakmadan çekmeye
• D) Uzun pozlamaya

3. Hangisi hayati yedektir?

• A) Batarya ve hafıza kartı
• B) Sehpa
• C) Flaş
• D) Uzun bir tele objektif

4. Loş bir kahvehanede makinenin kendi flaşı yüzlere ne yapar?

• A) Tenin rengini daha doğal gösterir
• B) Yüzleri düzleştirir, tende parlak lekeler bırakır ve arka planı karartır
• C) Arka planı aydınlatır
• D) Hiçbir değişiklik yapmaz

Cevaplar

1. B — Kendi karelerinin dökümü, hangi aralıkları gerçekten kullandığını gösterir.
2. C — Geniş açıklık ISO'yu düşük tutar ve mekânın kendi ışığında çalışmayı sağlar.
3. A — Onlar olmadan çekim durur; öteki eşyaların eksikliği ise idare edilebilir.
4. B — Önden gelen küçük ve sert bir kaynak hacmi siler, parlar ve arkaya ulaşmaz.

Özet kartı

• Çantayı çekim verilerinden kur: hangi odak uzaklıkları gerçekten kullanıldı?
• Tek gövde, iki tamamlayıcı objektif: bir zoom ve bir hızlı sabit.
• Ana bavul ayrı, gün çantası sade ve hafif; çapraz kayış.
• Hayati yedekler: batarya ve kart, soğukta bedene yakın.
• Akşam flaş yerine hızlı sabit objektif; tenin dokusu ve rengi korunur.

Sonraki derse köprü

Turun son kasabasında arkadaşın, sabahın erken saatinde meydana gidiyor ama pazar kurulmamış; o gün pazar yokmuş. Akşam bir düğün alayının geçtiğini duyuyor, ama çoktan yolda. Turu düzenleyen bisikletçi gülüyor: «Gitmeden önce bir sorsaydın.» Araştırma neden fotoğrafın yarısıdır? Sonraki ders, bir yolculuktan önce konumları, saatleri ve gelenekleri araştırmayı ele alıyor.