Moda rötuşu

Öğrenme hedefi

Bir moda karesini bir markanın ve bir yayının istediği standarda getirirken neyin düzeltilip neyin korunacağını ayırt edebileceksin. Markanın ya da yayının rötuşa dair kurallarını yazılı bir listeden okuyacak, her kararı bu listeye dayandıracaksın. Kumaştaki tüyü, iplik uçlarını, istenmeyen kırışıkları ve karede görünen mandalları temizleyecek, ama kumaşın gerçek dokusunu ve düşüşünü koruyacaksın. Bir kıyafetin rengini, elindeki gerçek kumaş parçasıyla aynı ışıkta karşılaştırarak ona eşleyeceksin. Kıyafetin rengini değiştirirken modellerin tenlerine dokunmayacak, tenleri kendi gerçek renklerinde bırakacaksın.

Merak sorusu

Dergiden gelen listede üç madde var: ceketlerin renkleri koleksiyonun gerçek renkleriyle birebir tutmalı; kumaşlardaki tüyler, iplik uçları ve sette kalan izler temizlenmeli; yüzler ve tenler oldukları gibi bırakılmalı. Arkadaşın hardal ceketin rengini düzeltmek için turuncuyu ve sarıyı kaydırıyor; ceket doğru renge geliyor, ama iki modelin yüzü de birden solgunlaşıyor. Kazağın sırtındaki mandal hâlâ görünüyor. Kumaş, cilt ve renk nasıl birlikte doğru kalır?

Bağlam

Bir kişiyle ekran başında neyin değişip neyin kalacağını konuşup verilen kararları yazıya geçirmeyi, rötuş listesini portre rötuşu dersinde öğrenmiştin (Ders P.12). Rötuşun bir yüzü tanınmaz hâle getirebileceğini, aynı rötuşun kullanım yerine göre kabul edilebilir ya da edilemez olabileceğini de doğallık ve sınırlar dersinde tartışmıştın (Ders 21.8). Her oturumun başında renkleri ölçülmüş bir kartı çekip renkleri doğru yere oturtmayı ise katalog ve teslim dersinde yapmıştın (Ders U.10).

Moda rötuşunda bu bilgiler ikiye ayrılır: kıyafet bir üründür ve katalogdaki gibi doğru görünmelidir; insan bir insandır ve kendisi gibi görünmelidir. Rötuşun ustalığı, bu iki alanı birbirine karıştırmadan çalışmaktır.

Basit açıklama

Rötuşun sınırını kim çizer?

Rötuş kılavuzu, bir markanın ya da yayının karelerinde hangi düzeltmelerin yapılabileceğini ve hangilerinin yapılamayacağını yazılı olarak belirleyen belgedir. Kumaş temizliğinin, renk eşlemesinin ve fon düzeltmelerinin serbest olduğunu; ten renginin, beden ve yüz biçiminin değiştirilemeyeceğini, yalnızca geçici izlerin, bir sivilcenin ya da bir çiziğin silinebileceğini söyleyebilir. Bazı yayınlar ve markalar bu kuralları okurlarına da açıklar.

Kılavuz fotoğrafçıyı her kararı yeniden tartışmaktan kurtarır ve rötuş onayını bir sisteme bağlar. Bir kılavuz yoksa, çekimden önce müşteriyle ve modellerle konuşulup yazılı hâle getirilir. Kılavuzun izin verdiği bir değişiklik bile, modelin açıkça istemediği bir şeyse, önce onunla konuşulur. Kılavuz bir alt sınırı değil, bir çerçeveyi çizer; içindeki kararlar yine fotoğrafçının ve ekibin gözüne kalır.

Kumaşta ne temizlenir?

Kumaş temizliği, bir kıyafetin üstündeki tüyleri, iplik uçlarını, istenmeyen kırışıkları, toz lekelerini ve sette kullanılan mandal, iğne ya da bant gibi izleri, kumaşın gerçek dokusuna ve düşüşüne dokunmadan kaldırmaktır. Koyu bir yün ceketin üstündeki beyaz bir tüy büyük baskıda göze batar; bir yakanın kenarında çıkmış bir iplik, dikişin kalitesiz olduğu izlenimini verir. Bunlar ürünün kendisine ait değildir ve silinir.

Sınır, kumaşın kendisindedir. Kaba örgü bir kazağın düzensiz ilmekleri, keten bir gömleğin doğal kırışıklığı ya da yünün hafif tüylü yüzeyi o kumaşın gerçek hâlidir; bunları düzeltmek okuru ürün hakkında yanıltır. Temizlik tek tek, küçük bir fırçayla ve yüksek büyütmede yapılır; bütün kumaşa uygulanan bir yumuşatma, örgüyü plastik bir yüzeye çevirir. Sırttaki mandal, kumaşın komşu bölgesinden doku alınarak kapatılır ve kazağın o yerdeki düşüşü korunur.

Kıyafetin rengi nasıl doğru olur?

Numune renk eşlemesi, bir kıyafetin fotoğraftaki rengini, kıyafetin gerçek kumaşından alınmış bir parçayla aynı ışıkta karşılaştırarak ona getirmektir. Ekran kalibre edilmiş olmalıdır; kumaş parçası gün ışığına yakın, bilinen bir ışıkta ekranın yanında tutulur. Oturumun başında çekilmiş renk kontrol kartı genel rengi doğru yere oturtur, eşleme ise her kıyafetin kendi tonunu ince ayarlar.

Eşlemenin tuzağı tendedir. İnsan tenlerinin çoğu, açıktan koyuya, renk tekerleğinde turuncu ile sarı arasında yer alır. Hardal bir ceketi düzeltmek için bütün karede turuncu ve sarı kanalları kaydırmak, bütün tenleri de birlikte kaydırır: bir ten solgunlaşır, bir başkası yeşillenir ya da griye çalar. Bu yüzden renk eşlemesi yalnızca kıyafete çizilmiş bir maskenin içinde yapılır. Tenler ayrıca, her modelin kendi ten referansına göre denetlenir ve kılavuz aksini söylemiyorsa dokunulmadan bırakılır.

Görsel kanıt

Arkadaşın dergiden gelen listeyi bir rötuş kılavuzuna çeviriyor ve modellere de gösteriyor. Koyu tenli model alnındaki küçük bir çiziğin silinmesini istiyor; açık tenli model çilleri kalsın diyor. İkisi de kılavuza yazılıyor.

Kazağın sırtındaki mandal, kazağın yan tarafından alınan örgüyle kapatılıyor; ilmekler kesintisiz devam ediyor. Lacivert ceketin yakasındaki üç beyaz tüy ve bir iplik ucu tek tek siliniyor, yünün hafif tüylü yüzeyi olduğu gibi kalıyor. Keten gömleğin kırışıklıklarına dokunulmuyor; tasarımcı bunun ketenin doğası olduğunu söylüyor.

Ardından hardal ceket. Tasarımcı kumaşın bir parçasını getiriyor, arkadaşın onu kalibre edilmiş ekranın yanında gün ışığına yakın bir lambanın altında tutuyor. Ceketin çevresine bir maske çiziyor ve rengi yalnızca maskenin içinde, kumaş parçasıyla aynı görünene dek kaydırıyor. Karenin geri kalanı değişmiyor: iki modelin teni, ilk karedeki solgunluktan kurtulup kendi sıcaklığına dönüyor.

Bir karede tasarımcı, ceketin modelin belinde bol durduğunu fark ediyor ve rötuşta daraltılmasını istiyor. Kılavuz beden ve kıyafet biçimini değiştirmeyi yasaklıyor; kumaşı içeri çekmek, modelin bedenini de değiştirmek demek. Arkadaşın o kareyi diziden çıkarıyor, yerine stilistin ceketi sırttan tutturduğu bir kareyi koyuyor.

Sık yapılan hata

Özet

Moda rötuşu, bir rötuş kılavuzunun çizdiği çerçevede, kumaş temizliğiyle ürünün üstündeki geçici izleri kaldırıp gerçek dokusunu korumak ve numune renk eşlemesiyle kıyafetin rengini gerçek kumaşa getirmektir. Kıyafetin rengi yalnızca onun maskesinde değiştirilir, ve tenler her modelin kendi referansına ve onayına göre gerçek kalır.

Mini ödev

Moda ve editoryal rotasının kapanış projesi bu ödevle tamamlanıyor: altı ila sekiz karelik küçük bir moda dizisini baştan sona kuracaksın.

1. Bir ilham panosu, bir çekim konsepti ve bir renk paleti hazırla; bir çağrı sayfasıyla küçük bir ekip topla, modellerin ve mekânların izinlerini yazılı al.
2. Dizini en az iki farklı ışıkta ya da mekânda çek; görünüm planında eksik kalan bir kıyafet olmadığından emin ol ve her karenin kıyafet künyesini yaz.
3. Modellerle birlikte bir rötuş kılavuzu yaz; kumaş temizliğini tek tek yap, kıyafet renklerini gerçek kumaşa maske içinde eşle ve her modelin tenini kendi referansına göre denetle.

Kendini değerlendir

• Dizindeki her rötuş kararı, kılavuzda yazılı bir maddeye dayanıyor mu?
• Kumaşlar temizlenmişken gerçek dokularını ve düşüşlerini koruyor mu?
• Kıyafetlerin renkleri gerçek kumaşla tutuyor ve modellerin tenleri kendi renklerinde kalıyor mu?

Sözlük

Mini test

1. Rötuş kılavuzu fotoğrafçıya ne sağlar?

• A) Her kararı yeniden tartışmadan yazılı bir çerçeveye dayanmayı
• B) Rötuşu tamamen otomatik yapmayı
• C) Modellerin onayına gerek kalmamasını
• D) Daha kısa sürede çekim yapmayı

2. Keten bir gömleğin doğal kırışıklığı ne yapılır?

• A) Tamamen silinir
• B) Ütülenmiş gibi yumuşatılır
• C) Kumaşın gerçek hâli olduğu için korunur
• D) Siyah beyaza çevrilerek gizlenir

3. Hardal bir ceketin rengini bütün karede kaydırmak neden tenleri etkiler?

• A) Ceket tenlere gölge düşürdüğü için
• B) Tenlerin çoğu turuncu ile sarı arasında yer aldığı için
• C) Makine tenleri hardal renkte kaydettiği için
• D) Ekran kalibre edilmediği için

4. Bir kıyafetin rengi gerçek kumaşa nasıl eşlenir?

• A) Hafızadaki renge göre
• B) Katalogdaki eski bir fotoğrafa bakarak
• C) Ekranın parlaklığını artırarak
• D) Kumaş parçasını kalibre edilmiş ekranın yanında bilinen bir ışıkta karşılaştırarak

Cevaplar

1. A — Kılavuz neyin serbest, neyin yasak olduğunu önceden söyler ve onayı bir sisteme bağlar.
2. C — Kumaşın dokusunu değiştirmek okuru ürün hakkında yanıltır.
3. B — Aynı renk aralığındaki bir değişiklik o aralıktaki her şeyi, tenleri de kaydırır.
4. D — Aynı ışıkta yan yana karşılaştırma, rengin gerçek kumaşla tutup tutmadığını gösterir.

Özet kartı

• Rötuş kılavuzu: neyin serbest, neyin yasak olduğu yazılı; modellerle paylaşılır.
• Kumaş temizliği: tüy, iplik, set izi tek tek; doku ve düşüş korunur.
• Numune renk eşlemesi: gerçek kumaş, kalibre ekran, bilinen ışık.
• Kıyafet rengi yalnızca kıyafetin maskesinde değişir.
• Tenler turuncu-sarı aralığında; kendi referansına göre, dokunulmadan.

Sonraki derse köprü

Koleksiyon dergide yayımlandıktan sonra arkadaşın bir haftalığına bir koya tatile gidiyor. Şnorkelle daldığında, kıyıda parlak kırmızı olan mayosunun birkaç metre aşağıda kahverengiye, sonra griye döndüğünü görüyor; dipteki mercanların renkleri de yukarıdan göründüğünden bambaşka. Su ışığı nasıl yutar? Sualtı rotası, derinlikle ve uzaklıkla renklerin neden ve hangi sırayla kaybolduğuyla başlıyor.