Model yönetimi

Öğrenme hedefi

Bir modeli durağan pozlardan çıkarıp yürüyüş, dönüş ve kesintisiz bir hareket içinde çekebileceksin. Modelin tekrar tekrar yürüyeceği bir hat belirleyecek, netliği ve kadrajı o hatta göre kuracaksın. Yürüyüp uzaklaşırken omzunun üstünden geri bakan bir modelin dönüşünü, dönüşün en okunur anında yakalamayı öğreneceksin. Modelden bir pozdan ötekine durmadan geçmesini isteyip bu akış boyunca çekmeyi, ve modele bunu sözle, göstererek ve dokunmadan anlatmayı deneyeceksin. Dönüşü ışığın geldiği tarafa kurarak her tenin, dönüşün doruğunda aydınlık kalmasını sağlayacaksın.

Merak sorusu

Öğleden sonra iskelede rüzgâr güçleniyor ve arkadaşın modellerden yürümelerini, atkılarını savurmalarını istiyor. Kareler tuhaf: bir karede model tek ayağının üstünde sendeler gibi, bir başkasında dönüşün yarısında yüzü bulanık bir profil, bir öteki ise tam ortada donup kalmış, zorlama bir duruş. Modeller her kareden sonra durup ne yapacaklarını soruyor, hareket her seferinde baştan başlıyor. Hareketli poz nasıl yakalanır?

Bağlam

Vücut ağırlığını arka ayağa vererek duruşa hayat veren ağırlık aktarımını poz verdirme dersinde kullanmıştın (Ders P.4). Yürüyen birinin bacaklarının açıldığı ve bedeninin en okunur biçimi aldığı kısa anı, adım anını, sokakta beklemeyi öğrenmiştin (Ders S.4). Konuyu izleyip netliği sürekli yenileyen sürekli odağı ise odak modları dersinde tanımıştın (Ders 10.2).

Sokakta bu anları bekler ve yakalarsın; moda çekiminde ise onları modelle birlikte kurarsın. Model senin kafandaki resmi göremez, ne istediğini sen söylemeden bilemez; hareketi tarif etmek, göstermek ve tekrar ettirmek fotoğrafçının işidir. Hareket bir kez kurulduğunda, iyi kare bir şans değil, bir tekrarın içinden seçilen bir an olur.

Basit açıklama

Yürüyüş nasıl kurulur?

Yürüyüş hattı, modelin bir çekim boyunca tekrar tekrar yürüdüğü, başlangıç ve bitiş noktaları belirlenmiş yoldur. İskelede tahtaların bir çizgisi, bir yaya yolunun kenarı ya da yere konmuş iki taş bu hattı gösterebilir. Hat belli olunca fotoğrafçı netliği ve kadrajı ona göre kurar; model de nereye yürüyeceğini düşünmek zorunda kalmaz, yalnızca yürür.

Hattın üstünde bir de işaret noktası seçilir: modelin kadrajda en iyi göründüğü, ışığın yüzüne düştüğü yer. Sürekli odakla hat boyunca netlik izlenir, en çok bu noktada çekilir. Yürüyüş için, kolların ve eteklerin hareketini dondurmak adına çoğu zaman 1/250 ile 1/500 arası bir enstantane yeter; rüzgârda savrulan atkı ve saç daha hızlıdır, bazen daha kısa bir enstantane ister. Adım anını yakalamak için seri çekim kullanılır ve kareler sonradan, bacakların ve kolların en okunur olduğu karede seçilir.

Geri dönüp bakış nasıl yakalanır?

Omuz üstü dönüş, uzaklaşarak yürüyen ya da yan duran bir modelin başını ve omzunu kameraya doğru çevirip geri baktığı harekettir. Dönüşün bir başlangıcı, bir doruğu ve bir sonu vardır: başta yüz görünmez, doruğunda göz kameraya ulaşır ve omuz ile çene bir çizgi kurar, sonda model ya fazla döner ya da geri çevrilir. Dönüşü çok hızlı yapan bir model, doruğu bir karenin kesrine sıkıştırır.

Bu yüzden modelden dönüşü yavaş ve birkaç kez yapması istenir: yürürken üç adım say, sonra yavaşça dön, bir an bak, geri dön. Dönüşün yönü de önemlidir: model ışığın geldiği tarafa dönerse, yüzü doruğunda aydınlık olur. Ters tarafa dönen bir yüz gölgeye girer, ve koyu bir ten bu gölgede ayrıntısını açık bir tenden önce kaybeder. Bulutlu bir günde ışığın geldiği taraf gökyüzünün en parlak kısmıdır; model o yöne doğru döndürülür.

Pozlar nasıl birbirine bağlanır?

Hareket akışı, modelin bir pozdan ötekine durmadan, yavaş ve kesintisiz geçtiği, fotoğrafçının da bu geçiş boyunca çektiği çalışma biçimidir. Her kareden sonra durup yeni bir talimat bekleyen bir model, her seferinde baştan başlar ve pozları zorlama görünür. Akışta ise model bir ağırlık aktarımından bir el hareketine, oradan bir bakışa geçer; iyi kareler bu geçişlerin arasından çıkar.

Akışı kurmak için modele kısa ve açık talimatlar verilir: ağırlığını arka ayağa ver, atkıyı yavaşça bırak, şimdi rüzgâra doğru bak. Sözle anlatılamayan bir hareket fotoğrafçının kendisi tarafından gösterilir. Modele dokunmak gerekiyorsa, bir saç tutamı ya da bir yaka için, önce sorulur ve mümkünse bu iş makyöze ya da stiliste bırakılır. Birkaç akıştan sonra model ekranda kendi karelerine bakabilir; hangi hareketin işe yaradığını görmek ona sözden daha çok şey anlatır.

Görsel kanıt

Arkadaşın iskelenin tahtaları boyunca bir yürüyüş hattı seçiyor ve sonuna küçük bir taş koyuyor. Modeller hat boyunca defalarca yürüyor; arkadaşın sürekli odakla, 1/500'de ve seri çekimle çekiyor. Ekranda karelerin arasından adımın açıldığı, atkının arkada savrulduğu ve yüzün işaret noktasında aydınlık olduğu kareyi seçiyor.

Sonra koyu tenli modelden hattın sonunda yavaşça omzunun üstünden geri bakmasını istiyor. İlk dönüş ters tarafa, iskelenin gölgeli yanına; yüz karanlık, gözleri seçilmiyor. Arkadaşın modelden gökyüzünün en parlak olduğu, denize bakan tarafa dönmesini istiyor. Bu kez dönüşün doruğunda yüz yumuşak bir ışıkla aydınlık, koyu teninin ayrıntısı ve gözlerindeki parıltı görünüyor.

Açık tenli model ise durağan pozlarda zorlanıyor. Arkadaşın ondan korkuluğun yanında bir akış istiyor: korkuluğa yaslan, atkıyı bırak, rüzgâra dön, geri gel. Model durmadan hareket ederken arkadaşın çekiyor; birkaç akıştan sonra model ekrana bakıyor ve kendi en rahat hareketini kendisi buluyor.

Sık yapılan hata

Özet

Hareketli bir moda karesi bir tekrarın içinden seçilir: model belli bir yürüyüş hattında defalarca yürür, omuz üstü dönüşü yavaşça ve ışığın geldiği tarafa yapar, pozlar arasında durmadan bir hareket akışıyla geçer. Fotoğrafçı sürekli odak ve seri çekimle çeker, talimatları kısa verir ve modele dokunmadan önce sorar.

Mini ödev

Bu ödevde bir arkadaşını, onayını alarak, hareket hâlinde çekeceksin; bol bir ceket, bir atkı ya da bir etek hareketi daha görünür kılar.

1. Bir yürüyüş hattı ve üstünde bir işaret noktası seç; sürekli odak ve seri çekimle arkadaşını hat boyunca en az beş kez yürüt ve adımın en okunur olduğu kareyi seç.
2. Hattın sonunda yavaş bir omuz üstü dönüş iste; bir kez ışığa doğru, bir kez ters yöne döndür ve yüzü iki karede karşılaştır.
3. Bir dakikalık bir hareket akışı kur, en az üç talimatla; akıştan sonra arkadaşına karelerini göster ve birlikte bir kare seçin.

Kendini değerlendir

• Seçtiğin yürüyüş karesinde adım, kollar ve kıyafet okunur mu?
• Dönüşün doruğunda yüz aydınlık mı, ve teninin ayrıntısı görünüyor mu?
• Akış karelerinden biri, durağan bir pozdan daha doğal görünüyor mu?

Sözlük

Mini test

1. Yürüyüş hattı fotoğrafçıya ne sağlar?

• A) Modelin daha hızlı yürümesini
• B) Netliği ve kadrajı önceden kurmayı
• C) Flaşsız çekmeyi
• D) Rötuşa gerek kalmamasını

2. Omuz üstü dönüş neden yavaş ve tekrarlı yapılır?

• A) Model yorulmasın diye
• B) Rüzgâr dinsin diye
• C) Makine daha az kare çeksin diye
• D) Hızlı dönüş doruğu bir karenin kesrine sıkıştırdığı için

3. Bulutlu bir günde model hangi yöne döndürülür?

• A) Gökyüzünün en parlak olduğu tarafa
• B) Gölgeli tarafa
• C) Her zaman kuzeye
• D) Fotoğrafçının arkasındaki duvara

4. Bir saç tutamını düzeltmek gerektiğinde ne yapılır?

• A) Fotoğrafçı hemen düzeltir
• B) Modele önce sorulur, mümkünse makyöz düzeltir
• C) Rötuşta düzeltilir
• D) Hiç düzeltilmez

Cevaplar

1. B — Model hep aynı yolda yürüdüğü için netlik ve kadraj ona göre hazırlanır.
2. D — Yavaş ve birkaç kez yapılan dönüş, doruğu yakalamak için birden çok şans verir.
3. A — Yüz dönüşün doruğunda ışığa bakar ve her ten aydınlık kalır.
4. B — Dokunmadan önce sormak modelin güvenini korur ve iş ehline bırakılır.

Özet kartı

• Yürüyüş hattı ve işaret noktası: netlik ve kadraj önceden hazır.
• Yürüyüş için 1/250–1/500; savrulan atkıya daha kısa.
• Omuz üstü dönüş: yavaş, birkaç kez, ışığa doğru.
• Hareket akışı: pozlar arasında durmadan geç, geçişte çek.
• Kısa talimat, göster, dokunmadan önce sor.

Sonraki derse köprü

İskele dizisi bitince tasarımcı, koleksiyonun kapak karesi için başka bir şey istiyor: stüdyoda, koyu bir fonun önünde, bir yüzün ve bir yakanın keskin, dramatik bir ışıkla çizildiği bir portre. Bulutlu göğün yumuşak ışığı bunu vermiyor. Sert ve dramatik ışık nasıl kurulur? Sonraki ders, moda stüdyosunda yüzü parlatan güzellik ışığını ve silueti arkadan çizen kenar ışığını ele alıyor.