Etkinlik ve kurumsal

Öğrenme hedefi

Bir konferansı, bir tanıtımı ya da bir doğum gününü, düğünden farklı bir amaca hizmet eden bir kare dengesiyle çekebileceksin. Çekimden önce fotoğrafların nerede kullanılacağını soracak ve bu kullanımlara göre hangi karelerin gerektiğini bir listeye dönüştüreceksin. Konuşmacıyı, ağzı yarım açık ya da gözleri kapalı değil, bir düşünceyi anlatırken ve jestiyle çekecek; arkasındaki parlak perdeye rağmen yüzünü doğru pozlayacaksın. Salonun doluluğunu ve etkinliğin ölçeğini dürüstçe gösteren geniş kareler kuracak, ürünleri, masaları ve süslemeleri tamamlayıcı detaylar olarak çekeceksin. Fotoğraflanmak istemeyen katılımcıların işaretine uyacak, sahnedeki farklı tenlerden konuşmacıların her birinin yüzünü aynı özenle pozlayacaksın.

Merak sorusu

Esnaf derneğinin salonunda akşam kalabalık. Önce dernek başkanı kürsüde konuşuyor, arkasındaki perdede bembeyaz bir sunum. Sonra derneğin yeni başlattığı mahalle kargo hizmeti bir masada tanıtılıyor. Gecenin sonuna doğru ışıklar kısılıyor ve doksan yaşına basan emekli bir terzi için mumlarla dolu bir pasta salona giriyor. Konferans, lansman, doğum günü: üçü aynı akşamda ve her birinin fotoğrafı başka bir yerde, başka bir amaçla kullanılacak. Arkadaşın neyi, ne kadar ve nasıl çekeceğini bilemiyor.

Bağlam

Müşterinin fotoğrafları hangi mecrada, ne kadar süre ve hangi bölgede kullanabileceğini belirleyen kullanım hakkını fiyatlandırma dersinde tanımıştın (Ders 28.5). Bir töreni bölmeden, önceden seçilmiş yerlerden çekmeyi ve pozlamayı yüzlere göre kurmayı karanlık salon dersinde çalıştın (Ders D.5). Düğün sabahı anneannenin karesini kaçırmamak için tuttuğun listeyi de hatırlarsın (Ders D.3).

Bir etkinlik, bir düğünün kardeşidir ama başka bir dil konuşur. Düğünde bir ailenin anıları için çekilir; bir etkinlikte ise çoğu zaman bir kurumun ihtiyaçları için. Fotoğraflar bir basın bülteninde, bir sosyal medya hesabında, bir faaliyet raporunda ya da bir sonraki yılın davetiyesinde kullanılabilir. Bu yüzden etkinlik fotoğrafçısı hem bir belgeselci hem de bir hizmet sağlayıcıdır: olanı dürüstçe gösterir, ama bunu kurumun kullanacağı biçimde yapar.

Basit açıklama

Neyin çekileceğini ne belirler?

Kullanım listesi, bir etkinliğin fotoğraflarının nerede ve hangi amaçla kullanılacağını ve bu kullanımların gerektirdiği kareleri gösteren listedir. Bir basın bülteni için konuşmacının yatay bir karesi, bir sosyal medya hesabı için dikey kareler, bir faaliyet raporu için salonun doluluğunu gösteren geniş bir kare, bir sponsor için onun ürününün ya da tabelasının göründüğü bir kare gerekebilir. Liste çekimden önce kurumla konuşularak çıkarılır; çünkü kurum hangi kareye ihtiyacı olduğunu bilir, fotoğrafçı ise o kareyi nasıl çekeceğini bilir. Liste, D.3'te aileyle yazılan olmazsa olmaz listesinin kurumsal karşılığıdır.

Kullanım listesi kare dengesini de belirler. Bir etkinliğin fotoğraf dizisi genellikle üç türün dengesinden oluşur: konuşmacılar ve önemli kişiler, kalabalık ve ölçek, detaylar ve ortam. Birine fazla yüklenen bir dizi eksik kalır: yalnızca konuşmacılardan oluşan bir dizi etkinliğin kalabalığını, yalnızca kalabalıktan oluşan bir dizi kimin konuştuğunu göstermez.

Konuşmacı nasıl çekilir?

Konuşmacı karesi, bir konuşmacının bir düşünceyi anlatırken, yüzü canlı ve jesti belirgin hâlde çekildiği karedir. Konuşan bir insanın yüzü sürekli değişir; birçok karede ağız yarım açık, gözler kapalı ya da yüz buruşuk yakalanır. Bu yüzden konuşmacı seri çekimle ve bir jestin, bir vurgunun ya da bir gülümsemenin geldiği anlarda çekilir. Kürsü, mikrofonlar ya da bir su şişesi yüzü kapatmayacak biçimde bir açı seçilir; çoğu zaman kürsünün biraz yanından ve konuşmacının göz hizasından ya da biraz altından çekmek iyi sonuç verir.

Konuşmacının arkasındaki parlak sunum perdesi makinenin ölçümünü şaşırtır ve yüzü karartır. Pozlama yüze göre kurulur; perde biraz parlak kalabilir. Sahneye düşen ışık çoğu zaman tek bir spot ya da tavandan gelen bir ışıktır; farklı tenlerden konuşmacılar aynı ışıkta farklı okunur. Koyu tenli bir konuşmacının ardından açık tenli biri kürsüye çıktığında pozlama her biri için yeniden kontrol edilir; bir konuşmacıya uyan ayar ötekinin yüzünü patlatabilir ya da karartabilir.

Kalabalık ve detay nasıl gösterilir?

Ölçek karesi, bir etkinliğin büyüklüğünü ve salonun doluluğunu gösteren geniş karedir; genellikle salonun arkasından, bir balkondan ya da yüksek bir yerden, konuşmacıyı ve dinleyicileri birlikte gösterecek biçimde çekilir. Ölçek karesi dürüst olmalıdır: yarı dolu bir salonu dar bir açıyla dolu gösteren bir kare, bir basın bülteninde kullanıldığında okuru yanıltır. Kurum, salonun gerçek hâlini görmeyi istemeyebilir; bu durumda yanıltıcı bir kare yerine dinleyicilerin yüzlerine ve ilgilerine odaklanan kareler önerilebilir.

Detaylar, bir etkinliğin kimliğini tamamlar: tanıtılan ürün, yaka kartları, masa düzeni, bir sponsorun tabelası, bir doğum günü pastası. Doğum günü gibi anlarda mumların üflendiği an tekrarsızdır; yüz mumların ışığında aydınlandığı için pozlama o ışığa göre kurulur ve an seri çekimle yakalanır.

Rozet işareti, bazı etkinliklerde fotoğraflanmak istemeyen katılımcıların yaka kartlarında taşıdığı, fotoğrafçıya bunu bildiren bir işarettir. Böyle bir düzen varsa fotoğrafçı bu kişileri çekmez ya da tanınmayacak biçimde karede bırakır; düzen yoksa bir katılımcı fotoğraflanmak istemediğini söylediğinde de aynı saygı gösterilir.

Görsel kanıt

Arkadaşın, geçen yıl bir mahalle toplantısında çektiği karelere bakıyor. Konuşmacıların yarısında ağız açık, gözler yarım kapalı; perdenin önündeki yüzler karanlık. Kalabalığı gösteren tek bir kare yok, ürün masası hiç çekilmemiş. Dernek, bültenine koyacak bir kare bulamamış.

Bu kez akşamdan önce dernek başkanıyla konuşup bir kullanım listesi çıkarıyor: bülten için başkanın yatay karesi, sosyal medya için tanıtımdan dikey kareler, rapor için salonun geniş karesi, kargo hizmetinin masası ve pasta. Salonun arkasında bir sandalyeye çıkabileceği bir yer seçiyor.

Başkan konuşurken arkadaşın kürsünün yanından, seri çekimle, bir vurgunun geldiği anları bekliyor; pozlamayı başkanın koyu tenli yüzüne göre kuruyor, perde biraz parlak kalıyor. Ardından açık tenli bir kadın konuşmacı kürsüye çıkınca pozlamayı yeniden kontrol edip bir stop kısıyor. Salonun arkasından ölçek karesini çekiyor; yaka kartında işaret taşıyan bir üyeyi kadrajın dışında bırakıyor. Pasta geldiğinde, yaşlı terzinin mumları üflediği an mumların sıcak ışığında keskin.

Sık yapılan hata

Özet

Birden fazla etkinlik türünü taşıyan bir akşamda önce fotoğrafların nerede kullanılacağı sorulur ve bir kullanım listesi çıkarılır; dizi, konuşmacılar, kalabalık ve detaylar arasında dengelenir. Konuşmacı seri çekimle bir jestin ya da vurgunun anında, pozlama arkasındaki perdeye değil yüzüne göre kurularak çekilir ve farklı tenlerden her konuşmacı için pozlama yeniden kontrol edilir; ölçek karesi salonun doluluğunu dürüstçe gösterir ve fotoğraflanmak istemeyenlerin işaretine uyulur.

Mini ödev

Bu ödevde bir toplantıyı, bir okul gösterisini ya da küçük bir kutlamayı bir kurum için çekiyormuş gibi planlayıp çekeceksin.

1. Etkinliği düzenleyenle konuşarak fotoğrafların nerede kullanılacağını sor ve bir kullanım listesi yaz.
2. Konuşan birini seri çekimle çek, arkasında parlak bir yüzey varsa pozlamayı yüzüne göre kur ve jestin geldiği anı seç.
3. Etkinliğin ölçeğini gösteren dürüst bir geniş kare ve iki detay karesi çek; fotoğraflanmak istemeyen biri varsa onu kadrajın dışında bırak.

Kendini değerlendir

• Kullanım listesindeki her kare için bir karşılık çekebildin mi?
• Konuşmacı karelerinde yüz canlı ve doğru pozlanmış mı?
• Dizin konuşmacı, kalabalık ve detay arasında dengeli mi?

Sözlük

Mini test

1. Kullanım listesi neden çekimden önce çıkarılır?

• A) Fotoğrafçının daha az kare çekmesi için
• B) Kurumun hangi karelere ihtiyacı olduğunu bilip o kareleri çekebilmek için
• C) Faturayı hesaplamak için
• D) Konuşmacıları sıralamak için

2. Konuşmacının arkasında parlak bir sunum perdesi varken pozlama neye göre kurulur?

• A) Perdeye
• B) Kürsünün ahşap yüzeyine
• C) Tavandaki ışığa
• D) Konuşmacının yüzüne

3. Yarı dolu bir salonu dar bir açıyla dolu göstermek neden sorunludur?

• A) Okuru etkinliğin ölçeği konusunda yanıltır
• B) Kare bulanık olur
• C) Işık yetersiz kalır
• D) Konuşmacı görünmez

4. Yaka kartında fotoğraflanmak istemediğini gösteren bir işaret taşıyan katılımcı için ne yapılır?

• A) Normal şekilde çekilir
• B) Kareler sonradan kendisine satılır
• C) Çekilmez ya da tanınmayacak biçimde karede bırakılır
• D) Etkinlikten çıkarılır

Cevaplar

1. B — Kurum ihtiyacını bilir; fotoğrafçı o ihtiyacı karşılayan kareyi planlar.
2. D — Parlak perde ölçümü şaşırtır; yüz, karenin en önemli bölgesidir.
3. A — Ölçek karesi dürüst olmalıdır; yanıltıcı bir kare bültende okuru aldatır.
4. C — Rıza etkinlikte de geçerlidir; işarete uyulur.

Özet kartı

• Önce sor: fotoğraflar nerede kullanılacak? Kullanım listesi çıkar.
• Denge: konuşmacı, kalabalık, detay.
• Konuşmacı: seri çekim, jestin ve vurgunun anı; kürsü yüzü kapatmasın.
• Pozlama perdeye değil yüze; her konuşmacı için yeniden kontrol.
• Ölçek karesi dürüst; mumlar gibi tekrarsız anlar seri çekimle.
• Rozet işaretine ve «çekme» diyene uy.

Sonraki derse köprü

Pasta kesildi, alkışlar dindi. Gecenin sonunda derneğin gençlerinden oluşan bir grup sahneye çıkıyor. Salonun ışıkları sönüyor; sahne kırmızı, mavi ve mor ışıklarla dolup boşalıyor, spotlar bir şarkıcının yüzünü bir an aydınlatıp bir an karanlığa bırakıyor. Makine her karede başka bir pozlama öneriyor. Karanlık bir konserde nasıl çekilir? Sonraki ders spot ölçümü, yüksek ISO'yu ve sahne ışığının ritmini okumayı ele alıyor.