Web sitesi ve sosyal medya

Öğrenme hedefi

Hedef müşterinin seni bulmasını ve sana ulaşmasını kolaylaştıran sade bir çevrimiçi varlık kurabileceksin. Takipçi sayısı ile müşteri kazanmak arasındaki farkı açıklayacak, sosyal medyayı bir tanışma yeri, kendi internet sitesini ise müşterinin karar verdiği bir vitrin sitesi olarak konumlandıracaksın. Vitrinde portfolyonu, konumlandırma cümleni, hizmetlerini ve açık bir iletişim çağrısını düzenleyeceksin. Sayfa başlıkları, açıklayıcı dosya adları ve her fotoğraf için yazılan alternatif metin gibi temel arama görünürlüğü adımlarını uygulayacak, yerel işletmelerle çalışıyorsan yerel görünürlüğü artıracaksın. Alternatif metnin görme engelli kullanıcılar için de gerekli olduğunu bilecek, yüklediğin karelerde tenlerin platformun sıkıştırması ya da otomatik iyileştirmeleriyle değişip değişmediğini denetleyecek ve insanların tenini değiştiren filtreler kullanmayacaksın.

Merak sorusu

Kulüpteki bir arkadaşı, sosyal medya hesabının takipçi sayısını gururla gösteriyor: her gün bir kare paylaşıyor, sayı her hafta biraz daha büyüyor. «Sen de böyle yap» diyor. Arkadaşın bir akşam bu arkadaşına, bu takipçilerden kaç tanesinin ona iş verdiğini soruyor. Cevap bir süre gelmiyor; sonra «pek yok, çoğu başka fotoğrafçılar» diyor.

Aynı hafta fırıncı, arkadaşına onu nasıl bulduğunu anlatıyor: kafe sahibi bir bağlantı göndermiş, fırıncı da bağlantıya tıklayıp sayfadaki fotoğraflara bakmış, sonra telefon numarasını aramış. Sosyal medya müşteri getirir mi? Yoksa müşteriyi getiren şey başka bir yerde mi duruyor?

Bağlam

Dışa aktarma dersinde fotoğrafı internet için uzun kenar ölçüsüyle boyutlandırmayı, sRGB profilini seçmeyi ve konum bilgisini kaldırmayı öğrenmiştin (Ders 17.9). Niş dersinde de kim olduğunu ve kime ne sunduğunu tek cümlelik bir konumlandırmayla yazmıştın (Ders 28.2). Bir önceki derste fırıncı için on beş karelik, izinleri tam bir portfolyo kurmuştun (Ders 28.3).

Bu ders o portfolyoyu insanların bulabileceği bir yere taşıyor. Çevrimiçi varlık, bir fotoğrafçı için bugün çoğu zaman ilk izlenimdir; ama takipçi sayısı, beğeniler ve paylaşımlar bir işin kendisi değildir. Bu ders sosyal medyanın ve kendi sitenin farklı işlerini ayırıyor, arama görünürlüğünün temel adımlarını anlatıyor ve bu adımların birçoğunun aynı zamanda erişilebilirliğe hizmet ettiğini gösteriyor.

Basit açıklama

Takipçi ile müşteri neden aynı şey değildir?

Takipçi, bir hesabın paylaşımlarını görmek isteyen herkestir; bunların önemli bir kısmı başka fotoğrafçılar, arkadaşlar ya da yalnızca fotoğrafı seven insanlar olabilir. Müşteri ise bir işe ihtiyacı olan ve bunun için ödeme yapacak kişidir. Takipçi sayısı büyürken müşteri sayısı hiç değişmeyebilir. Arkadaşının kulüpteki tanıdığının durumu, birçok fotoğrafçının anlattığı yaygın bir deneyimdir: etkileyici kareler en çok başka fotoğrafçıların ilgisini çeker, ama bir fırıncı ya da kafe sahibi çoğu zaman başka bir yoldan gelir.

Bu, sosyal medyanın işe yaramadığı anlamına gelmez. Sosyal medya bir tanışma yeridir: bir kafe sahibi, bir müşterisinin paylaşımında fotoğrafçının adını görebilir; bir işletme, çekimin arkasındaki süreci gösteren kısa bir videoyla fotoğrafçıya ısınabilir. Önemli olan, paylaşımların hedef müşterinin gözüyle seçilmesi ve her paylaşımın sonunda o kişiyi bir sonraki adıma, yani vitrine ya da iletişime yönlendirmesidir. Hedef müşterinin ilgilenmeyeceği karelerle büyüyen bir hesap, yanlış kişilerle dolu bir dükkân gibidir. Bu yüzden sosyal medyada ölçülmesi gereken şey beğeni değil, kaç kişinin vitrine geçtiği, kaç kişinin yazdığı ve bunlardan kaçının iş verdiğidir. Basit bir tablo, her ay bu üç sayıyı yan yana koyarak hangi paylaşımların işe yaradığını gösterir.

Vitrin sitesi neleri taşımalıdır?

Vitrin sitesi, fotoğrafçının kendi adına ya da işletmesine ait, portfolyosunu, hizmetlerini ve iletişim bilgilerini bir arada sunan ve müşterinin karar verdiği internet sitesidir. Sosyal medya platformlarının kuralları, görünümü ve erişimi fotoğrafçının denetiminde değildir; kendi site ise öyledir. Fırıncının tıkladığı bağlantı böyle bir sayfaya gitmeliydi; bir sosyal medya profiline değil. Hakkında bölümünde fotoğrafçının kendi yüzünü gösteren sade bir portre ve kiminle, nerede çalıştığını anlatan birkaç cümle, özellikle evine ya da işyerine birini çağıracak bir müşteri için güven verir.

Bir vitrin sitesinde birkaç şey açıkça görünür: sayfanın başında konumlandırma cümlesi, altında müşteri portfolyosu, ardından hangi işleri yaptığını anlatan kısa bir hizmetler bölümü, kim olduğunu anlatan birkaç cümle ve bir fotoğraf, ve her sayfada tekrar eden bir iletişim çağrısı. İletişim çağrısı, ziyaretçiye bir sonraki adımı açıkça söyleyen, «Mekânınız için bir çekim planlayalım: bize yazın» gibi kısa bir cümle ve yanındaki iletişim yoludur. Telefonda rahat okunmayan, iletişim bilgisi gizlenmiş ya da yavaş açılan bir site, güçlü karelere rağmen müşteriyi kaybedebilir; bu yüzden fotoğraflar internet için doğru boyutta ve sıkıştırmada dışa aktarılır.

İnsanlar seni nasıl bulur?

Arama görünürlüğü, bir sitenin, birisi arama motoruna ilgili bir şey yazdığında sonuçlarda bulunabilmesi için yapılan düzenlemelerin bütünüdür; İngilizcede arama motoru optimizasyonu anlamına gelen kısaltmasıyla anılır. Temel adımlar karmaşık değildir: her sayfanın başlığında ne sunulduğunu ve hangi şehirde ya da bölgede çalışıldığını açıkça yazmak, sayfalara kısa açıklamalar eklemek, fotoğraf dosyalarını anlamsız sayılar yerine içeriklerini anlatan adlarla yüklemek ve her fotoğrafa bir alternatif metin yazmak.

Alternatif metin, bir fotoğrafın ne gösterdiğini kısa bir cümleyle anlatan ve fotoğraf görüntülenemediğinde ya da ekran okuyucu kullanan görme engelli biri sayfayı ziyaret ettiğinde okunan metindir. Arama motorları da bu metinden fotoğrafın içeriğini anlar. İyi bir alternatif metin, «sabah ışığında fırın tezgâhında dizili sıcak ekmekler» gibi, görmeyen birinin kareyi zihninde canlandırabileceği kadar somuttur. İnsanlar anlatılırken yalnızca kareyi anlamak için gerekli olan söylenir; bir kişinin kimliğine dair tahmin yürütülmez. Alternatif metin bir anahtar kelime listesi de değildir; aynı sözcükleri art arda dizmek görmeyen ziyaretçiye hiçbir şey anlatmaz.

Yerel görünürlük, yakın çevrede çalışan bir fotoğrafçının, bölgesindeki insanlar ve işletmeler arama yaptığında ya da harita uygulamalarına baktığında bulunabilmesidir. Mahalle işletmelerine hizmet veren biri için ücretsiz yerel işletme kayıtları, sitede yazılı bir hizmet bölgesi ve memnun müşterilerin yorumları, genel takipçi sayısından çoğu zaman daha çok iş getirir. Yorumlar gerçek müşterilerden, kendi sözleriyle gelmelidir; yazdırılmış ya da uydurulmuş yorumlar hem güveni hem de çoğu yerde yasal sınırları zedeler. Site de ara sıra, özellikle telefondan açılarak denetlenir: bağlantıların çalışıp çalışmadığı, iletişim bilgisinin güncel olup olmadığı ve yeni portfolyo karelerinin eklenip eklenmediği.

Görsel kanıt

Arkadaşın basit bir vitrin sitesi kuruyor. En üstte konumlandırma cümlesi, altında on beş karelik portfolyo, ardından üç satırlık bir hizmet listesi ve her sayfanın altında «Mekânınız için bir sabah çekimi planlayalım» cümlesiyle bir telefon numarası. Fotoğraf dosyalarını içeriklerini anlatan adlarla yüklüyor ve her birine bir alternatif metin yazıyor.

Portfolyoyu bir sosyal medya hesabına da yüklüyor ve telefonunda açıp bakıyor. Portfolyonun kapanışındaki esmer tenli ustanın unlu elleri ve gülen yüzü, platformun otomatik iyileştirmesi yüzünden daha açık ve daha pembe görünüyor. Otomatik iyileştirmeyi kapatıp kareyi sRGB olarak yeniden dışa aktarıyor ve yüklüyor; ustanın teni sitedeki kareyle aynı sıcaklığa dönüyor.

Hesabında artık her gün kare paylaşmıyor. Haftada birkaç kez, bir çekimin arkasını gösteren kısa bir video ya da bir işletmenin önceki ve sonraki fotoğraflarını paylaşıyor; her paylaşımın altında vitrin sitesinin bağlantısı var. Bir ay sonra iki yeni işletme sitedeki numarayı arıyor.

Sık yapılan hata

Özet

Takipçi sayısı ile müşteri kazanmak aynı şey değildir: sosyal medya bir tanışma yeridir ve her paylaşım hedef müşteriyi bir sonraki adıma yönlendirmelidir, müşteri ise çoğu zaman kararını fotoğrafçının kendi vitrin sitesinde, konumlandırma cümlesi, portfolyo, hizmetler ve açık bir iletişim çağrısıyla verir. Sayfa başlıkları, açıklayıcı dosya adları, her fotoğrafa yazılan ve görme engelli ziyaretçilere de hizmet eden alternatif metin ve yerel görünürlük bulunmayı kolaylaştırır; yüklenen karelerde tenlerin platformun sıkıştırması ya da otomatik iyileştirmeleriyle değişmediği denetlenir ve ten değiştiren filtreler kullanılmaz.

Mini ödev

Bu ödevde kendi vitrin sitenin taslağını çıkaracak ve bir sosyal medya planı yapacaksın.

1. Bir sayfalık vitrin taslağı çiz: konumlandırma cümlesi, portfolyo, hizmetler, hakkında bölümü ve bir iletişim çağrısı; iletişim çağrısını tek bir cümleyle yaz.
2. Sitenin ana sayfası için bir başlık ve kısa bir açıklama yaz; içinde ne sunduğun ve hangi bölgede çalıştığın geçsin.
3. Portfolyondaki beş kare için açıklayıcı birer dosya adı ve görmeyen birinin kareyi canlandırabileceği somut birer alternatif metin yaz.
4. Farklı ten tonlarından insanların yer aldığı bir kareyi bir platforma yükle, telefonda aç ve özgün dosyayla karşılaştır; ten değiştiyse nedenini bul ve düzelt. Hedef müşterine göre dört haftalık bir paylaşım planı yaz.

Kendini değerlendir

• Sosyal medyanın ve vitrin sitenin farklı işlerini açıklayabiliyor musun?
• Alternatif metinlerin görmeyen biri için yeterince somut mu?
• Yüklenen karelerde tenlerin özgün dosyadaki gibi göründüğünü doğruladın mı?

Sözlük

Mini test

1. Takipçi sayısının müşteri sayısıyla aynı olmamasının bir nedeni nedir?

• A) Takipçilerin çoğu başka fotoğrafçılar ya da işe ihtiyacı olmayan insanlar olabilir
• B) Takipçiler hiçbir zaman müşteri olmaz
• C) Sosyal medya fotoğrafları gizler
• D) Müşteriler internet kullanmaz

2. Vitrin sitesinin sosyal medyadan temel farkı nedir?

• A) Daha çok takipçi getirmesi
• B) Görünümünün ve içeriğinin fotoğrafçının denetiminde olması
• C) Fotoğraf yüklenememesi
• D) Yalnızca video göstermesi

3. Alternatif metin kimlere hizmet eder?

• A) Yalnızca fotoğrafçıya
• B) Yalnızca platform yöneticilerine
• C) Ekran okuyucu kullanan görme engelli ziyaretçilere ve arama motorlarına
• D) Yalnızca yazıcılara

4. Yüklenen bir karede esmer tenli bir yüz daha açık ve pembe görünüyorsa ne yapılır?

• A) Kareyi olduğu gibi bırakmak
• B) Kareyi siyah beyaza çevirmek
• C) Tenin daha da açılması için filtre eklemek
• D) Otomatik iyileştirmeyi kapatıp sRGB ile yeniden dışa aktarmak ve telefonda kontrol etmek

Cevaplar

1. A — Etkileyici kareler başka fotoğrafçıları da çeker; takipçi, işe ihtiyacı olan biri olmak zorunda değildir.
2. B — Kendi site, platformların kurallarına bağlı kalmadan portfolyoyu ve iletişimi fotoğrafçının istediği gibi sunar.
3. C — Alternatif metin, görüntüyü göremeyen biri için kareyi anlatır ve arama motorlarına içeriği bildirir.
4. D — Platformun otomatik iyileştirmesi teni değiştirebilir; kapatıp doğru profille yeniden yüklemek özgün tonu korur.

Özet kartı

• Takipçiyi değil, iletişime geçen müşteriyi say.
• Sosyal medya tanıştırır, vitrin sitesi karar verdirir.
• Vitrin: konumlandırma, portfolyo, hizmetler, iletişim çağrısı.
• Başlık, dosya adı, alternatif metin, yerel kayıt.
• Yükledikten sonra tenleri kontrol et; ten değiştiren filtre kullanma.

Sonraki derse köprü

İki yeni işletme arıyor ve ikisi de aynı soruyla başlıyor: «Ne kadar?» Arkadaşın kafede bir tutar söylemişti ama onu nasıl bulduğunu kendisi de bilmiyor; biraz tahmin, biraz da çekingenlikti. Fırıncı için aynı tutarı söylese, iki kat daha uzun sürecek bir çekime ve fotoğrafların fırının vitrininde, internetinde ve basılı broşürlerinde kullanılmasına aynı bedeli biçmiş olacak. Bir çekimin fiyatı nasıl hesaplanır? Sonraki ders, maliyeti, zamanı, değeri ve kullanım hakkını birlikte düşünen fiyatlandırmayı ele alıyor.