Color grading

Öğrenme hedefi

Bir fotoğrafın renklerini doğru göstermekle ona bir hava kazandırmak arasındaki farkı bilerek, gölgelere, ara tonlara ve ışıklara ayrı renkler verebileceksin. Önce renk düzeltmesiyle fotoğrafı nötr ve doğru bir başlangıca getirecek, sonra renk düzenlemesiyle ona bilinçli bir renk atmosferi kuracaksın. Gölgelere bir renk, ışıklara başka bir renk veren bölünmüş tonlamayı ve gölge, ara ton ve ışık için ayrı ayrı çalışan renk tekerleklerini kullanacak, bu tercihlerin tamamlayıcı renk karşıtlığıyla nasıl ilişkili olduğunu açıklayacaksın. Bir dizi fotoğrafa aynı havayı vermek için hazır ayarların ve renk tablolarının ne işe yaradığını ve sınırlarını göreceksin. Renk düzenlemesinin estetik bir tercih olduğunu, ama tenlerin ara tonlarda ve gölgelerde farklı yerlerde durduğu için her tende farklı bir etki bıraktığını bilecek ve teni maskeyle koruyacaksın.

Merak sorusu

Grubun yeni albüm kapağı için çekilen fotoğrafta dört üye, akşamüstü eski bir fabrika avlusunda duruyor. Fotoğraf doğru pozlanmış, renkleri de gerçeğe yakın: gri duvarlar, kahverengi tuğlalar, solgun bir gökyüzü, dört yüzün doğal tenleri. Ama grup bu kareye baktığında bir kapak görmüyor; yalnızca bir belge görüyor. Afişlerde ve kapaklarda gördükleri o tanıdık havayı, gölgeleri serin bir mavi-yeşile, ışıkları sıcak bir turuncuya çalan görüntüyü istiyorlar.

Davulcu doygunluğu artırıyor; fotoğraf daha renkli oluyor ama havası değişmiyor. Beyaz dengesini kaydırıyor; bütün fotoğraf maviye ya da turuncuya dönüyor, yüzler de onunla birlikte. İstedikleri şey, bütün fotoğrafı tek bir renge boyamak değil; karanlıkla aydınlığı iki ayrı renge ayırmak. Sinema filmlerindeki renkler nasıl yapılıyor? Bir fotoğrafa renkle nasıl bir hava verilir?

Bağlam

Modülün ilk dersinde kırmızı, yeşil ve mavi kanalları ayrı ayrı bükerek karanlığa ve aydınlığa renk katmayı denemiştin (Ders 21.1); HSL ile de her rengi tek tek değiştirmeyi öğrendin. Renk düzenlemesi, bu araçları bir fotoğrafın ya da bir dizinin bütün renk havasını kurmak için birlikte kullanır. Sinemada ve reklamcılıkta bu iş çoğu zaman ayrı bir uzmanlık alanı olarak görülür; fotoğrafta ise aynı mantık tek bir karede, aynı araçlarla uygulanır.

Renk düzenlemesi kesin bir doğrusu olan bir teknik değildir. Aynı fotoğraf serin, sıcak, soluk ya da doygun bir havayla bambaşka şeyler anlatabilir ve bunların hiçbiri ötekinden daha doğru değildir. Bu ders, bir havayı bilerek kurmayı, tutarlı bir dizi oluşturmayı ve bunu yaparken insanların tenini korumayı anlatıyor.

Basit açıklama

Renk düzeltmesi ile renk düzenlemesi nasıl ayrılır?

Renk düzeltmesi, bir fotoğrafın renklerini doğru ve nötr hâle getirmektir: beyazı beyaz, griyi gri, teni o kişinin gün ışığındaki haline yakın göstermek. Beyaz dengesini ayarlamak, bir renk kaymasını gidermek, pozlamayı ve kontrastı dengelemek bu aşamanın işleridir. Renk düzeltmesi ölçülebilir bir hedefe sahiptir; nötr bir gri kart ya da bilinen bir renk, doğru olup olmadığını gösterir.

Renk düzenlemesi ise düzeltilmiş bir fotoğrafa bilinçli olarak bir renk havası vermektir. Burada hedef doğruluk değil, anlatımdır: bir fotoğrafı daha serin, daha sıcak, daha eski, daha gergin ya da daha huzurlu hissettirmek. Bu iki aşamanın sırası önemlidir. Renk düzeltmesi yapılmamış bir fotoğrafa renk düzenlemesi uygulamak, var olan bir kaymanın üstüne başka bir renk eklemek demektir ve sonuç kontrol edilemez. Önce nötr bir başlangıç, sonra bilinçli bir hava.

Gölgeye ve ışığa nasıl ayrı renk verilir?

Bölünmüş tonlama, bir fotoğrafın gölgelerine bir renk, ışıklarına başka bir renk vermektir. Çoğu düzenleme programında bu, gölgeler ve ışıklar için ayrı birer renk seçici ve bu renklerin ne kadar güçlü uygulanacağını belirleyen bir doygunluk ayarıyla yapılır. Bir denge ayarı, iki renk arasındaki sınırın ton ekseninde nerede duracağını belirler: sınırı yukarı kaydırmak gölge rengini daha geniş bir alana, aşağı kaydırmak ışık rengini daha geniş bir alana yayar.

Renk tekerlekleri, gölgeler, ara tonlar ve ışıklar için ayrı ayrı çalışan ve her birine renk tekerleği üzerinde bir yön ve güç seçerek renk veren araçtır. Bölünmüş tonlamanın daha ayrıntılı bir biçimidir, çünkü ara tonlara da ayrı bir renk verilebilir ve her bölgenin parlaklığı da ayrıca ayarlanabilir. Tekerleğin merkezinden uzaklaştıkça renk güçlenir; merkez, renksiz nötr noktadır. Aynı iş, ton eğrisinin kırmızı, yeşil ve mavi kanallarını gölge ve ışık bölgelerinde ayrı ayrı bükerek de yapılabilir.

Gölgelere serin, ışıklara sıcak bir renk vermek, en sık kullanılan renk düzenlemelerinden biridir. Bunun bir nedeni, bu iki rengin renk çemberinde birbirinin karşısında durması ve birbirini güçlendirmesidir; tamamlayıcı renklerin bir fotoğrafta karşıtlık kurduğunu renk derslerinde görmüştün. Bir başka nedeni, tenlerin büyük kısmının turuncu ve kırmızı bölgede durmasıdır: ışıklara verilen sıcak renk teni doğal tutarken, serin gölgeler yüzü arka plandan ayırır. Ama bu yalnızca bir seçenektir; aynı fotoğraf gölgeleri sıcak, ışıkları serin tutarak ya da tek bir renk ailesinde kalarak da güçlü bir hava taşıyabilir.

Bir dizi nasıl tutarlı tutulur?

Tek bir fotoğrafa verilen hava, bir dizideki bütün fotoğraflara taşındığında o dizinin kimliği olur. Temel düzenlemede tanıdığın hazır ayarlar, bir renk düzenlemesini kaydedip başka fotoğraflara uygulamanın en basit yoludur. Renk tablosu ise bir renk dönüşümünü, her giriş renginin hangi çıkış rengine dönüşeceğini tanımlayan bir tablo olarak saklayan dosyadır; İngilizce kısaltmasıyla da anılır. Renk tabloları farklı programlarda, hatta fotoğraf ile video arasında aynı havayı taşımak için kullanılır.

Ama bir hazır ayar ya da bir renk tablosu, her fotoğrafta aynı sonucu vermez. Farklı ışıkta, farklı pozlamada ya da farklı renklerde çekilmiş fotoğraflar aynı dönüşümden farklı biçimde geçer. Bu yüzden önce her fotoğrafın renk düzeltmesini yapıp onları aynı nötr başlangıca getirmek, sonra hazır ayarı ya da tabloyu uygulamak ve her fotoğrafta küçük düzeltmeler yapmak gerekir. Dizinin tutarlılığını görmek için fotoğrafları yan yana dizip birlikte bakmak en iyi yoldur.

Renk düzenlemesi tenleri nasıl etkiler?

Tenler ton ekseninde farklı yerlerde durduğu için aynı renk düzenlemesi her tende farklı bir etki bırakır. Açık bir ten çoğu zaman ara tonlarda ve ışıklarda durur; ışıklara verilen güçlü bir turuncu açık teni turuncuya boğabilir, yüzü yapay bir bronzluğa çevirebilir. Koyu bir ten ise ara tonlardan gölgelere doğru uzanır; gölgelere verilen mavi-yeşil bir renk koyu tenin gölge tarafına da işler ve teni yeşilimsi, grimsi, cansız bir tona çekebilir. Aynı fotoğrafta farklı tenler varsa, düzenleme birini korurken ötekini bozabilir.

Bunu önlemenin yolu, renk düzenlemesini uygulayıp ardından teni korumaktır. Bir kişi maskesiyle ya da ten tonlarını seçen bir aralık maskesiyle yüzleri ve elleri seçip bu bölgelerde renk düzenlemesinin etkisini azaltmak, fotoğrafın havasını korurken tenleri kendi renklerine yakın tutar. Renk düzenlemesi bir anlatım aracıdır; bir kişinin tenini başka bir renge çevirmek ise, önceki derste konuştuğumuz gibi, onun kimliğine dokunmaktır. Her düzenlemeden sonra yüzleri büyütüp tenlerin kişinin kendisine yakın kalıp kalmadığını kontrol etmek gerekir.

Görsel kanıt

Davulcu fabrika avlusu fotoğrafında önce renk düzeltmesi yapıyor: beyaz dengesini avludaki gri bir beton sütuna göre ayarlıyor, pozlamayı ve kontrastı dengeliyor. Fotoğraf nötr ve doğru. Sonra renk tekerleklerini açıyor: gölgeleri mavi-yeşile doğru, ışıkları turuncuya doğru hafifçe itiyor, ara tonlara çok az sıcaklık ekliyor. Avludaki duvarların gölgeleri serin bir mavi-yeşile, akşamüstü güneşinin vurduğu tuğlalar ve gökyüzünün ufka yakın bölgesi sıcak bir turuncuya dönüyor. Fotoğraf artık bir belge değil, bir kapak.

Ama dört yüzü büyüttüğünde iki farklı sorun görüyor. İki üyenin koyu teninde yanakların karanlık yanı yeşilimsi bir griye kaymış; klavyecinin açık teni ise ışıklarda fazla turuncu, neredeyse bronz. Bir kişi maskesiyle dört yüzü ve elleri seçip bu bölgede gölge ve ışık renklerinin etkisini yarıya indiriyor. Koyu tenler sıcak kahverengilerine, açık ten kendi pembemsi rengine dönüyor; avlunun serin gölgeleri ve sıcak ışıkları ise olduğu gibi kalıyor. Aynı ayarları bir hazır ayar olarak kaydedip grubun öteki kapak fotoğraflarına uyguluyor ve her birinde renk düzeltmesini önce yapıp tenleri yeniden kontrol ediyor.

Sık yapılan hata

Özet

Renk düzeltmesi fotoğrafı nötr ve doğru bir başlangıca getirir, renk düzenlemesi ise ona bilinçli bir renk havası verir; sıra her zaman önce düzeltme, sonra düzenlemedir. Bölünmüş tonlama gölgelere ve ışıklara ayrı renkler verir, renk tekerlekleri bunu gölge, ara ton ve ışık için ayrı ayrı yapar; serin gölge ve sıcak ışık sık kullanılan, tamamlayıcı renk karşıtlığına dayanan bir seçenektir ama tek doğru değildir. Hazır ayarlar ve renk tabloları bir diziye tutarlı bir hava verir ama her fotoğraf önce düzeltilmelidir; tenler ton ekseninde farklı yerlerde durduğu için renk düzenlemesi koyu ve açık tenleri farklı biçimde kaydırır ve yüzler maskeyle korunur.

Mini ödev

Bu ödevde bir fotoğrafa iki farklı renk havası verecek ve bir diziyi tutarlı hâle getireceksin; insanların bulunduğu bir dış mekân fotoğrafı seç.

1. Fotoğrafın önce renk düzeltmesini yap: nötr bir yüzeye göre beyaz dengesini ayarla, pozlamayı ve kontrastı dengele.
2. Aynı fotoğrafın iki kopyasına iki farklı renk düzenlemesi uygula: birinde gölgeleri serin, ışıkları sıcak; ötekinde gölgeleri sıcak, ışıkları serin yap. İki sonucun sende uyandırdığı havayı yaz.
3. Fotoğraftaki yüzleri büyüt; renk düzenlemesinin tenleri nasıl kaydırdığını gör ve bir kişi maskesiyle yüzlerde etkiyi azalt.
4. Beğendiğin düzenlemeyi hazır ayar olarak kaydet ve aynı günden üç fotoğrafa daha uygula; her birini önce düzeltip sonra dördünü yan yana koyarak tutarlılığı kontrol et.

Kendini değerlendir

• Renk düzeltmesi ile renk düzenlemesini hedefleri üzerinden ayırt edebiliyor musun?
• Bölünmüş tonlama ya da renk tekerlekleriyle gölgelere ve ışıklara bilerek ayrı renkler verebildin mi?
• Renk düzenlemesinden sonra her yüzü büyütüp tenin rengini o kişiyi tanıyan birinin gözüyle sınadın mı?

Sözlük

Mini test

1. Renk düzeltmesi ile renk düzenlemesi arasındaki temel fark nedir?

• A) Renk düzeltmesi yalnızca siyah beyaz fotoğraflarda yapılır
• B) Renk düzenlemesi yalnızca videoda yapılır
• C) İkisi aynı şeydir
• D) Düzeltmenin hedefi doğruluk, düzenlemenin hedefi bilinçli bir renk havasıdır

2. Renk düzenlemesine başlamadan önce neden renk düzeltmesi yapılmalıdır?

• A) Dosya boyutunu küçültmek için
• B) Var olan bir renk kaymasının üstüne yeni bir renk eklenmesini önlemek için
• C) Hazır ayar kullanabilmek için
• D) Doygunluğu artırmak için

3. Gölgelere serin, ışıklara sıcak bir renk vermenin sık tercih edilmesinin nedenlerinden biri nedir?

• A) Bu iki rengin renk çemberinde karşı karşıya durup birbirini güçlendirmesi
• B) Tek doğru renk düzenlemesi olması
• C) Beyaz dengesini gereksiz kılması
• D) Kumlanmayı azaltması

4. Koyu tenli bir kişinin gölge tarafı, gölgelere verilen mavi-yeşil renkle yeşilimsi bir griye kaydı. En yerinde düzeltme hangisidir?

• A) Bütün fotoğrafın doygunluğunu düşürmek
• B) Gölge rengini daha da güçlendirmek
• C) Yüzü bir kişi maskesiyle seçip bu bölgede renk düzenlemesinin etkisini azaltmak
• D) Beyaz dengesini maviye kaydırmak

Cevaplar

1. D — Düzeltme ölçülebilir bir doğruya, düzenleme ise bir anlatıma yönelir.
2. B — Nötr bir başlangıç olmadan eklenen renk var olan kaymayla karışır ve kontrol edilemez.
3. A — Tamamlayıcı renkler karşıtlık kurar; ayrıca sıcak ışıklar teni doğal tutar.
4. C — Maske yüzü düzenlemenin dışına çeker; avlunun havası kalır, ten kaymaz.

Özet kartı

• Önce renk düzeltmesi, sonra renk düzenlemesi.
• Bölünmüş tonlama gölge ve ışığa, renk tekerlekleri gölge, ara ton ve ışığa ayrı renk verir.
• Serin gölge ve sıcak ışık bir seçenektir, tek doğru değildir.
• Hazır ayar ve renk tablosu diziyi tutarlı yapar; her fotoğrafı önce düzelt.
• Tenler farklı ton bölgelerindedir; yüzleri maskeyle koru ve büyüterek kontrol et.

Sonraki derse köprü

Grup, renkli kapağın yanına albümün iç sayfaları için siyah beyaz fotoğraflar da istedi. Davulcu renkli bir kareyi doğrudan siyah beyaza çevirdiğinde sonuç düz ve cansız çıktı: kırmızı tuğlalar ile mavi gökyüzü aynı griye dönmüş, yüzler arka planla birleşmişti. Renk düzenlemesinde renkleri ayrı ayrı yönettiği gibi, siyah beyazda da her rengin hangi griye dönüşeceğine karar verebilmesi gerekiyordu. İyi bir siyah-beyaz nasıl yapılır? Sonraki ders, renk kanallarıyla gri tonları kontrol ederek güçlü siyah beyaz fotoğraflar kurmayı anlatıyor.