Clamshell ışığı

Öğrenme hedefi

Yüzün önüne biri yukarıdan aşağı, öteki aşağıdan yukarı bakan iki kaynak yerleştirerek gölgeleri neredeyse silen clamshell ışığını kurabileceksin. Üstteki ana ışığın yüze biçim verdiğini, alttaki dolgu ışığının ise göz çukurlarındaki, burun altındaki ve çene altındaki gölgeleri açtığını; bu iki kaynağın birlikte yüzü sararak cilt dokusunu neden daha az belirgin gösterdiğini açıklayacaksın. İki kaynak arasındaki dolgu farkını stop cinsinden ayarlayarak yüzün ne kadar düz ya da ne kadar biçimli görüneceğine karar verecek, gözlerde oluşan çift parıltıyı fark edecek ve alt ışık fazla güçlendiğinde ortaya çıkan tekinsiz görünümü önleyeceksin. Pürüzsüzlüğün bir güzellik standardı değil, bir ışık tercihi olduğunu ayırt edecek; iki kaynağın farklı tenlerde alında, çenede ve boyunda bıraktığı parlamaları denetleyeceksin.

Merak sorusu

Grubun vokalisti küçük bir yerel cilt bakım atölyesinin tanıtım afişi için yüzünü vermeyi kabul etmiş. Atölyenin sahibi senden tek bir şey istiyor: yüzde hiçbir derin gölge olmasın, cilt olduğu gibi, parlak ve temiz görünsün. Softboxu vokalistin yüzünün tam önüne, gözlerinin epey yukarısına asıyor, göğsünün önüne de büyük bir beyaz yansıtıcı koyuyorsun. Sonuç fena değil, ama gözlerinin altındaki hafif koyuluk ve çene altındaki karanlık şerit hâlâ duruyor.

Yansıtıcıyı kaldırıp yerine ikinci bir ışık, alçak bir ayağa yatık duran uzun ve dar bir kutu koyuyor, onu vokalistin çenesine doğru yukarı çeviriyorsun. İki ışığın arasındaki boşluktan çektiğin karede yüz bambaşka: göz altları açılmış, burun altındaki gölge silinmiş, çenenin altı yumuşak bir ışıkla dolmuş. Gözlerinde de iki ayrı parıltı var; biri yukarıda, biri aşağıda.

Güzellik fotoğrafları neden pürüzsüz? İkinci bir ışığı yüzün altına koymak, bir yüzü neden bu kadar değiştiriyor?

Bağlam

Kelebek gölgeli düzeni kurarken yukarıdan gelen ışığın göz çukurlarında ve çene altında gölge bıraktığını, bunun göğüs hizasındaki bir yansıtıcıyla hafifletilebildiğini görmüştük (Ders 20.3). Yansıtıcı yalnızca üstteki ışığın bir kısmını geri gönderir; ne kadar ışık döndüreceği sınırlıdır ve yere, açıya bağlıdır. Alttan gelen dolguyu kendi gücü olan ikinci bir kaynağa dönüştürmek, bu gölgeleri istediğin ölçüde açmanı sağlar.

Bu düzen, yüzün iki tarafını da, üstünü ve altını da ışıkla sardığı için, açılıp kapanan bir midye kabuğunun iki kapağına benzetilir ve adını buradan alır. Güzellik, kozmetik ve cilt bakımı fotoğraflarında, tanıtım portrelerinde ve yakın plan yüz çekimlerinde sık kullanılır. Her portrenin ihtiyacı değildir; ama cildin kendisinin konu olduğu fotoğraflarda güçlü bir araçtır.

Basit açıklama

Clamshell ışığı nasıl kurulur?

Clamshell ışığı, yüzün önünde biri yukarıda ve aşağı bakan ana ışık, öteki aşağıda ve yukarı bakan dolgu ışığı olmak üzere iki kaynakla kurulan, gölgeleri büyük ölçüde açan portre aydınlatmasıdır. Üstteki ana ışık, kelebek gölgeli düzendeki gibi yüzün tam önünde ve göz seviyesinin epeyce yukarısında durur; genellikle bir softbox ya da bir beauty dish kullanılır. Alt dolgu ışığı ise yüzün önünde, çene hizasının altında, yukarı doğru çevrilmiş ikinci kaynaktır; çoğu zaman yatay duran şerit biçimli bir softbox ya da geniş bir yansıtıcıdır.

İki kaynak yüzün önünde bir V ya da açık bir kabuk gibi durur ve fotoğrafçı aralarındaki boşluktan çeker. Kişiyi iki kaynağa oldukça yakın tutmak, kaynakların yüze büyük görünmesini ve ışığın yüzü sarmasını sağlar. Kişi hafifçe öne, ışıklara doğru eğildiğinde yüz iki kaynağın ortasına oturur.

Neden pürüzsüz görünür?

Sarmalayan ışık, yüzün çevresine geniş açılardan gelen ve gölgeleri yüzün kıvrımlarına kadar dolduran ışıktır. Clamshell düzeninde üstten gelen ışık alnı, burnu ve elmacık kemiklerini aydınlatır; alttan gelen ışık ise göz çukurlarına, burun altına, dudak kıvrımlarına ve çene altına ulaşır. İki büyük kaynak birlikte çalıştığında yüzde gölgenin toplanabileceği yer çok az kalır.

Cildin dokusunu gözle seçmemizin en büyük nedeni küçük gölgelerdir: gözenekler, ince çizgiler ve kabarıklıklar, üzerlerine düşen ışığın yanında bıraktıkları minik gölgelerle görünür. Işık tek yönden ve yandan geldiğinde bu minik gölgeler uzar ve doku belirginleşir. İki büyük kaynak yüzü önden ve iki yönden sardığında bu gölgeler kısalır ve dolar; cilt daha düz ve pürüzsüz görünür. Bu, cildi değiştirmek değil, dokuyu görünür kılan gölgeleri azaltmaktır.

Bu pürüzsüzlük bir tercihtir, bir güzellik ölçüsü değildir. Cildin dokusu, çizgileri ve lekeleri bir kusur değil, o yüzün parçasıdır; bir karakter portresinde, bir çalışma portresinde ya da yaşlı bir yüzün hikâyesini anlatan bir fotoğrafta bu doku tam da gösterilmek istenen şey olabilir. Clamshell ışığı, dokunun konu olmadığı ya da cildin kendisinin bir ürün gibi gösterildiği fotoğraflarda seçilir.

Dolgu farkı ve gözler nasıl ayarlanır?

Dolgu farkı, ana ışık ile dolgu ışığının yüzde bıraktığı aydınlığın stop cinsinden farkıdır. Alttaki ışık üsttekiyle eşit güçte olursa yüz neredeyse tamamen düzleşir ve alttan gelen ışık baskın görünmeye başlar; önceki modülde gördüğün, ışığın alttan geldiğinde yarattığı tekinsiz görünüm (Ders 19.6) sinsice geri gelir. Bu yüzden dolgu genellikle ana ışıktan bir ya da iki stop zayıf tutulur: bir stop zayıf dolgu, ana ışığın yarısı kadar ışık demektir ve gölgeleri açarken yüzde yukarıdan gelen biçimi korur. Farkı açıp kapatmak, yüzün ne kadar düz ya da ne kadar biçimli görüneceğini belirler. Bu oranların ölçümü, modülün sonlarına doğru ayrı bir derste işleniyor.

Çift göz parıltısı, gözlerde biri üstteki, biri alttaki kaynaktan gelen iki ayrı ışık yansımasıdır ve clamshell düzeninin tanınan imzalarından biridir. Üstteki parıltı genellikle gözbebeğinin üstünde, alttaki alt göz kapağının hemen üstünde durur. Bazı fotoğrafçılar bu çift parıltıyı canlı ve parlak bulur, bazıları alttakini sonradan temizler; bu da bir tercih meselesidir.

İki kaynak farklı tenlerde farklı parlamalar bırakır. Koyu bir tende üstteki ışık alında ve burun sırtında, alttaki ışık ise çenenin ucunda ve üst dudağın kıvrımında parlama toplar; yüzde iki ayrı parlak bölge oluşur. Kaynakları biraz tüylemek ya da alttaki ışığı yüzden biraz uzaklaştırmak bu bölgeleri yumuşatır. Koyu tende dolgu, göz altlarını ve dudak kıvrımlarını açmada çok etkilidir, ama çok güçlü olursa boyun da parlamaya başlar. Açık bir tende ise iki kaynak cildi kolayca bembeyaz ve düz bir yüzeye çevirebilir; alında, burun ucunda ve çene altında ayrıntı kaybolabilir. Dolguyu biraz kısmak ve ekrandaki aşırı pozlama uyarısına bakmak yüzün biçimini korur. Her iki durumda da gözleri, alnı, çeneyi ve boynu yakından kontrol etmek gerekir.

Görsel kanıt

Atölyenin küçük odasında üstteki beauty dish vokalistin yüzünün önünde, gözlerinin yaklaşık yarım metre yukarısında, hafifçe aşağı çevrili. Altta, çenesinin önünde ve göğsünün hizasında, yatay yatırılmış şerit biçimli bir kutu yukarı bakıyor. Makine ikisinin arasındaki boşluktan uzanıyor. İlk karede alttaki ışığı üsttekiyle eşit güçte açmışsın: vokalistin yüzü dümdüz, burnunun ve çenesinin biçimi kaybolmuş, alttan gelen ışık yüzüne hafif tuhaf bir hava vermiş.

Alttaki ışığı bir buçuk stop kısıyorsun. Yüz yeniden yukarıdan biçim kazanıyor; elmacık kemiklerinin altında çok hafif bir gölge beliriyor ama göz altları, burun altı ve çene altı açık kalıyor. Vokalistin koyu teninde alnında ve çenesinin ucunda iki parlak bölge var; beauty dishi biraz geri tüyleyip alttaki softboxu bir karış uzaklaştırdığında parlamalar yumuşuyor. Gözlerinde üstte ve altta birer parıltı duruyor. Atölyenin sahibi kareye bakıp cildin olduğu gibi, ama gölgesiz göründüğünü söylüyor.

Sık yapılan hata

Özet

Clamshell ışığı, yüzün önünde yukarıdan aşağı bakan bir ana ışık ve aşağıdan yukarı bakan bir dolgu ışığıyla kurulur; fotoğrafçı ikisinin arasındaki boşluktan çeker. İki büyük kaynak yüzü sarar, göz çukurlarındaki, burun altındaki ve çene altındaki gölgeleri açar; dokuyu görünür kılan küçük gölgeler kısaldığı için cilt pürüzsüz görünür, ama bu bir güzellik ölçüsü değil, bir tercihtir. Dolgu çoğunlukla ana ışığın bir iki stop gerisinde kalır, eşit olursa yüz düzleşir ve alttan ışık tekinsizleşir; gözlerde çift parıltı oluşur, koyu tende alın ve çenede iki parlak bölge, açık tende düzleşen bir yüz yakından denetlenir.

Mini ödev

Clamshell düzeni için ikinci bir ışık yoksa, alttaki kaynağı büyük bir beyaz yansıtıcıyla kurabilirsin; farkı karşılaştırmak için ikisini de dene.

1. Bir kişiyi yalnızca üstteki ışıkla, sonra alta bir yansıtıcı koyarak, sonra da mümkünse alta ikinci bir ışık koyarak çek; göz altlarındaki ve çene altındaki gölgeleri karşılaştır.
2. Alttaki kaynağı üsttekiyle eşit tut, sonra bir stop, sonra iki stop kıs; her adımda bir kare al ve yüzün biçimindeki değişimi not et.
3. Gözlerdeki çift parıltıyı bul ve her iki parıltının yerini ışıkların konumuyla eşleştir.
4. Aynı kişiyi hem clamshell ışığıyla hem de tek bir yan ışıkla çek; iki karede cildin dokusunun nasıl göründüğünü karşılaştır ve kişiye hangisini tercih ettiğini sor.

Kendini değerlendir

• Clamshell ışığının pürüzsüzlüğü nasıl ürettiğini küçük gölgeler üzerinden açıklayabiliyor musun?
• Dolgu farkını değiştirdiğinde yüzün ne zaman düzleşmeye başladığını gördün mü?
• Koyu ve açık tende alın, çene ve boyundaki parlamaları yakından kontrol ettin mi?

Sözlük

Mini test

1. Clamshell ışığında alttaki dolgu ışığının asıl görevi nedir?

• A) Arka planı aydınlatmak
• B) Saçın kenarını parlatmak
• C) Göz çukurlarındaki, burun altındaki ve çene altındaki gölgeleri açmak
• D) Yüzü ikiye bölmek

2. Clamshell ışığında dolgu ana ışıkla eşit güçteyse ne olur?

• A) Yüz daha biçimli görünür
• B) Yüz düzleşir ve alttan gelen ışık tekinsiz bir hava verir
• C) Gözlerdeki parıltı kaybolur
• D) Arka plan kararır

3. Clamshell ışığı cildi neden daha pürüzsüz gösterir?

• A) Beyaz dengesini ısıttığı için
• B) Diyaframı açtığı için
• C) Cildi fiziksel olarak düzleştirdiği için
• D) Dokuyu görünür kılan küçük gölgeleri kısaltıp doldurduğu için

4. Koyu tenli bir kişinin clamshell ışıklı portresinde alında ve çenenin ucunda iki parlak bölge oluşmuş. En yerinde düzeltme hangisidir?

• A) Kaynakları biraz tüylemek ve alttaki ışığı yüzden biraz uzaklaştırmak
• B) Alttaki ışığı daha da güçlendirmek
• C) Üstteki ışığı kaldırmak
• D) Kişiyi ışıklardan uzaklaştırmak

Cevaplar

1. C — Alttan gelen ışık yukarıdan gelen ana ışığın bıraktığı gölgelere ulaşır ve onları doldurur.
2. B — Eşit dolgu yukarıdan gelen biçimi siler; alttan ışık baskınlaşır.
3. D — Doku, gözeneklerin ve çizgilerin bıraktığı küçük gölgelerle görünür; iki büyük kaynak bu gölgeleri kısaltır.
4. A — Tüyleme ve uzaklaşan alt ışık, iki parlak bölgenin yoğunluğunu yumuşatır.

Özet kartı

• Üstte aşağı bakan ana ışık, altta yukarı bakan dolgu; aralarından çek.
• İki büyük kaynak yüzü sarar, küçük gölgeleri doldurur, cilt pürüzsüz görünür.
• Pürüzsüzlük bir tercihtir; doku bir kusur değildir.
• Dolguyu ana ışıktan bir iki stop zayıf tut; eşitse yüz düzleşir.
• Çift göz parıltısını tanı; alın, çene ve boyundaki parlamayı her tende denetle.

Sonraki derse köprü

Vokalistin tanıtım portresi atölyenin afişine girdiğinde, grup bu kez hepsinin birlikte olduğu bir kare istedi: koyu bir fonun önünde, koyu giysilerle dört kişi. Tek ana ışıkla çektiğin ilk karede yüzler aydınlıktı ama saçların ve omuzların kenarı fonla birleşmişti; dört kişi karanlık bir duvarın önünde asılı duran dört yüz gibiydi. Dolguyu ve yüzü açmak yetmedi; bir şeylerin onları fondan ayırması gerekiyordu. İkinci ve üçüncü ışık ne katar? Sonraki ders ana ışık, dolgu ışığı ve arka ışıkla kurulan çok ışıklı düzeni anlatıyor.