Bir ilaç kanda ne kadar kalır, ve bunu tek bir sayıyla söyleyebilir miyiz?

Rolüne göre patika

Temel patika farmakokinetiğin dilini ve emilimi kurar, tek başına alınabilir. Öğrenci patikası fakültedeki farmakokinetik ve biyofarmasötik derslerine eşlik eder; klinik patika hastanede ve klinik eczacılıkta çalışana, ürün geliştirme patikası formülasyon ve biyoeşdeğerlik ekibine.

• 2 modül · 12 ders

  Temel

  Herkes için: farmakokinetiğin dili ve emilim. Tek başına alınabilir.

  Farmakokinetiğin dili → Emilim

• 6 modül · 36 ders

  Fakültedeki farmakokinetik

  Farmakokinetik ve biyofarmasötik derslerini alan eczacılık öğrencisi.

  Farmakokinetiğin dili → Emilim → Dağılım → Metabolizma ve atılım → Tek doz, tekrarlanan doz ve kararlı durum → Biyofarmasötik

• 6 modül · 35 ders

  Klinik farmakokinetik

  Hastanede ve klinik eczacılıkta kinetik sorularla çalışan eczacı.

  Farmakokinetiğin dili → Dağılım → Metabolizma ve atılım → Tek doz, tekrarlanan doz ve kararlı durum → Klinik farmakokinetik → Atölye: hesaptan karara

• 4 modül · 24 ders

  Ürün geliştirme ve biyoeşdeğerlik

  Formülasyon, biyoeşdeğerlik ve ruhsat ekibi.

  Farmakokinetiğin dili → Emilim → Metabolizma ve atılım → Biyofarmasötik

• Eczacılığa Giriş Akademisi: emilimden atılıma ve yarı ömre ilk bakış — eczacılığın ortak dilinden.
• Farmasötik Kimya ve İlaç Tasarımı Akademisi: iyonlaşmanın, lipofilitenin ve metabolizmanın kimyası — molekülün yapısından.
• Farmasötik Analiz ve Kalite Kontrol Akademisi: çözünme testinin kendisi — kalite kontrol laboratuvarından.
• Farmakolojinin İlkeleri Akademisi: ilacın vücuda ne yaptığı — reseptörden ve doz-yanıttan.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: yarı ömrün hasta için anlamı — okurun tarafından.
• Burada sorulan: bir ilacın kandaki derişimi zamanla nasıl değişir ve bunu ne belirler?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Karaçam Devlet Hastanesi

Kurgusal, dört yüz yataklı bir devlet hastanesi, Ardıçlı Eczanesi ile aynı ilde. Eczane servisinde birim doz dağıtım, steril hazırlama odası ve bir klinik eczacı var. İç hastalıkları, çocuk, kadın doğum, yoğun bakım ve onkoloji servisleri ilaç sorularını eczane servisine telefonla sorar.

• Nihan

  Otuz sekiz yaşında, Karaçam Devlet Hastanesi'nin klinik eczacısı. Sabah vizitine hekimlerle birlikte çıkar; ilaç listesinde fazla, eksik ya da çakışan olanı arar.

• Kaan

  Yirmi beş yaşında, eczacılık fakültesinin son sınıfında, stajını Ardıçlı Eczanesi'nde yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: fakültede ezberlediği her şey tezgâhta bir soruya döner.

• Cem

  Kırk bir yaşında, Yalmaç İlaç'ın kalite güvence müdürü. Bir serinin piyasaya çıkıp çıkmayacağına son imzayı o atar; sapma raporunu okumadan imza atmaz.

• İsmail Amca

  Yetmiş sekiz yaşında, emekli öğretmen, Ardıçlı'nın eski müşterisi. Üç ayrı hekimden yazılmış yedi ilacı var; böbrek fonksiyonu yaşıyla birlikte azalmış. İlaçlarını haftalık bir kutuya kızı dizer.

• Aylin

  Otuz bir yaşında, ilk bebeğine yirmi dört haftalık gebe, çocukluğundan beri astımlı. Her yeni ilacı alırken «bebeğe bir şey olur mu» diye sorar.

• Selma

  Otuz beş yaşında, iki çocuk annesi; yedi yaşındaki oğlu Efe sık sık ateşlenir. Gece nöbetinde eczaneye gelir ve ölçeği, şurubu, fitili birbirine karıştırmaktan korkar.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir model bir tahmindir, ölçüm değildir; bir topluluk ortalaması tek bir hastanın derişimi gibi, kurgusal bir molekülün sonucu gerçek bir ilacın davranışı gibi sunulmaz.

Mevzuat

Eczacılığı, ilacı ya da ürünü düzenleyen kanun, yönetmelik, tebliğ ya da Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kılavuzunun kendi metni. Bağlar; adı, maddesi ve yürürlükteki hâliyle verilir.

Farmakope ve standart

Avrupa Farmakopesi, Türk Farmakopesi, ICH kılavuzları ve İyi İmalat Uygulamaları gibi kalite ve yöntem standartları. Bir testin, bir sınırın ya da bir üretim kuralının dayanağıdır; baskı ya da sürüm numarasıyla verilir.

Ürün bilgisi

Onaylı Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), Kullanma Talimatı (KT) ya da Avrupa İlaç Ajansı ürün bilgisi. Bir ilacın onaylı endikasyonunu, uyarısını ve etkileşimini söyler; derste doz buradan aktarılmaz, okur bu belgeye yönlendirilir.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası bir kuruluşun kanıt derecelendirmesiyle yayımladığı tedavi ya da uygulama kılavuzu. Kuruluşu ve yılıyla verilir; kılavuzun yerine geçilmez, kılavuz gösterilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış klinik çalışma, meta-analiz ya da farmakoepidemiyoloji araştırması. Çalışmanın türü, kimde yapıldığı ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Temel kaynak

Alanın standart ders kitabı ya da başvuru eseri: farmakoloji, farmakokinetik, farmasötik teknoloji, farmakognozi, toksikoloji kitapları. Yerleşik bilgiyi taşır; tartışmalı bir iddiayı tek başına kanıtlamaz. Eser ve baskısıyla verilir, metni kopyalanmaz.

Meslek rehberi

Uluslararası Eczacılık Federasyonu (FIP), Türk Eczacıları Birliği ya da bir meslek kuruluşunun uygulama rehberi. İşin nasıl yapılması gerektiğini anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz.

Vaka

Gerçek, belgelenmiş bir ilaç olayı: bir ilaç felaketi, bir geri çekme, bir üretim hatası. Yalnız birincil kaynaktan (resmî rapor, kurum duyurusu, hakemli vaka analizi) ve yılıyla anlatılır. Bir vaka bir şeyin olabileceğini gösterir, sıklığını göstermez.

Erken bulgu

Laboratuvar, hayvan ya da küçük ölçekli insan çalışması. Bir mekanizmanın varlığını düşündürür; insanda klinik bir sonuç olarak sunulmaz.