İçeriğe geç

Farmakolojinin İlkeleri Akademisi

Aynı ilaç neden bir hastada işe yarar, ötekinde yaramaz, üçüncüsünde zarar verir?

Karaçam Devlet Hastanesi'nde aynı ilaç iki hastaya aynı biçimde verilir: biri iyileşir, öteki hiçbir fark görmez, üçüncü bir hastada beklenmedik bir döküntü çıkar. Farmakoloji bu farkların genel kurallarını arar: bir ilaç hedefine nasıl bağlanır, bağlandıktan sonra hücrede ne olur, etki dozla nasıl artar ve nerede durur, vücut zamanla neden alışır, istenmeyen etki nereden gelir ve genler bu tabloyu nasıl değiştirir. Bu akademi o genel kuralları kurar; ilaç sınıfları sonraki akademilerde bu kuralların üstüne oturur. Sayı gereken her yerde kurgusal bir molekülle.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
7
ders programda
41

Bu akademi bir eğitim programıdır; tanı, tedavi ya da ilaç seçimi önermez ve bir hekimin ya da eczacının değerlendirmesinin yerini tutmaz. Derslerdeki eczane, hastane, firma, çalışanlar ve hastalar kurgudur. Dersler eczacının ve hekimin değerlendirmesinin yerine geçmez; bir ilacın dozu ve kullanımı için ürünün kullanma talimatına ve eczacınıza başvurun. Hesap örnekleri kurgusal moleküllerle yapılır. Mevzuat ve ürün bilgileri değişebilir: her ders dayandığı kaynağı gösterir.

Rolüne göre patika

Temel patika farmakolojinin dilini ve reseptör kuramını kurar, tek başına alınabilir. Öğrenci patikası fakültedeki farmakoloji derslerine eşlik eder; klinik patika ilaç güvenliği ve bireysel farkla çalışan eczacıya, okur patikası bir ilacın neden herkeste aynı etkiyi göstermediğini anlamak isteyene.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Karaçam Devlet Hastanesi

Kurgusal, dört yüz yataklı bir devlet hastanesi, Ardıçlı Eczanesi ile aynı ilde. Eczane servisinde birim doz dağıtım, steril hazırlama odası ve bir klinik eczacı var. İç hastalıkları, çocuk, kadın doğum, yoğun bakım ve onkoloji servisleri ilaç sorularını eczane servisine telefonla sorar.

  • Nihan

    Otuz sekiz yaşında, Karaçam Devlet Hastanesi'nin klinik eczacısı. Sabah vizitine hekimlerle birlikte çıkar; ilaç listesinde fazla, eksik ya da çakışan olanı arar.

  • Kaan

    Yirmi beş yaşında, eczacılık fakültesinin son sınıfında, stajını Ardıçlı Eczanesi'nde yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: fakültede ezberlediği her şey tezgâhta bir soruya döner.

  • Semra Hanım

    Elli altı yaşında, Ardıçlı Eczanesi'nin sahibi ve eczacısı. Otuz yıldır tezgâh başında; bir reçeteye bakmadan önce getirenin yüzüne bakar.

  • İsmail Amca

    Yetmiş sekiz yaşında, emekli öğretmen, Ardıçlı'nın eski müşterisi. Üç ayrı hekimden yazılmış yedi ilacı var; böbrek fonksiyonu yaşıyla birlikte azalmış. İlaçlarını haftalık bir kutuya kızı dizer.

  • Aylin

    Otuz bir yaşında, ilk bebeğine yirmi dört haftalık gebe, çocukluğundan beri astımlı. Her yeni ilacı alırken «bebeğe bir şey olur mu» diye sorar.

  • Rojda

    Kırk dört yaşında, koyu esmer tenli, terzi. Üç yıldır tip 2 diyabeti var; Kürtçe ve Türkçe konuşur, annesine ilaçlarını Kürtçe anlatır. Güneşte lekelenen cildi için de eczaneye danışır.

Program

Bölüm I · Temel · 12 ders programda

Farmakolojinin dili

İlaç vücuda ne yapar, reseptöre bağlanınca ne olur?

  1. Modül 1Farmakoloji nedir6 ders programda
  2. Modül 2Reseptör kuramı6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 12 ders programda

Sinyal ve doz-yanıt

Sinyal hücrede nasıl yürür, etki dozla nasıl değişir?

  1. Modül 3Reseptör aileleri ve sinyal6 ders programda
  2. Modül 4Doz-yanıt ilişkisi6 ders programda

Bölüm III · İleri · 12 ders programda

İstenmeyen etkiler ve bireysel fark

Zarar nereden gelir, yanıt neden kişiden kişiye değişir?

  1. Modül 5İstenmeyen etkiler6 ders programda
  2. Modül 6Farmakogenetik ve bireysel farklılık6 ders programda

Bölüm IV · Vaka atölyesi · 5 ders programda

Atölye

Mekanizmadan klinik sonuca nasıl giderim?

  1. Modül 7Atölye: mekanizmadan sonuca5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir mekanizma klinik sonuç gibi, bir hücre ya da hayvan bulgusu insanda etki gibi, bir topluluk ortalaması tek bir hastanın yanıtı gibi sunulmaz.

Mevzuat
Eczacılığı, ilacı ya da ürünü düzenleyen kanun, yönetmelik, tebliğ ya da Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kılavuzunun kendi metni. Bağlar; adı, maddesi ve yürürlükteki hâliyle verilir.
Farmakope ve standart
Avrupa Farmakopesi, Türk Farmakopesi, ICH kılavuzları ve İyi İmalat Uygulamaları gibi kalite ve yöntem standartları. Bir testin, bir sınırın ya da bir üretim kuralının dayanağıdır; baskı ya da sürüm numarasıyla verilir.
Ürün bilgisi
Onaylı Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), Kullanma Talimatı (KT) ya da Avrupa İlaç Ajansı ürün bilgisi. Bir ilacın onaylı endikasyonunu, uyarısını ve etkileşimini söyler; derste doz buradan aktarılmaz, okur bu belgeye yönlendirilir.
Klinik kılavuz
Ulusal ya da uluslararası bir kuruluşun kanıt derecelendirmesiyle yayımladığı tedavi ya da uygulama kılavuzu. Kuruluşu ve yılıyla verilir; kılavuzun yerine geçilmez, kılavuz gösterilir.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış klinik çalışma, meta-analiz ya da farmakoepidemiyoloji araştırması. Çalışmanın türü, kimde yapıldığı ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Temel kaynak
Alanın standart ders kitabı ya da başvuru eseri: farmakoloji, farmakokinetik, farmasötik teknoloji, farmakognozi, toksikoloji kitapları. Yerleşik bilgiyi taşır; tartışmalı bir iddiayı tek başına kanıtlamaz. Eser ve baskısıyla verilir, metni kopyalanmaz.
Meslek rehberi
Uluslararası Eczacılık Federasyonu (FIP), Türk Eczacıları Birliği ya da bir meslek kuruluşunun uygulama rehberi. İşin nasıl yapılması gerektiğini anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz.
Vaka
Gerçek, belgelenmiş bir ilaç olayı: bir ilaç felaketi, bir geri çekme, bir üretim hatası. Yalnız birincil kaynaktan (resmî rapor, kurum duyurusu, hakemli vaka analizi) ve yılıyla anlatılır. Bir vaka bir şeyin olabileceğini gösterir, sıklığını göstermez.
Erken bulgu
Laboratuvar, hayvan ya da küçük ölçekli insan çalışması. Bir mekanizmanın varlığını düşündürür; insanda klinik bir sonuç olarak sunulmaz.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?