Temel Kaynaklar
| Alan | Eserler |
|---|---|
| Tefsir | Taberî, Câmiu'l-Beyân; Zemahşerî, el-Keşşâf; Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb; Kurtubî, el-Câmi'; Elmalılı, Hak Dini Kur'an Dili |
| Esma şerhleri | Gazâlî, el-Maksadü'l-Esnâ; Kuşeyrî, et-Tahbîr fi't-Tezkîr; Râzî, Levâmiu'l-Beyyinât |
| Dil | İbnü'l-Kayyim, Bedâiu'l-Fevâid; Ebû Hilâl el-Askerî, el-Furûk el-Luğaviyye; Mukâtil b. Süleyman, el-Vücûh ve'n-Nezâir |
| Tasavvuf | İbnü'l-Arabî, Fusûsu'l-Hikem ve el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye; Konevî, İ'câzü'l-Beyân; Kâşânî, Istılâhâtü's-Sûfiyye; Cîlî, el-İnsânü'l-Kâmil ve el-Kehf ve'r-Rakîm; Ahmed Avni Konuk, Fusûs şerhi |
| Mevlânâ | Mesnevî (II. ve V. ciltler), Ankaravî ve Konuk şerhleri |
| Said Nursî | Sözler (Birinci, Onuncu, Yirmi Altıncı); Lem'alar (On Dördüncü, Yirmi Dördüncü, Yirmi Beşinci) |
| Hadis ve tenkit | Kütüb-i Sitte; Irâkî, el-Muğnî; Aclûnî, Keşfü'l-Hafâ; Aliyyülkârî, el-Esrâru'l-Merfûa |
Rivayet tenkidi
Esma edebiyatında çok dolaşan bazı sözlerin durumu farklıdır. Kurs bunları gizlemez; dereceleriyle birlikte öğretir.
| Rivayet | Durumu | Kursta kullanımı |
|---|---|---|
| "Gizli bir hazineydim, bilinmeyi sevdim..." | Hadis olarak senedi bilinmez. İbn Teymiyye ve Aclûnî bunu belirtir. | İbnü'l-Arabî "keşfen sahih" der. Aliyyülkârî, anlamının İbn Abbas'ın Zâriyât 56 yorumuyla ("beni bilsinler diye") desteklendiğini söyler. Tasavvuf metinlerinde anılır ama hadis olarak sunulmaz. |
| "Göklere ve yere sığmadım, mü'min kulumun kalbine sığdım" | Hadis kaynaklarında aslı bulunamamıştır. | Gazâlî İhyâ'da zikreder; İhyâ hadislerini tahric eden Irâkî aslını bulamadığını söyler. Bu anlamın sahih dayanağı olarak Müslim'deki "kalpler Rahmân'ın parmakları arasındadır" hadisi öğretilir. |
| "Kur'an'ın gelini Rahmân sûresidir" | Zayıftır (Beyhakî, Şuabü'l-Îmân). | Fazilet bağlamında, zayıf olduğu belirtilerek anılır. |
| Cinlerin Rahmân sûresine cevabı | Tirmizî garîb der. | Derecesi belirtilerek kullanılır (Ders 3). |
| "Rahmân'ın nefesini Yemen tarafından duyuyorum" | Ahmed b. Hanbel, Müsned. Senedi hakkında farklı değerlendirmeler vardır. | Nefes-i Rahmânî öğretisiyle birlikte, derecesiyle anılır (Ders 7). |
Yöntem notu: Bir rivayetin zayıf ya da senetsiz olması, anlamının tamamen yanlış olduğu anlamına gelmez. Ama ona hadis diye başvurulmaz; anlamı sahih bir delille desteklenir.
Kaynağı: Hadis ve Sîrette Rahmet, İlmî seviye
Yanlış Bilinenler
| Yaygın kanı | Doğrusu |
|---|---|
| "Gel, ne olursan ol yine gel" Mevlânâ'nındır. | Bu dörtlük Mevlânâ'nın eserlerinde yer almaz. Kaynaklarda Ebû Saîd-i Ebü'l-Hayr'a nispet edilen rubâî geleneğine aittir. |
| "Göklere ve yere sığmadım..." bir hadistir. | Hadis olarak sabit değildir (Ders 5). |
| "Gizli bir hazineydim..." bir hadistir. | Hadis olarak senedi yoktur; tasavvuf metinlerinde anılır (Ders 5). |
| "Merhaba" rahmetten gelir. | Genişlik anlamındaki r-h-b kökündendir (Ders 1). |
| Rahmân dünyada, Rahîm âhirette geçerlidir. | Bu bir kural değil, görüşlerden biridir (Meclis 1). |
| Rahmet amelle satın alınır. | Hadise göre amel rahmete vesiledir, bedeli değildir (Ders 5). |
| "Kur'an'ın gelini Rahmân sûresidir" sahih bir hadistir. | Zayıftır (Ders 3). |