Bir merdiveni koşarak çıktığında ilk on saniyede, ilk dakikada ve onuncu dakikada bedeninde ne değişir?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Antrenör patikası fizyolojiyi bir branşın antrenman planına taşıyana, sağlık için egzersiz patikası kişisel antrenöre ve egzersiz uzmanına, ileri patika araştırma okuyup elit sporcuyla çalışmak isteyene.

• 3 modül · 17 ders

  Temel

  Herkes için: enerji sistemleri, kas ve kalbin egzersize yanıtı. Tek başına alınabilir.

  Enerji sistemleri → Kas fizyolojisi ve lif tipleri → Kardiyovasküler yanıt

• 9 modül · 49 ders

  Antrenör

  Fizyolojiyi bir branşın antrenman planına taşımak isteyen antrenör.

  Enerji sistemleri → Kas fizyolojisi ve lif tipleri → Kardiyovasküler yanıt → Solunum, gaz değişimi, VO₂maks ve laktat → Yorgunluk kuramları → Dayanıklılık ve kuvvet uyumu → Antrenmansızlık → Elit sporcunun fizyolojisi → Bir sporun gereksinim analizi

• 8 modül · 43 ders

  Sağlık için egzersiz

  Danışanla çalışan kişisel antrenör ve egzersiz uzmanı.

  Enerji sistemleri → Kas fizyolojisi ve lif tipleri → Kardiyovasküler yanıt → Solunum, gaz değişimi, VO₂maks ve laktat → Endokrin yanıt → Dayanıklılık ve kuvvet uyumu → Antrenmansızlık → Bireysel fark, cinsiyet ve yaş

• 11 modül · 59 ders

  İleri

  Araştırma okuyup elit sporcuyla çalışmak isteyen spor bilimci.

  Enerji sistemleri → Kas fizyolojisi ve lif tipleri → Kardiyovasküler yanıt → Solunum, gaz değişimi, VO₂maks ve laktat → Endokrin yanıt → Yorgunluk kuramları → Dayanıklılık ve kuvvet uyumu → Antrenmansızlık → Bireysel fark, cinsiyet ve yaş → Elit sporcunun fizyolojisi → Bir sporun gereksinim analizi

• Spor ve Hareket Bilimine Giriş Akademisi: yük, toparlanma ve uyum ilkesi — bölümün ortak dilinin sorusundan.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: aerobik kapasite ve hareketin sağlık etkisi — yurttaşın bilmesi gerekenin sorusundan.
• Burada sorulan: beden tek bir egzersize o anda nasıl yanıt verir ve tekrarlanan antrenmana nasıl uyum sağlar?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

• Kerem

  Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

• Elif

  On altı yaşında, Yelkovan'ın voleybol takımında smaçör. Antrenman günlerinde çok hareketli, ders çalıştığı günlerde neredeyse hiç kalkmıyor; son aylarda dizinin önündeki ağrıdan söz etmeye başladı.

• Zehra Hanım

  Otuz dokuz yaşında, kulübün kadın voleybol takımının antrenörü; eski bir pasör. Sıçrama sayısını defterine yazmaya başladığı sezondan beri antrenman planını maç takvimine göre değiştiriyor.

• Barış

  Yirmi dokuz yaşında, kulübün yüzme antrenörü ve yaz aylarında cankurtaran. Çocuk grubuyla teknik, yetişkin grubuyla dayanıklılık çalışır; havuz kenarında her zaman bir düdük ve bir ilk yardım çantası durur.

• Aysel Hanım

  Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.

• Tuncay Bey

  Elli altı yaşında, Yelkovan Spor Kulübü'nün teknik sorumlusu; eski bir atletizm antrenörü. Şubelerin antrenman saatlerini ve saha paylaşımını o kurar, her sezon başında antrenörlerden bir yük planı ister.

• Hülya Hanım

  Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Fizyolojinin yerleşik mekanizmaları derlemelerden ve ders kitaplarından, sayılar ancak kütüphanede okunmuş kaynaktan gelir; yorgunluk ve bireysel yanıt gibi süren tartışmalar Tartışmalı etiketiyle ve iki tarafıyla anlatılır.

Sağlam

Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.

Kılavuz

Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.

Tartışmalı

Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.

Çerçeve

Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.