Bir uygulayıcı nasıl seçilir

Açılış sahnesi

Kadriye Sinop'ta limanın yanındaki bir balık lokantasını işletiyor. Son bir yıldır geceleri sık uyanıyor, gündüzleri omuzları hep yukarıda. Bir arkadaşı ona beden odaklı bir terapi önermiş. Bir pazar akşamı, lokanta kapandıktan sonra telefonunda aramaya başlıyor.

İlk bulduğu sayfa çok parlak. Gülümseyen bir fotoğraf, bir dalga resmi, büyük harflerle bir cümle: "Üç seansta travmanı bedeninden sil." Altında "bilimsel olarak ispatlı yöntem" yazıyor, yanında Bodynamic'in adı. Fiyat yok, eğitim bilgisi yok, yalnızca bir mesaj düğmesi.

Kadriye mesaj düğmesine basmak üzereyken duruyor. Lokantasına balık alırken nasıl davrandığını düşünüyor: balıkçıya hangi tekneyle çıktığını, ne zaman tuttuğunu, nereden geldiğini sorar; gözüne, solungacına bakar. Kendi bedeni için bir insan seçerken bu kadar soru sormayacak mıydı?

Bir kâğıt çıkarıp sorularını yazmaya başlıyor. İlk satır: "Hangi eğitimi aldınız ve hangi belgeyle bitirdiniz?" İkinci satır: "Bir süpervizörünüz var mı?" Üçüncü satır: "Üç seansta ne olacağını nereden biliyorsunuz?"

Bu derste ne olacak

Bu derste bedenle çalışan bir terapisti ya da bir eğitimi seçmeden önce sorulabilecek soruları ve dikkat edilmesi gereken uyarı işaretlerini sayacağız. Bodynamic'in kendi eğitim basamaklarının bu sorulara nasıl ışık tuttuğunu da göreceğiz. Kadriye de, örneklerde adı geçen danışanlar da kurgusal.

Sıfır noktası

Bir ev için usta ararken neye bakarsın? Ustanın daha önce yaptığı işlere, bir yerden belge alıp almadığına, işi kaç günde bitireceğini söylerken ne kadar dürüst olduğuna, fiyatı baştan açıkça söyleyip söylemediğine. Bir de şuna bakarsın: usta evin hangi duvarının taşıyıcı olduğunu sorar mı, yoksa her duvarı yıkmaya hazır mı gelir?

En güven verici usta çoğu zaman en çok vaat eden usta olmaz. "Bir günde bitiririm" diyen değil, "önce bir bakayım, sonra söylerim" diyen ustadır. Bir beden psikoterapisti seçmek de buna benzer; yalnız onarılan şey bir duvar olmaktan çıkar, bir insanın kendisi olur.

Mekanizma

Eğitim ve unvan

İlk soru eğitimle ilgilidir: bu kişi neyi, nerede, ne kadar süre öğrendi? Bodynamic'in kendi eğitim düzeni bu soruyu sormanın neden önemli olduğunu gösteriyor. Kurumun ilerleme sayfası unvanları basamak basamak sıralar: uygulayıcı belgesi bir katılım belgesidir; terapist unvanı bir diplomadır; analist ve süpervizör unvanları ise daha ileri basamaklardır. Bu basamaklar arasında sınavlar vardır: temel eğitim testi, yaşam öyküsü, psikomotor anatomi, tam Bodymap okuma, «Aquarium» adı verilen bir sınav, bir öz terapi tezi ve video süpervizyonlu bir danışan tezi.

Bu ayrım Kadriye için önemli bir soruyu açıyor. Bir kişi "Bodynamic eğitimi aldım" dediğinde bu birkaç günlük bir atölye de olabilir, yıllar süren bir uygulayıcı eğitimi de, sınavları ve tezleri tamamlanmış bir terapist diploması da. Kurumun sitesine göre kısa atölyeler ön koşul aramaz ve bir ile beş gün sürer; uygulayıcı eğitimi ise üç yıla yayılır. Hepsi değerlidir, ama hepsi aynı yetkinliği anlatmaz.

Süpervizyon ve kendi süreci

İkinci soru süpervizyonla ilgilidir. Bodynamic'in eğitim düzeninde süpervizyon yolun her basamağında vardır.

Kurumun ilerleme sayfasında hem eğitimin içinde hem dışında, uygulayıcı adayının kendisinin de terapiye gitmesi ve çalışmasını bir süpervizöre götürmesi bekleniyor. Bu, bir uygulayıcıya sorulabilecek iki soruyu doğurur: "Şu an bir süpervizörünüz var mı?" ve "Siz de kendi terapinizden geçtiniz mi?" Bu soruları sormak kaba sayılmaz. İyi bir uygulayıcı bunları duymaya alışkındır ve cevaplamaktan rahatsız olmaz.

Uyarı işaretleri

Bazı işaretler bir seçimde dikkatli olmayı gerektirir. Bu akademinin önceki iki dersinde Bodynamic hakkında ne bilinip ne bilinmediğini konuştuk. O derslerden çıkan uyarılar bir uygulayıcı seçerken de işe yarar.

İlk işaret kesinlik ve hız vaadidir. "Üç seansta travmanı sil" gibi bir cümle hiçbir yöntemin dürüstçe veremeyeceği bir sözdür. Bir yöntem için "bilimsel olarak ispatlı" deniyorsa, hangi çalışmaya dayanıldığı sorulabilir; cevap gelmiyorsa bu da bir cevaptır.

Bedenden geçmiş okumak da bir işarettir. Bir kasın yanıtından geçmişteki belli bir olayı, bir yaşı ya da bir tanıyı çıkarmak Bodymap'in bağımsız olarak doğrulanmış bir kullanımı sayılmaz. Bir uygulayıcı kişinin kendi anlattığından çok bedenin "söylediğine" güveniyorsa, bu bir uyarıdır.

Dokunma ve izin ayrı bir dikkat ister. Beden psikoterapisinde dokunma olabilir, ama her dokunuştan önce izin istenir ve kişi her an "dur" diyebilir. İzin istenmeden yapılan bir dokunuş, bir "hayır"ın duyulmaması ya da seansın dışına taşan bir yakınlık önerisi, yöntemi ne olursa olsun bir uyarıdır.

Son işaret zorlamadır. Travma anılarını hemen ve yoğun biçimde canlandırmaya iten, "acı çekmeden iyileşme olmaz" diyen bir yaklaşım akademi boyunca konuştuğumuz dozlama ve kaynak fikrinin tersine gider.

Açıklık ve sözleşme

Bir başka soru açıklıkla ilgilidir: ücret, seans süresi, iptal koşulları, gizlilik ve çalışmanın ne kadar süreceğine dair bir öngörü baştan konuşuluyor mu? Bodynamic'in uygulayıcı eğitiminde etik ve sözleşme ikinci yılın konuları arasında yer alıyor. Gizlilik de bu sorulara girer: anlatılanların hangi durumda ve kimlerle paylaşılabileceği baştan bilinmelidir. Yazılı ya da sözlü, bu çerçevenin açıkça kurulması danışana nerede durduğunu gösterir. Bir uygulayıcının ilk görüşmede bunları açıkça konuşması, eğitiminde öğrendiği bir şeyi uyguladığının da bir işareti olabilir.

Bir çalışmanın ne kadar süreceği baştan kesin bilinmez. Ama "bilmiyorum, birlikte göreceğiz; belli aralıklarla nasıl gittiğine bakarız" demek ile "üç seans" demek arasında büyük fark vardır. Birincisi dürüst bir belirsizliktir, ikincisi bir vaattir.

Bir eğitim programı seçmek

Bir eğitimi tartarken de aynı sorular işe yarar. Programı kim veriyor, hangi kurumla bağı var, hangi belgeyle bitiyor ve o belge neyi anlatıyor? Kurumun temel eğitim sayfasının dili terapistlere dönük; Türkiye'deki eğitimleri düzenleyen İstanbul Healing Academy ise eğitime on sekiz yaşını doldurmuş herkesin katılabildiğini bildiriyor. Kapı açık olduğunda soru değişir: bu basamak benim bugünkü amacıma uyuyor mu?

Bir program için de uyarı işaretleri benzerdir: birkaç günde terapist olmayı vaat eden, süpervizyondan hiç söz etmeyen, kanıt sorusunu geçiştiren ya da yalnızca övgüyle konuşan bir tanıtım. Bodynamic'in uygulayıcı eğitimi kanıta dayalı araştırmayı son yılına koyuyor; herhangi bir programda bu sorunun nasıl ele alındığını öğrenmek işe yarar.

Kaynaklardan okuma

Yaygın yanlışlar

Kendin dene

Aklında kalsın

Bir uygulayıcı seçerken ilk soru eğitimdir: neyi, nerede, ne kadar süre öğrendi ve hangi belgeyle bitirdi? Bodynamic'te uygulayıcı belgesi bir katılım belgesi, terapist unvanı bir diplomadır.

İkinci soru süpervizyon ve kendi süreçtir. Bodynamic'in eğitim düzeninde terapi ve süpervizyon yolun her basamağındadır; bir uygulayıcıya bunları sormak kaba sayılmaz.

Uyarı işaretleri şunlar: hız ve kesinlik vaadi, bedenden geçmiş okumak, izinsiz dokunma, zorlama ve açıklığın olmaması. Bir program seçerken de aynı sorular sorulabilir; programın kime göre olduğu ve kanıt sorusunun nasıl konuşulduğu da bunlara eklenir.

Kadriye o akşam mesaj düğmesine basmadı. Bir hafta sonra kâğıdındaki sorularla başka bir uygulayıcıyı aradı. Uygulayıcı her soruyu cevapladı ve sonunda bir şey ekledi: "Sorduğunuz için teşekkür ederim."

Sınıfta

Bu ders bir uygulayıcıyı dışarıdan nasıl tartabileceğini anlattı. Eğitimin içinde aynı sorular içeriden sorulur: kurumun uygulayıcı eğitimi etik ve sözleşmeyi, kanıta dayalı araştırmayı ve psikopatolojiyi kendi konuları arasında sayar; her basamakta terapi ve süpervizyon vardır. Eğitime adım atmayı tartan biri için bu dersin soru listesi aynı zamanda bir eğitimi değerlendirme listesidir. Hangi belgeyle bitiyor, hangi dilde veriliyor, süpervizyon nasıl düzenleniyor, kanıt sorusu nasıl konuşuluyor? Bu soruları bir organizatöre sormak ve cevabını dinlemek, sınıfa girmeden önceki son adım olabilir.

Sonraki derse köprü

Bu derste dışarıdan bakan birinin soracağı soruları sıraladık. Akademinin son dersi kapının öbür yanına geçiyor: yüz yüze eğitimde ne öğrenilir, kime göredir ve senin için bir sonraki adım ne olabilir? Sınıfa girmek ne demek?